اخبار داخلی فناوری اطلاعات نمايشگاه کامپيوتکس تايپه ؛‌ پرسه در محله چيني ها

تحليلگران عصر اطلاعات , چهارشنبه 2 مرداد 1387

نمايشگاه کامپيوتکس تايپه ؛‌ پرسه در محله چيني ها

در بهترين حالت، تکنولوژيهاي حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات را ميتوان در سه دسته طبقهبندي کرد.

جواد زارعی- نمايشگاه کامپيوتکس تايپه به پايان رسيد اما هنوز درباره اتفاقات رخ داده در آن صحبت ميشود. از جهات مختلفي ميتوان به اين رويداد سالانه نگريست. رويدادي که آن را سال نوي سختافزار کامپيوتر خطاب ميکنند. اينکه در آن محفل چه گذشته، شايد براي بسياري از مخاطبان اين سوي دنيا جذابيت چنداني نداشته باشد، اما اگر بدانيم محصولاتي که ظرف چهار پنج ماه آينده در بازار رونمايي خواهند شد در اين نمايشگاه معرفي ميشوند، شايد قدري کنجکاوي از خود بروز دهيم و به خبرهاي ان نمايشگاه توجه اتدکي نشان دهيم. البته در اينباره، در اين سو و آن سوي اغلب نشريات داخلي کم سخن گفته نشده و شايد پرداختن به اين موضوع کسلکننده به نظر برسد، از اينرو سعي کرديم که از منظري ديگر به اتفاقات اين آوردگاه بزرگ خاور دور نظر انداخته و چشماندازي بهتر در برابر ديدگان شما ترسيم کنيم.
و اما بعد
اگر سادهانگارانه نگاه کنيم، کامپيوتکس را نمايشگاهي براي عرضه محصولات و مکاني براي جلب مشتري خواهيم ديد، اما تصور نميرود که متوليان اين رويداد تا اين اندازه سادهلوح باشند که چنين فرصتي را به باد دهند! بهزعم نگارنده آوردگاه کامپيوتکس محلي براي ارائه تکنولوژي و دانش است. کامپيوتکس به محلي براي کسب اعتبار و توان عملي تبديل شده است. همچنين اين نمايشگاه فرصتي براي شرکتهاي بزرگ و کوچک است که بهنوعي سياستهاي آتي خود را در قالب محصولي بهنمايش بگذارند و ذهنيت مخاطب را تصحيح کنند. بيدليل نيست که شايعات بسياري قبل از برگزاري اين نمايشگاه بر سر زبانها و قلمها جاري ميشود و همه براي مشخص شدن صحت و سقم خبرها منتظر آغاز اين رويداد هستند.
انواع تکنولوژيها
در بهترين حالت، تکنولوژيهاي حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات را ميتوان در سه دسته طبقهبندي کرد. دسته اول آنهايي هستند که نفسهاي آخر خود را ميکشند. دسته دوم شامل تکنولوژيهاي ميشود که تازه گل کردهاند و دسته آخر را آنهايي تشکيل ميدهند که در واقع هنوز تکنولوژي نشدهاند و در هنوز حوزه دانش و علم دستهبندي ميشوند. تکليف اعضاي اين دسته در آيندهاي محتوم مشخص خواهد شد و بهطور حتم با بخشي از آنها در نمايشگاه کامپيوتکس سالهاي آينده به عنوان تکنولوژيهاي نوين مواجه خواهيم شد و برخي ديگر براي هميشه در فراموشخانه ذهن انسان جاي خواهد گرفت. در اين گزارش به دسته دوم اين تکنووژيها ميپردازيم.
دار و دسته نيويورکيها
گذشت آن روزگاري که عملي کردن هر ايده ميتوانست سالهاي سال صاحب خود را در اوج نگه دارد و قله سعادت را همچون دشتي فراخ زير پايش بگستراند. دوراني که داشتن ارائه تنها يک محصول و برقراري رفاقتهاي محدود و نگاه فئودالي به دنيا و مافيها نتايجي شگفتآور داشت و ميشد سعادت را بهدلخواه معني کرد. امروز ذات دنيا تغيير کرده و انساني که هنوز بهره کافي را از مدرنيته نبرده، چنگ هوسناک خود را در دنياي پس از آن فرو برده است و حاضر به رها کردن ناشناختههاي بهچنگ آمده نيست. جاي مريد و مراد در دنياي کنوني تغيير کرده و تکنولوژيهايي که روزگاري عنان خود را در يد قدرت بشر ميديدند، افسار پاره کردهاند و معلوم نيست که پايان اين راه پر پيچ و مهآلود به کجا ختم خواهد شد. از بحث اصلي دور شديم. امسال را بايد از يکسو سال نفوذ رهاوردهاي نانوتکنولوژي در دنياي سيستمهاي پردازشي، ذخيرهسازي دادهها و سيستمهاي نمايشي ناميد و از سوي ديگر سالي است که در آن ساخت چيپهاي چند لايه امکانپذير شده است. اگر چند سالي گرفتار چيپهاي 65 نانومتري بوديم، حالا نوبت چيپهاي 10 نانومتري است که رخ بنمايند و راه ديگري را نشانمان دهند! چيپهاي کمتر از 10 نانومتر تفاوتهاي بسياري با تکنولوژي موجود دارند. برخي از مباحث مطرح شده در کامپيوتکس امسال به اين موضوع اختصاص داشت که با تکنولوژي موجود تا چه ميزان ميتوان در لايههاي اتمي نفوذ کرده و همچنان افسار آنها را در دست گرفت؟ مظنون هميشگي
متخصصان فيزيک حالتجامد (Solid State) سالهاست که استفاده از نيمههادي ديگري چون گاليوم آرسنايد (GaAs) را بهجاي سيليکون مطرح کردهاند و حتي شرکت Cray، سازنده سوپرکامپيوترهاي عظيم، قبل از ورشکستگي اول خود در ميانههاي دهه نود ميلادي تلاشهايي در اين زمينه داشت که عقيم ماند. قابليتهاي ويژه و منحصر بهفرد گاليوم آرسنايد در زمينه مقاومت بالا در برابر شکستهشدن سد الکتروني، اثربخشي فوقالعاده در زمينه تابش، جذب و تابش کمنظير امواج بلند راديويي، سرعت تغير وضعيت بسيار بالا و پايداري هنگام فعاليت در فرکانسهاي بالا موجب شده که متخصصان اين حوزه توجه دوبارهاي به اين موجود آشنا داشته باشند. بهطور حتم نميخواهيم مباحث شيرين فيزيک را پيش بکشيم، اما بايد گفت که سيليکون ارزانقيمت مورد استفاده در قطعات الکترونيکي را ميتوان بهموجودي پر سر و صدا تشبيه کرد که در عين انجام وظايف خود، سر و صداي بسياري برپا ميکند، در حاليکه گاليوم آرسنايد به شبيه کسي است که سرش به کار خود گرم است و آشوب و سر و صدا در برنامه کارياش جايي ندارند. البته فراواني سيليکون، مراحل ساخت آسانتر و سرعت جابجايي حفره در آن موجب شده که گاليومآرسنايد همچنان بر نيمکت ذخيرهها بنشيند و به آينده و تغيير مربي اميد ببندد. خصوصيات گاليومآرسنايد در زمينه تبديل جريان الکتريکي به فوتون، توجه سازندگان لايه اول پانل نمايشگرهاي LCD را بهخود جلب کرده، زيرا اين ماده نسبت به سلولهاي سيليکون توان بالاتري داشته و انرژي کمتري مصرف ميکند. بهعنوان مثال تمام سلولهاي خورشيدي روبوتهاي مريخنورد روح (Spirit) و فرصت (Opportunity) که توسط ناسا براي کاوش به مريخ ارسال شدهاند، از گاليومآرسنايد با ترکيب مشخصي از آلياژ آلومينيوم تشکيل شدهاند. ترکيب دو نيمههادي گاليومآرسنايد (GaAs) و آلومينيومآرسنايد (AlAs) در يک شبکه اتمي موجب بروز رفتاري ميشود که بهشدت براي سازندگان پردازندههاي حرفهاي سرور اهميت دارد. اين ترکيب ميتواند براي مدتهاي مديد در فرکانس بالا و تحت شرايط غيرعادي فعاليت کند. يکي از مشکلات پردازندههاي کنوني که از سيليکون ساخته ميشوند کاهش سرعت و کارايي پردازنده در زمانهاي طولاني است. بهبيان ديگر پردازندههاي سيليکونمحور پس از مدت بهدليل جابجايي تعداد غيرقابل شمارشي از الکترون دچار افت کيفيت ميشوند، در حاليکه ترکيب دو نيمههادي گاليومآرسنايد (GaAs) و آلومينيومآرسنايد (AlAs) بهشدت الکتروندوست است و زمان فعاليت تغيير چنداني در کيفيت ايجاد نخواهد کرد. اين خصيصه حتي سازندگان حافظههاي حرفهاي را نيز بدينسو متمايل کرده است. قيمت بالاي فراوري اين نيمههاديها يکي از دلايل کندي حرکت در مسير جايگزيني سيليکون با آنها است. البته مشابه اين کندي را ميتوان در درايوهاي SSD با هاردديسکها مشاهده کرد که به مرور سرعت آن فزوني خواهد يافت. در هر حال گاليومآرسنايد نامي است که بهزودي بيشتر از آن خواهيد شنيد.
و اما بعد
به نظر ميرسد همکاران ما در اين حوزه به رهاوردهاي محصولمحور توجه بيشتري نشان ميدهند که از نظر ما امري لازم و اتفاقا براي مخاطب جذاب است، اما علاقه ما بيشتر به تغييراتي است که هر از چندگاهي در شيوه توليد اين قطعات بهوجود ميآيد. بهعنوان مثال گفته شد که شايد گاليومآرسنايد جايگزين سيليکون شود. اين تغيير در زيرساخت توليد به طور حتم موجب تغييراتي در توليد پانل نمايشگرهاي LCD خواهد شد و نيز بازار سازندگان سيستمهاي خنکسازي و تهويه پردازندهها را نيز دستخوش تغيير خواهد کرد، چرا که گاليومآرسنايد به ذات خنکتر از سيليکون است. برخي حرکتها نشان از استقبال و همراهي شرکتها در اين زمينه دارد. بهعنوان مثال خانواده پردازشي Cell که چندي است توسط IBM معرفي شده و توان خود را بهخوبي در کيفيت سوپرکامپيوتر IBM Roadrunner بهعنوان سريعترين موجود پردازشي ساخته دست بشر بهنمايش گذاشته را ميتوان در اين راستا معنادار فرض کرد. پيش از اين ارائه حافظههاي MRAM از سوي IBM را يک شگفتي دانستيم و هنوز اعتقاد داريم که اگر اين حافظهها بهصورت تجاري وارد بازار شوند، ديگر نامي از فلش نخواهيد شنيد! کامپيوتکس امسال شاهد حرکتي ديگري از IBM بود. اين شرکت در شرايطي بحراني به داد Intel رسيد و آبروي بنيانگذار آن را حفظ کرد. حتما ميدانيد که گوردون مور سالها پيش اذعان کرد تعداد اجزاي هستههاي پردازشي ظرف هجدهماه دو برابر شده و به تبع آن سرعت پردازندهها نيز افزايش خواهد يافت. چندي است که Intel در زمينه تحقق اين پيشبيني ناتوان بوده و حتي در طراحي پردازندههاي جديد خود يعني خانواده پردازشي Intel Core 2 انعطاف نشان داده و از شيوه افزايش تعداد دستورالعمل در واحد فرکانس (IPC) بهجاي افزايش ديوانهوار سرعت فرکانس استفاده کرده است. در هر حال IBM نشان داد که راه افزايش سرعت هستههاي پردازشي در افزايش تعداد اجزاء نيست، بلکه بايد لايههاي پردازشي را افزايش داد. لازم بهتوضيح است که هماکنون ترانزيستورهاي مورد استفاده در تمام پردازندهها در يک لايه قرار ميگيرند، IBM پيشنهاد کرده که ترانزيستورها را در چند لايه قرار داده و براي خنک نگه داشتن قطعه از آب استفاده کنيم. با اين ايده هوشمندانه ميتوان به افزايش سرعت پردازندهها تا چند سال آينده اميدوار بود. ناگفته نماند که متخصصان اين شرکت سال گذشته موفق شدند با کمک يکي دو دانشگاه ديگر و در دماي کمتر از 120 درجه زير صفر پردازندهاي توليد کنند که سرعت آن بيش از 300 گيگاهرتز بود! IBM در کامپيوتکس امسال نشان داد که شيوه توليد پردازندهها را از اساس دگرگون خواهد کرد. Samsung نيز چندي پيش به نتيجه مشابهاي در زمينه ساخت چيپهاي حافظه فلش رسيده بود. کامپيوتکس امسال شاهد معرفي چيپهاي چندلايه فلش توسط Samsung بود. بهکمک اين تکنولوژي ميتوان از هزينه توليد چند چيپ مستقل فلش صرفنظر کرد و باعث کاهش در حجم، وزن و البته مصرف انرژي شد.
و آخر اينکه
در کامپيوتکس سال جاري بيشتر شرکتهاي صاحب گروه تحقيق و توسعه بودند که حرف اول را ميزدند. شرکتهايي چون Dell، Apple، Asus، Gigabyte، Quanta، Acer و غيره تنها توليدکننده محصول براساس تکنولوژيهاي ارائه شده هستند که بزرگاني چون IBM، Intel، hp، AMD و Samsung آنها را به بازار فرستادهاند. در ابتداي بحث گفتيم که امسال را ميتوان به نانوتکنولوژي اختصاص داد، اما دراينباره مطلبي گفته نشد. درحقيقت خواستيم ابتدا بهتکنولوژيهاي نگفته ديگر بپردازيم و درباره استفادههاي صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات از نانوتکنولوژي، در نوشتاري مستقل سخن بگوييم.
نانوتکنولوژي چنان با صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات عجين شده که تفکيک اين دو از هم بسيار مشکل است. بهعنوان مثال هماکنون طرحهايي توسط Intel در دست انجام است که نور ليزر را جايگزين الکترون در هستههاي پردازشي کند. اين طرح با مشکلات بسياري مواجه شده اما توليد نسخه آزمايشي آن نشان داد که اين ايده شدني است. درباره تاثير نانوتکنولوژي در دنياي کامپيوترهاي کوانتومي نيز مطالب براي گفتن داريم که به بعد موکول ميکنيم. شايد گفتن همين بس باشد که پشت پردازنده و کارتگرافيک و هزار محصول پر زرق و برق ديگري که امسال در کامپيوتکس رونمايي شد، اتفاقات اساسي ديگري افتاده که روحما از آنها بيخبر است.