
انگيزههاي فيلسوفانه، مذهبي، اكولوژيكي و يا علاقه به سبك زندگي ساده تر، باعث انتخاب روش گياهخواري در بين رژيمهاي مختلف شده است كه در سالهاي اخير محبوبيت آن افزايش خوبي نيز داشته است. انواع مختلف و متنوعي از گياهخواري وجود دارد كه سهنوع مهمتر و رايجتر آن شامل گياهخوار مطلق يا Vegan، گياه و لبنياتخوار يا Lactove getarian، و گياه، لبنيات و تخممرغخوار يا Lacto Ovo Vegetarian هستند.
در اين مقاله به بررسي Veganها يا گياهخواران مطلق ميپردازيم.
يك گياهخوار واقعي يا Vegan هيچ غذايي با منشأ حيواني را نميخورد كه ميتواند با خطر واقعي ناشي از تغذيه ناكافي همراه باشد اما ميتوان با طراحي دقيق رژيم غذايي از اين خطرات اجتناب كرد.
رژيمهاي گياهخواري حاوي آهن كمتري نسبت به رژيمهاي همهچيزخوار هستند و آهن غير هم در ميوهها، سبزيجات و غلات كمتر از آهن هم موجود در منابع حيواني جذب ميشود براي همين توصيه ميگردد منابع گياهي آهن مثل اسفناج و دانههاي مغذي با ويتامين C كافي مصرف شود تا جذب آهن افزايش يابد.
گياهخواران مطلق دريافت پايين كلسيم و ويتامين D دارند و همان كلسيم كم نيز كه از طريق منابع گياهي دريافت ميكنند، با اگزالات موجود در برخي غلات تصفيه شده (بدون سبوس) غيرفعال ميشود. توصيه ميشود كه ميوه و سبزيجات، دانههاي مغذي و خشكبار (مثل بادام و كشمش) در اين افراد بيشتر مصرف شود.
در گياهخواري طولاني مدت، كمخوني ناشي از كمبود ويتامين 12 B ديده ميشود. در گياهخواران مطلق استفاده از مكمل ويتامين12 B با مشورت پزشك الزامي به نظر ميرسد.
رژيمهاي Vegan نسبت به رژيمهاي همه چيز خوار حاوي پروتئين كمتري هستند ولي آنها به اندازه لازم و مكفي پروتئين را از منابع گياهي دريافت ميكنند. در ضمن دريافت پروتئين كمتر در رژيمهاي گياهخواري ميتواند به نگهداري كلسيم بيشتر در بدن كمك كند.
همچنين دريافت پروتئين كمتر معمولا چربي رژيمي كمتري را نيز شامل ميشود زيرا بسياري از محصولات غني از پروتئين حاوي مقدار بالايي از چربي نيز هستند. اين نكته يكي از عواملي است كه مورد توجه عموم قرار گرفته و باعث علاقه اقشار مختلف به رژيم گياهخواري شده است. زيرا باعث كاهش وزن و در ادامه سلامت قلب و عروق ميشود.
به هر حال گياهخواران بايد به دريافت كافي كلسيم، روي، آهن، ويتامينB12 و ويتامين D توجه خاصي داشته باشند ولي منابع تكميلي پروتئين به نظر ضروري نميرسد.
با تمام اين اوصاف بهترين نوع از اين رژيمها، حذف گوشت قرمز و استفاده از منابع گياهي به همراه گوشت سفيد و لبنيات است زيرا گوشت قرمز حاوي اسيد اوريك بالايي در مواد متابوليكي خود است كه ممكن است در دراز مدت عواقبي داشته باشد.
براي همين در هرم غذايي مديترانهاي كه يكي از مورد تاييدترين مرجعهاي غذايي است در كنار تاكيد فراوان به ورزش منظم، گوشت قرمز را به شكل ماهيانه ولي گوشت سفيد را به شكل هفتگي توصيه كرده و به غلات كامل و حبوبات نيز نظر خاصي دارد.
|