 مدرسه يعني ساختمان مكعب شكل بزرگ با نماي آجري به رنگ نارنجي يا خاكستري. مدرسه يعني دري آهني با قفلهاي سنگين، مدرسه يعني ديوارهاي بلند با حصارهاي بلند و گاه خاردار.
مدرسه يعني نصب تورهاي فلزي روي پنجرهها، مدرسه يعني تابش تيغ تيز آفتاب ظهر بر كف كلاسها، مدرسه يعني نيمكتهاي خشك چوبي و بالاخره مدرسه يعني از جلو نظامهاي مكرر و پاسخ سربازگونه، اما چرا سالهاي سال است كه معماري مدرسه شباهت زيادي به پادگان و زندان پيدا كرده.
سالهاي سال است كه ميليونها دانشآموز چنين فضايي را تجربه كردهاند. امسال هم بيش از 14ميليون دانشآموز مجبور به تحمل فضا و ساختماني هستند كه با همتاي غيردولتي خود تفاوت بسيار دارد.
مدارس غيردولتي بر عكس با ساختمانهايي دوطبقه، حياطي كوچك و دستشوييهاي تميز، پردههاي رنگي، ديوارهاي سفيد رنگ و پوسترهاي مرتب، سيستمهاي گرمايشي و سرمايشي و آبخوريهاي رفت و روب شده و از همه مهمتر مربيان متبسم و معلمان باحوصله شناخته ميشود، تفاوت اين دو معنا در چيست؟ به طور مسلم پول، اما شايد دريافت وجوه كلان نقد از سوي والدين دليلي بر تبسم و صبر بيشتر اولياي مدرسه باشد؛ اما چرا معماري محيطهاي آموزشي كشور تحت تاثير آن قرار گرفته است.
كارشناسان آموزشي بتازگي اعلام كردهاند كه استفاده از رنگهاي متنوع در افزايش فعاليت دانشآموزان و برآورد تحصيلي آنان موثر است. اگر چنين فرضيهاي تاييد شود، ميتوان به تاثير بشدت تخريبكننده فضاي بيروح مدارس دولتي بر دانشآموزان آن هم طي چند نسل پياپي پي برد.
مروري بر امكانات فعلي مدارس دولتي نشان ميدهد كه شباهت مدارس و پايگاههاي نظامي تنها در اتحاد شكلي آنها خلاصه نميشود. مدارس در حال حاضر به لحاظ امكانات بهداشتي وضعيت مناسبي ندارند، جالب اين است كه بهرغم توزيع خميردندان و دهانشويه در مدارس، هنوز توزيع و استفاده از صابون و مايع دستشويي در توالتها بدرستي انجام نميشود.
آنها كه سالها پيش مدارس را تجربه كردهاند، دستشوييهاي كثيف و متعفن را به ياد ميآورند كه متاسفانه هنوز هم بعضي مدارس چنين وضعيتي دارند. سيستم گرمايش و سرمايش هم از جمله ضعفهاي مدارس است حتي در مدارس پايتخت هم اين كاستي در بسياري موارد عامل اختلاف دانشآموز با معلم بوده است، چرا كه دانشآموزان براي فرار از سرما نزديك بخاري و رادياتورهاي وصلهپينه شده، چنبره ميزنند يا براي دوري از آفتاب از پنجرههاي بدون پرده فاصله ميگيرند به هر حال اكنون كه بحث مقاومسازي مدارس و حتي بازسازي و نوسازي آن داغ است، ميتوان فكري بهحال معماري مدرسه كرد. مدرسهاي كه به همتاي غيردولتي خود شبيه شود.
ميتوان فكري به حال ديوارهاي بلند و حصارهاي بلندتر كرد، به حال نيمكتهايي كه گاه از دبستان به دبيرستان آورده ميشود و دانشآموز قد كشيده ناچار است ساعتها بر روي نيمكت چوبي كوچك چمباتمه بزند و دم برنياورد حتي فكري به حال تبسم معاون و مدير و معلم كرد، صبر و حوصله آنان بيارتباط با حذف 30 درصدي اضافهكاريها در سال تحصيلي جديد نيست، ميتوان فكري كرد.... | 
مدارسي بدون رنگ، بدون روح
