 اگر مسوولان مي دانستند که در برابر محيط زيست بايد به مردم پاسخگو بود، شايد کمتر شاهد اين تعداد گسترده خسارت هاي محيط زيستي بوديم؛ خسارت هايي که روز به روز با سرعت بيشتري ادامه پيدا مي کند و هيچ نيرويي توان مقابله با قدرت هاي نيرومند تر را ندارد.
در اين ميان ميزان خساراتي که به درياهاي جنوب و شمال کشورمان وارد مي شود بسيار بيشتر از خساراتي است که روي خشکي هاي اين سرزمين اتفاق مي افتد.
خليج فارس به سرعت رو به تخريب است؛ تخريبي که ديگر ما انسان هاي نابودکننده توان احيايش را نخواهيم داشت. در آن شرايط شايد ديگر فرقي نخواهد داشت که نامش چيست. چون ديگر حياتي در آن وجود نخواهد داشت که بر سر نامش مجادله يي باشد.
نفتي که مي توان آن را يکي از نعمت هاي طبيعي کشورهاي حاشيه خليج فارس دانست، امروز تبديل به بلايي براي اين منطقه شده است. يک و نيم ميليون تن نفت از طريق نفت کش ها وارد دريا مي شود تا بزرگ ترين آلاينده درياهاي جنوب عمدتاً نفت باشد. هرساله بيش از 10 هزار شناور از منطقه دريايي خليج فارس و درياي عمان گذر مي کنند که بيش از 75 درصد آنها به حمل و نقل نفت خام و محصولات نفتي مربوط است.
از اين طريق مواد شيميايي خطرناکي مانند آمونياک، مس و جيوه وارد آب مي شوند. همه شناورها و نفت کش ها زائدات متفاوتي از جمله آب شست وشوي موتورها، مخازن، فاضلاب، تانکرها و آب توازن خود را به لحاظ نبود تسهيلات و تجهيزات کافي در بنادر مختلف کشورهاي حاشيه خليج فارس، در آب هاي ساحلي اين منطقه دريايي تخليه مي کنند. مشکل ديگري که نفت براي آب هاي اين منطقه به ارمغان آورده، تخريب سازه هاي فلزي در کف درياها است. در خطوط انتقال دريايي نفت و گاز مواد ترشح يافته باعث خوردگي فلزات مي شوند که از اين طريق مواد شيميايي به راحتي به درياها وارد و موجب اختلال در زندگي موجودات مي شوند.
همچنين به خاطر موقعيت خليج فارس و ورود و خروج کشتي ها از سراسر دنيا امکان انتقال گونه هاي مهاجم نيز بسيار بالا است. گونه هاي مهاجم به دليل تخليه آب توازن تانکر هاي نفتي روي لارو ماهيان بومي اثر مي گذارند و به سرعت بافت بومي منطقه را نابود مي کنند. و تنها راه مقابله با اين گونه ها که اکوسيستم منطقه را تخريب مي کنند پيشگيري است. و ما تاکنون تا چه حد توانسته ايم براي حفظ اين اکوسيستم باارزش کلمه پيشگيري را کاربردي کنيم.
در حالي که کشور هاي حوزه خليج فارس همه با کمبود آب شيرين و آشاميدني روبه رو هستند و 60 درصد آب شيرين کن هاي دنيا در خليج فارس قرار دارند و هر ساله 7 درصد به ظرفيت اين آب شيرين کن ها اضافه مي شود، 28 درصد کل پساب هاي صنعتي منطقه به دريا تخليه مي شوند و 19 درصد صنايع پتروشيمي مستقر در حاشيه دريا ها نيز پساب خود را به صورت تصفيه نشده به درياها مي ريزند. همچنين حدود 30 درصد از فاضلاب و پساب کشورهاي حاشيه خليج فارس و درياي عمان بدون هيچ گونه تصفيه يي به دريا ريخته مي شود که البته اين امر در درياي خزر شديد تر است. با اين حال کسي پاسخگوي هيچ يک از اين تخريبات شديد که همه به بهانه توسعه اتفاق مي افتند نيست.
با وجودي که تمام کشورهاي حاشيه خليج فارس و درياي عمان به آب هاي نيلگون آن محتاج هستند تاکنون تعداد بسيار اندکي از مطالعات محيط زيست اين منطقه اجرايي شده. حقوقدان ها همچنان با قواعد حقوقي کلنجار مي روند و اقتصاددانان با راه هاي رشد اقتصادي، و کاري براي نجات محيط زندگي مان صورت نمي گيرد.
يکي ديگر از اقدامات انساني که اين منطقه را به شدت تهديد مي کند وجود زيردريايي هاي فراواني است که به دلايل امنيتي و نظامي عدد رسمي از تعداد آنها وجود ندارد. اکثر اين زيردريايي ها با سوخت اتمي در منطقه تردد مي کنند. فقط يک خطاي انساني کافي است که موجود زنده يي در درياهاي منطقه باقي نماند و حتي از آب دريا هم ديگر نتوان استفاده کرد. در آن زمان آب زيرزميني منطقه نيز از بين مي رود. شايد ما بتوانيم با نفت کم زندگي کنيم ولي بدون آب هرگز نمي توانيم.
کارشناسان پلاستيک را يکي از بزرگ ترين آلوده کننده درياها مي دانند و تاکيد مي کنند نفت تجزيه مي شود ولي پلاستيک نه. هم اکنون جانداران کوچک دريايي آب هاي جنوب کشورمان هزاران قطعه پلاستيک در بدن شان وجود دارد که اين مسموميت مي تواند خيلي راحت به انسان منتقل شود. با وجودي که در بسياري از کشورهاي ديگر شاهد استفاده از پاکت هاي کاغذي به جاي پلاستيکي هستيم، همچنان ايران را پلاستيک فرا گرفته است.
صدماتي که ما به محيط زيست خليج فارس و درياي عمان وارد مي کنيم تنها به نفت يا پلاستيک محدود نمي شود. با خشک کردن دريا ديگر کاري نمانده که ما انسان ها در نابودي زندگي هزاران موجود زنده نکرده باشيم.
در سال 1353 قانون بهسازي آب هاي جنوب نوشته شد که ما همچنان به اهداف نوشته شده در آن نرسيده ايم. در حالي که نياز هاي مردم و جامعه افزايش پيدا مي کند. جنگي ميان محيط زيست و توسعه به وجود مي آيد و تجاوز به حريم دريا ها روز به روز بيشتر مي شود.ميليون ها تن شن در حساس ترين نقاط درياها برداشت مي شود بدون اينکه کوچک ترين توجهي به زندگي هزاران موجود زنده دريايي شود. مطمئناً در پشت اين پروژه هاي عظيم نيروهايي وجود دارند که حق صحبت کردن به هيچ کس را نمي دهند.
از 20 سال پيش تاکنون دانشمندان از گرم شدن زمين مي گويند اما کشورهاي صنعتي در عمل اهميتي براي سلامت انسان ها قائل نيستند. اگر حرارت درياها 1 يا 2 درجه بالا برود زندگي هزاران موجود دريايي از بين مي رود. هشت درصد پوشش هاي مرجاني دنيا در خليج فارس و درياي عمان قرار دارد که به علت درجه حرارت بالاي آب و فعاليت هاي زياد رسوبات مواد معلق و فاضلاب ها به سوي نابودي پيش مي رود. هميشه بايد اين موضوع را در نظر داشت که در محيط زيست يک عامل موجب تخريب نمي شود بلکه مجموعه عوامل تخريب زا هستند.
هزاران سال مردم اين سواحل به شکل سنتي به ماهيگيري پرداخته اند که هيچ خطري براي محيط زيست دريايي نداشته اما امروز شکل صنعتي ماهيگيري باعث نابودي هزاران ماهي، سنگ هاي مرجاني، لاک پشت و.... شده است. قتل عام دلفين ها در سالي که گذشت تنها يک نمونه کوچک از عوارض ماهيگيري صنعتي در خليج فارس و درياي عمان بود. در حال حاضر 30 درصد تمامي گونه هاي زيستي دنيا در درياهاي جنوب قرار دارند. گاو دريايي مقام دوم در دنيا را دارد و 25 تا 30 گونه دلفين و نهنگ در منطقه زندگي مي کنند. در جنگل هاي حرا در جزيره قشم بيش از 2500 گونه زيستي داريم که همچنان براي ادامه حيات آنها کاري انجام نشده. همان گونه که امضاها نشان مي دهد همه ما حفظ نام خليج فارس برايمان مهم است اما اين نام با حفظ طبيعت و اکوسيستم به هم پيوسته اش ارزشي صد چندان دارد. | 
خليج فارس بدون محيط زيست 
