پس از رواجيافتن تعويض مفصلهاي ران، زانو و شانه، اكنون نوبت به مفصل مصنوعي قوزك پا رسيده است.آنچه از قوزك پاي دان سيويا باقي مانده بود، مطلقا كاركردي نداشت. او در طول دهه 30 زندگيش مجبور بود با زحمت زيادي لنگلنگان راه برود، پنجه يك پاي او به علت شكستگي چند استخوان و جراحيهاي مكرر بيحركت شده بود. بعد دكترش آخرين راه حل را به او پيشنهاد كرد: جايگزيني قوزك پا.
-"چي؟"
سيويا در باره جايگزينيهاي مفاصل لگن، زانو، حتي شانه شنيده بود. اما قوزك؟
سردرگمي او قابل درك بود: اولين تعويضهاي قوزك پا كه دهه 1970 انجام شد و در آن هنگام مشخص شد كه اين مفاصل مصنوعي نميتوانند فشارهاي زندگي روزمره را تحمل كنند، بنابراين آنها را كنار گذاشتند. نسل دوم اين مفاصل كه در دهه 90 ساخته شدند، براي مدت بيشتري دوام پيدا ميكردند، اما هيچگاه به طور واقعي طرفداري پيدا نكردند.
اكنون نسل جديدي از قوزكهاي مصنوعي به بازار آمدهاند كه طوري طراحي شدهاند كه ميتوانند بيشتر شبيه مفصل طبيعي عمل كنند، و متخصصان اميدوارند اين قوزكهاي مصنوعي در نهايت درد كمتر و كاركرد بيشتر مفصل را براي بيماران فراهم آورد- گرچه هنوز براي تحقق چنين وعدهاي بسيار زود است.
دكتر استيون ال حداد متخصص قوزك از انستيتوي استخوان و مفصل ايلينويز و استاد جراحي ارتوپدي در دانشگاه نورثوسترن در اين باره گفت: "اين پروتزهاي نسل سوم بسيار شبيه يك قوزك طبيعي عمل ميكنند، و اين خصوصيت آنها را كاملا از نمونههاي قبلي متفاوت ميكند."
اگر اين ايمپلنت جديد درست عمل كند، بازاري رو به رشد خواهد داشت. هر سال بيش از 200 هزار نفر در آمريكا نيازمند درمان آسيبهاي قوزك پا ميشوند، و تنها چند گزينه معدود درماني براي قوزك شديدا آسيبديده وجود دارد.
بيش از 8000 نفر در سال تحت عمل جراحي متصلكردن استخوانهاي قوزك پاقرار ميگيرند، آخرين خط درماني پس از سالها تحمل رنج است، در عين حال جراحان سالي 2000 و 2500 تعويض مفصل قوزك پا انجام ميدهند.
با وجودي كه بيمه Medicare در آمريكا پول تعويض مفصل قوزك را ميپردازد، حداد ميگويد ممكن است هزينه آن به 50000 دلار از جمله شامل اقامت سه تا پنج روزه بيمارستان بالغ ميشود. و يك بازبيني در شماره ماه سپتامبر آكادمي جراحان ارتوپدي آمريكا هشدار ميدهد كه پژوهشي در مورد اين پروتزها انجام نشده است تا نشان دهد كه اين گونههاي جديد تا چه مدت دوام خواهند آورد - و بيمارستانهاي معدودي در مورد كارگذاري آنها تجربه كافي دارند.
اما در مورد سيويا، جراحي توانايي راه رفتن را كه از هنگام 39 سالگياش از دست داده بود، به او بازگرداند. ساق پاي او با رشتهاي از شكستگيها كه در كودكيش شروع شده بود و از جمله شامل يك شكستگي قوزك در اثر لهشدن در 28 سالگي بود.
او پس از يك دهه تحمل درد، پيش دكتر حداد رفت. او 17 ماه را با چوب زير بغل گذراند. در حاليكه پينهاي خارجي استخوانها را در كنار هم قرار داده بودند، حداد پاي او را بازسازي كرد. آخرين جراحي ايمپلنت قوزك در ماه جولاي انجام شد.
دكتر حداد ميگويد افرادي كه دچار مشكلات قوزك پا هستند، مانند مار زنگي بياباني حركت ميكنند، يك پا آرامي به سمت بيرون منحرف ميشود، در حاليكه پاي ديگر فشار سنگين براي راهرفتن را وارد ميآورد. اين افراد ممكن است دچار يك آرتريت معمول باشند. اما به طور معمول، شكستگيها از سالهاي قبل - گاهي شكستگي قوزك، اما اغلب شكستگيهاي پا است كه كل اندام تحتاني را از همراستايي خارج ميكند- و در نتيجه قوزك و غضروف بالشتكي آن را دچار فرسايش ميكند.
اتصال (fusion) مفصل كه با متصل كردن دائمي استخوانهاي قوزك پا به طوري كه روي هم حركت نكنند، اصطكاك ايجاد كننده درد را از بين ميبرد، عمل سادهاي است، اما در 5 درصد موارد نميتواند مشكل بيماران را حل كند. نقصان اين روش اين است كه قوزكي خشكشده را به جاي ميگذارد كه دامنه حركت پا را محدود ميكند و نهايتا با ايجاد يك اثر دومينو، مفاصل كوچكتر در پا را نيز دچار فرسايش ميكند و درد بيشتري را به وجود ميآورد، مگر اينكه اين مفاصل نيز اتصال داده شوند.
به همين علت است كه پژوهشگران به دنبال مفاصل مصنوعي بودهاند كه امكان ايجاد پنجه پايي كاملا انعطافپذير و راهرفتن عادي را به وجود آورد.
اما انجام اين كار ساده نيست. دكتر كيت واپنر از دانشگاه پنسيلوانيا در اجلاس اخير آكادمي جراحان ارتوپدي آمريكا گفت مفصل قوزك، كوچكتر از مفصل لگن و زانو است و يايد نيروي بيشتري را از مفاصل خواهريش جذب كند.
سازمان غذا و داروي آمريكا در سال 2005 مجوز استفاده از ايمپلنت (وسائل كاشتني مصنوعي) به اصطلاح نسل سوم را صادر كرد.
مدلهاي اين ايمپلنتها اندكي با هم متفاوتند، اما به طور كلي از دو بخش متصل به هم تشكيل ميشوند. جراحان تونلي را درون بخش پاييني استخوان ساق حفر ايجاد ميكنند و تنه مفصل مصنوعي را به آن وصل ميكنند. پلاستيك نازكي به يك طرف قلاب شده است، به عنوان غضروف عمل ميكند. بخش پاييني به پنجه پا وصل ميشود. بعد استخوان به درون اين ايمپلنت رشد ميكند، و آن را در جاي خود ثابت ميكند.
در اروپا، دكترهاي همچنين ميتوانند از مفصل مشابه سهقطعهاي استفاده كنند، كه در آن بالشتك پلاستيكي آزاد است.
اما در مجموع، خشككردن يا اتصال مفصل بهتر است يا جايگزيني آن با مفصل مصنوعي؟
همه چيز بستگي به سن و فعاليت بدني شما دارد. حتي اگر اين قوزكهاي مصنوعي آنچنانكه دكتر حداد انتظار دارد، بيش از يك دهه دوام بياورد، مفصل شخصي كه ميدود يا از كوه بالا ميرود، زودتر فرسايش پيدا ميكند. همچنين بيماران متفاوت در معرض خطرات متفاوت از لحاظ عفونتهاي زخم هستند.
| 
نسل جديد قوزكهاي مصنوعي
