يك برنامه غذايي خوب، هسته مركزي سلامتي است.
اينكه كدام مواد غذايي در وعدههاي روزانه، ميتواند بهترين انتخاب براي داشتن رژيمي مناسب باشد را همه شما كمابيش ميدانيد اما نكته اساسي اينجاست كه عدمرعايت بهداشت در انتخاب غذاهايي كه ميخوريد، ميتواند به سلامتي شما آسيب بزند و اين مهمترين موضوعي است كه بايد به آن توجه كنيد چرا كه بنا به يك ضربالمثل انگليسي، شما آن چيزي هستيد كه ميخوريد!
در اين ميان بهدليل تنوع مواد غذايي كه هر يك شيوه خاص نگهداري خود را دارد، بهتر ديديم كه به مهمترين مواد غذايي كه ممكن است در برنامه روزانه شما وجود داشته باشد، بپردازيم.
ميوهها و سبزيها اولين گروهي هستند كه به آنها ميپردازيم چراكه براساس توصيه متخصصان تغذيه بهتر است 5 وعده ميوه و سبزي در برنامه غذايي روزانه شما وجود داشته باشد. مهمترين نكته در رابطه با ميوهها و سبزيها هم به دقت در شستوشوي آنها بر ميگردد. در رابطه با ميوهها بهتر است شستوشو طوري صورت بگيرد كه ميوههايي نظير سيب، هلو، زردآلو و خرمالو را بتوان با پوست خورد تا از ويتامينها و مواد مغذي موجود در لايههاي نزديك به سطح در آنها بهرهمند شد. در مورد ميوههايي مثل پرتقال، كيوي و انار كه پوستشان كنده ميشود هم باز بايد سطح ميوه با آب، تميز شود تا آلودگيها در تماس با دست فرد و گوشت ميوه به بدن انتقال نيابد. در اين ميان تنها خيار است كه همه كارشناسان معتقدند بهتر است بهدليل تجمعيافتن سموم در پوست آن، بدون پوست مصرف شود.
سبزيها و بهخصوص انواعي از آنها كه تازه مصرف ميشوند (مثل سبزي خوردن) از جمله موادغذايي بسيار مفيدي هستند كه بايد در رژيم غذايي خانوادهها وجود داشته باشند. در مورد سبزيهاي خام، اگر مراحل ساده ضدعفوني طي شود، مشكلي پيش نخواهد آمد؛ براي اين كار هم لازم است ابتدا گلولاي سبزيها جدا شود، سبزيها به مدت چند دقيقه در آب حاوي چند قطره مايع ظرفشويي قرارداده شوند (اين كار به دليل كم كردن كشش سطحي آب، تخم انگلها را جدا خواهد كرد) و پس از آبكشي كه كف آنها بيرون رفت مقداري مايع ضدعفوني (محلول پركلرين يا ساير مواد مشابه كه در داروخانهها موجود است) به آن اضافه شود ( به مدت نيم ساعت در اين حالت بماند)، سپس ميتوانيد سبزي را دوباره آبكشي كرده و مصرف كنيد. البته اين نكته را هم بايد يادآور شويم كه هرگز از چاقويي كه از آن براي بريدن گوشت استفاده كردهايد براي خردكردن سبزي استفاده نكنيد و براي سبزيها چاقوي جدا داشته باشيد.
حتيالامكان در مسافرتهايي كه فرصت كافي براي انجام اين كار نداريد، يا از سبزي پخته استفاده كنيد يا از سبزيجات بستهبندي شده بهداشتي كه تاريخ مصرف و پروانه بهداشت روي آنها درج شده است. درصورتي كه به سبزي بهداشتي و مواد ضدعفونيكننده دسترسي نداريد از مصرف سبزي خودداري كنيد.
در اين ميان، چنانچه سبزي به خوبي پخته شود هيچ جاي نگراني وجود ندارد. توصيه تغذيهاي هم كه در اين زمينه وجود دارد اين است كه اگر سبزيها آبپز ميشوند بهتر است در ظرف بسته باشد و آب آن هم مصرف شود چرا كه برخي از مواد مغذي نظير پتاسيم محلول در آب بوده و اگر اين آب دور ريخته شود، هدر ميروند.
نكته ديگر اين است كه اگر ميخواهيد از سبزيها و ميوههاي خشك استفاده كنيد، حتما به داشتن تائيديه بهداشتي اين محصولات توجه كنيد چراكه سبزيها و ميوههايي كه به روشهاي غيربهداشتي و در مكانهاي آلوده تهيه ميشوند، ممكن است به انواع و اقسام تخم انگلها و ميكروبها آلوده باشند.
احتياط سفيد و سرخ
گوشتها دسته ديگري از مواد غذايي هستند كه بايد به بهداشت آنها توجه ويژه شود. براي انتخاب انواع گوشت، مرغ و ماهي بايد به رنگ، بو و وضعيت ظاهري آن بهدقت توجه كنيد. رنگ گوشت قرمز بايد صورتيرنگ يا قرمز كمرنگ، بدون كبودي يا رگههاي بنفش باشد. به هيچ وجه نبايد بستههاي گوشت قرمز، مرغ يا ماهياي را كه از سوپر ماركتها ميخريد، به همان شكل فريز كنيد. اين بستهها مناسب فريز كردن نيستند، چون پوشش پلاستيكي روي آنها بسيار نازك است و اين باعث ميشود كه رطوبت طبيعي ماده غذايي از بين برود. از طرفي مواد غذايي داخل اين بستهها شسته شده و بهداشتي نيستند و باعث آلوده شدن فريزر ميشوند و آلودگي آنها به مواد غذايي ديگر هم منتقل ميشود. در مورد گوشت مرغ نيز بهتر است كه به اين نكات توجه كنيد: گوشت مرغ تازه رنگ وبوي طبيعي دارد و پوست آن عاري از چروكيدگي است.
گوشت مرغ فاسد، تيره، پرخون يا كبود است(گوشت مرغ در اثر نگهداري در شرايط نامناسب بهتدريج خاكستري و گاهي سبز رنگ ميشود كه بايستي در اين مواقع از مصرف آن خودداري كرد). البته لكههاي سفيدرنگ روي پوست و عضلات مرغ به علت انجماد آب زير پوست وعضلات بوده و مصرف چنين گوشتي مشكلي ايجاد نميكند. ماهيها هم قوانين مخصوص به خودشان را دارند، بنابراين هرگز از دورهگردها ماهي نخريد و از فروشگاههاي معتبر يا ميادين ميوه و ترهبار ماهي را تهيه كنيد.
ماهي تازه بايد در كنار يخ يا در يخچال نگهداري شود. در يك نگاه، ابتدا وضعيت نگهداري ماهي را در فروشگاه بررسي كنيد. قبل از انتخاب نهايي ماهي، مطمئن شويد كه ماهي، باله و دم سالمي دارد. براساس قوانين شيلات، آماده و قطعهقطعهكردن ماهي قبل از درخواست مشتري، ممنوع است. از خريد ماهيهاي فيله يا استيكشدهاي كه برچسب معتبر شركت يا تاريخ توليد و انقضا و كد بهداشتي سازمان دامپزشكي را ندارند، خودداري كنيد. ماهي تازه را حداكثر تا 2روز ميتوان در يخچال و 2 ماه در فريزر نگه داشت. ماهي يخزده را به محض بازشدن يخ، بايد مصرف كرد. گذاشتن دوباره اين ماهي در يخچال بيفايده است.
دور از نور و در جاي خنك نگهداري شود!
شير يكي از كاملترين غذاهاست كه سرشار از ويتامينها، مواد معدني و پروتئينهاست كه با نوشيدن آن بسياري از مواد مغذي مورد نياز روزانه تامين خواهد شد؛ بنابراين هر گونه تغيير در كيفيت شير نه تنها اين هدف را تامين نميكند بلكه فاكتورهاي خطرزاي موجود در آن، سلامت گروههاي حساس مصرفكننده را بهشدت تهديد ميكند چراكه درصد بالايي از مصرفكنندگان شير را كودكان، زنان باردار و افراد مسن تشكيل ميدهند كه نسبت به افراد عادي حساسيت بيشتر و استعداد بالاتري در ابتلا به مسموميت و بيماري دارند. متأسفانه تغيير در طعم شير در مراحل اوليه هم چندان قابل استناد نيست. همچنين به بعضي از محصولات لبني مثل دوغ ممكن است اسانسهايي افزوده شود كه طعم طبيعي محصول را بپوشاند. نوزادان و افراد مسن نيز قدرت چشايي افراد عادي را ندارند و حتي گاهي توجهي به اين مطلب ندارند.بنابراين دقت به سلامت بسته بندي، تاريخ انقضا، پاستوريزه يا استريزهبودن شير و محصولات لبني، از واجبات اوليه خريد آنها به شمار ميآيد.
نكته ديگري كه بايد در رابطه با شير به آن توجه كنيد، اين است كه شير، حاوي مقدار مناسبي از ويتامين ب2 است. اين ويتامين حساسيت زيادي به نور دارد و اگر شيري كه خريداري ميكنيد در بستههاي كدر نباشد و مثلا در شيشههاي روشن كه نور بهراحتي از آنها عبور ميكند عرضه شده باشد، بهخودي خود، ارزش تغذيهاي آن كاهش يافته است. نكته ديگر اينكه هر چه درصد چربي فرآورده بالاتر باشد حساسيت آن در برابر فساد بيشتر است. بنابراين هنگام خريد محصولات پرچربي، به توجه بيشتري نياز داريد.
شرايط حمل لبنيات به منزل نيز حائز اهميت است؛ بنابراين سعي كنيد تا محصولات لبني را دور از نور آفتاب و در محل تاريك و خنكي مثل يخچال نگهداري كنيد. توجه كنيد كه نورهاي فلورسنت و روشنايي آشپزخانه نيز همانند نور خورشيد قدرت تخريبي دارند.
| 
شما آن چيزي هستيد كه ميخوريد!
