اخبار داخلی فناوری اطلاعات پرونده الكترونيك سلامت، سردرگم !

همشهری آنلاین , جمعه 18 مرداد 1387

پرونده الكترونيك سلامت، سردرگم !

خدمات‌گيرندگاني كه مي‌توان پيش‌بيني كرد در آينده‌اي نزديك داراي 2 كارت هوشمند با ويژگي‌ها و قابليت‌هاي مشابه باشند.

سپيده سمائي:صدور كارت هوشمند سلامت براي تمام بيمه‌شدگان تامين اجتماعي تا پايان سال‌جاري، برنامه‌اي است كه از سوي سازمان تامين اجتماعي دنبال مي‌شود.
مسئولان اين سازمان درحالي از جايگزيني تدريجي اين كارت به جاي دفترچه تامين اجتماعي خبر مي‌دهند كه امكان موازي‌كاري اين سازمان با وزارت بهداشت كه طرح ايجاد پرونده سلامت الكترونيك ايرانيان را در دستور كار دارد از سوي برخي كارشناسان مطرح مي‌شود.
«با توجه به محدوديت منابع، بايد مراقب باشيم امكانات و منابع هدر نرود.» دكتر ناهيد جعفري، رئيس گروه مديريت خدمات و برنامه‌هاي سلامت مركز توسعه شبكه و ارتقاي معاونت سلامت وزارت بهداشت، در گفت‌وگو با همشهري به همپوشاني ميان بيمه‌شدگان تامين اجتماعي و خدمات‌گيرندگان وزارت بهداشت اشاره مي‌كند؛
خدمات‌گيرندگاني كه مي‌توان پيش‌بيني كرد در آينده‌اي نزديك داراي 2 كارت هوشمند با ويژگي‌ها و قابليت‌هاي مشابه باشند.
پيوند سلامت با فناوري اطلاعات
امروزه در اكثر كشورهاي صنعتي جهان به‌ويژه كشورهاي اروپايي كارت‌هاي هوشمند جايگاه ويژه‌اي در نظام سلامت دارند. با استفاده از اين كارت‌ها مديريت خدمات و همچنين امكان دستيابي به پرونده سلامت افراد در هر لحظه كه نياز باشد، مقدور مي‌شود.
رفع مشكل ناخوانا بودن نسخه‌ها، ارتقاي خدمات سلامت، دسترسي پزشكان به اطلاعات بيماران و كاهش درمان‌هاي تكراري از جمله مزايايي است كه براي كارت‌هاي هوشمند سلامت عنوان مي‌شود.
دكتر عالمي، مدير فني طرح كارت هوشمند سلامت تامين اجتماعي با بيان اينكه اين كارت ۲ نوع اطلاعات شامل اطلاعات فردي و درماني افراد را ثبت مي‌كند، مي‌گويد: در اين كارت اطلاعات شخصي بيمار، اطلاعات كامل، دقيق و به روز پزشكي او، اطلاعات بيمه، اطلاعات اورژانس، تجويزهاي دارويي، كد شخصي بيمار براي ارتباط بين كارت و دستگاه‌هاي كارت خوان طراحي شده است.
به اين ترتيب، بيمار با اين كارت بخش اصلي اطلاعات پزشكي خود را به همراه دارد و با مراجعه به پزشك مي‌تواند از آن بهره‌مند شود. پزشك نيز با استفاده از آخرين اطلاعات فرد بيمار، مي‌تواند در تشخيص بيماري و تجويز دارو براي بيمار بهتر عمل كند.
استفاده از اين كارت‌ها در مطب‌ پزشكان با استفاده از دستگاه كارتخوان ممكن مي‌شود. پزشكاني كه مايل به استفاده از دانش و فناوري‌هاي نوين هستند، مي‌توانند با استفاده از دستگاه كارتخوان نسخه بيمار را به‌صورت الكترونيكي صادر كنند و از مزايايي چون امنيت اطلاعات، اطمينان از صحت و دقت در انجام دستورات پزشك، دسترسي به پايگاه‌هاي داده تخصصي در ارائه مراقبت‌هاي بهداشتي، دسترسي به سوابق بيمار و... استفاده كنند.
براي آن دسته از پزشكان و طرف‌هاي قرارداد تامين اجتماعي كه توان يا تمايل استفاده از نرم‌افزارهاي رايانه‌اي را ندارند، راهكار ديگري وجود دارد: از كارتخوان مي‌توان تنها به‌منظور تشخيص هويت بيمه شده استفاده كرد.
البته بايد اين نكته را در نظر داشت كه چنين سيستمي تنها درصورتي به كارايي كامل منجر مي‌شود كه به‌صورت كامل در تمام مراكز مرتبط با نظام سلامت اعم از مطب پزشكان، درمانگاه‌ها، آزمايشگاه‌ها، بيمارستان‌ها، داروخانه‌ها و... مورد استفاده قرار گيرد.
در اين صورت نسخه‌هاي الكترونيكي در داروخانه‌ها گردآوري و به‌صورت الكترونيكي به سيستم مركزي انتقال داده مي‌شوند تا اطلاعات آنها در وقت نياز مورد استفاده قرار گيرد، اتفاقي كه به‌نظر مي‌رسد تا اجرايي شدن راه درازي در پيش دارد: «توليد نرم‌افزار يك چيز است و آماده بودن تمام تجهيزات و زير‌ساخت‌ها يك چيز ديگر.» دكتر جعفري با بيان اين مطلب به همشهري مي‌گويد: پهناي باند و سرعت خطوط ما در بعضي موارد پاسخگوي تمام نياز‌هايي كه چنين سيستمي ايجاد مي‌كند نخواهد بود.
علاوه بر مسئله و مشكل هميشگي پهناي باند كه دغدغه تمام كساني است كه قصد ارائه خدمات با استفاده از بستر اينترنت را دارند، اين مقام مسئول به نكته ديگري هم اشاره مي‌كند: سيستم درصورتي كاملا اجرايي مي‌شود كه همكاران ما در تمام بخش‌ها زير بار اين قضيه بروند و براي اين كار بايد براي اين دوستان به طريقي ايجاد انگيزه‌ كرد.
پرونده‌اي براي تمام ايرانيان
در حال حاضر پرونده سلامت الكترونيك براي ۲۰ ميليون نفر جمعيت روستايي كه تحت پوشش نظام خدمات سلامت دولتي هستند تقريبا آماده است.
رئيس گروه مديريت خدمات و برنامه‌هاي سلامت مركز توسعه شبكه و ارتقاي معاونت سلامت وزارت بهداشت با بيان اين مطلب از ادامه اين طرح در مناطقي كه پزشك خانواده دارند خبر مي‌دهد و مي‌گويد: امسال متعهديم كه 40شهرستان ديگر را تحت پوشش پرونده سلامت الكترونيك قرار دهيم؛ البته در بخش خدمات بهداشت عمومي و مشروط براينكه منابع مورد نياز تامين شود. سخنان دكتر جعفري حاكي از آن است كه پرونده سلامت الكترونيك وزارت بهداشت در 2بخش در حال انجام است. بخش خدمات عمومي بهداشت ( شامل خدمات ارائه شده در خانه‌هاي بهداشت يا از سوي پزشك خانواده) كه به‌صورت پايلوت در همدان و يزد در حال بهره‌برداري است.
بخشي از پرونده سلامت كه بيمارستان‌ها و مطب‌ها را تحت پوشش قرار مي‌دهد نيز فعلا در بابلسر و استان گلستان اجرا مي‌شود.
اما درحالي‌كه مسئولان وزارت بهداشت به دلايل متعدد از قبيل آماده نبودن زير‌ساخت‌ها از ارائه زمان دقيقي براي اجرايي شدن طرح پرونده سلامت الكترونيك به‌صورت كامل در كشور خودداري مي‌كنند، مدير‌عامل سازمان تامين اجتماعي از آماده شدن كارت هوشمند سلامت براي تمام بيمه‌شدگان تامين اجتماعي تا پايان سال خبر مي‌دهد: «در مرحله اول اين طرح، ۲۸ ميليون بيمه شده تامين اجتماعي، كارت هوشمند سلامت دريافت مي‌كنند و پيش‌بيني مي‌شود در مرحله دوم طرح، بيمه‌شدگان لشكري و كشوري و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از اين طرح استقبال كنند و در اين صورت بايد براي ۷۰ ‌ميليون نفر، كارت هوشمند سلامت صادر كنيم.»
اما در شرايطي كه تهيه كارتي با خصوصيات تقريب يكسان از سوي 2 ارگان مختلف معنايي جز موازي‌كاري ندارد، اعلام اينكه كارت سلامت الكترونيكي مي‌تواند در سيستم پرونده سلامت الكترونيكي نيز قرار بگيرد، اتفاقي مثبت است: « در شرايطي كه طرح پرونده سلامت الكترونيكي اجرا و به پايان مي‌رسد اين طرح نيز با آن هماهنگ و يكپارچه مي‌شود.‌» اين را دكتر عالمي مي‌گويد.
اظهار نظر مدير فني طرح كارت هوشمند سلامت تامين اجتماعي البته از سوي دكتر جعفري نيز مورد تاييد قرار مي‌گيرد: اگر استاندارد‌هاي لازم در تهيه هر ۲ كارت رعايت شود، نرم‌افزار‌ها با يكديگر همخواني خواهند داشت و تبادل ديتا مشكلي پيش نمي‌آورد.