اخبار داخلی فناوری اطلاعات ملاحظاتی درباره طرح آمارگیری از کاربران اینترنت

-ICTPRESS , يكشنبه 29 دي 1387

ملاحظاتی درباره طرح آمارگیری از کاربران اینترنت

مشخص شدن میزان ایجاد ترافیک توسط کابران در زمان های مختلف در کیفیت و کمیت اینترنت کشور بسیار مفید خواهد بود".

کورش شمس - اخیرا معاون گسترش فناوری اطلاعات شرکت فناوری اطلاعات جزئیات تازه ای درباره فرایند آمارگیری از کاربران اینترنت کشور را فاش کرده و اعلام کرده است که "این طرح به صورت خانه به خانه انجام می شود تا تعداد کاربران اینترنتی و نوع استفاده از اینترنت در کشور مشخص شود".
وی تاکید کرده است که اطمینان پیش بینی شده در این روش برای دریافت و گردآوری اطلاعات واقعی بالای 90 درصد است و به همین دلیل هم جزییات کاملی از ضریب نفوذ اینترنت در کشور به تفکیک استان ها و حتی روستاها مشخص خواهد شد.
آنچه مسلم است، این طرح که توسط شرکت فناوری اطلاعات و با همکاری مرکز آمار ایران برای نخستین بار در کشور به اجرا درآمده یکی از ضرورت های حایز اهمیت در روند توسعه خدمات ارتباطی در ایران است و اگر همانگونه که این مقام مسئول اظهار داشته ،بر اساس استانداردهای بین المللی موفق به گردآوری آمار دقیقی از تعداد کاربران اینترنت در کشور شود، بی تردید می تواند نقش بسیار موثری در بهبود تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های کلان دولت در زمینه توسعه ارتباطات و همچنین راه اندازی دولت الکترونیک داشته باشد.
به عبارت ساده تر ، دسترسی به اطلاعات و آمار های واقعی مربوط به کم و کیف استفاده کاربران ایرانی از شبکه اینترنت امکان اتخاذ سیاست ها و تصمیم های منطقی و مبتنی بر نیازها و شرایط واقعی روز جامعه را فراهم کند.
در واقع اساسی ترین مزیت اجرای این آمارگیری،از بین رفتن پاشنه آشیلی است که تاکنون مهمترین مانع در روند ارائه خدمات متناسب با نیاز جامعه به شمار می آمده و موجب شده تا دولت نتواند از قابلیت ها و فرصت های نهفته در پدیده اینترنت برای توسعه کشور کمک بگیرد.
به همین دلیل هم آنچه که تاکنون در گزارش عملکردهای رسمی دولت – مشخصا وزارت ارتباطات - به عنوان توسعه دانایی محور ارائه شده، در عمل با واقعیت ها فاصله بسیاری داشته و صرفا تصویری گنگ و مبهم از روند توسعه مبتنی بر فناوری در کشور ترسیم کرده است.
این همان نکته ای است که معاون گسترش فناوری اطلاعات شرکت فناوری اطلاعات هم در اظهارات خود مورد اشاره قرار داده و گفته است:" این دستاورد می تواند به برنامه ریزان کشور برای انجام برنامه ریزی های دقیق و طراحی های شبکه کمک کند و در عی حال "مشخص شدن میزان ایجاد ترافیک توسط کابران در زمان های مختلف در کیفیت و کمیت اینترنت کشور بسیار مفید خواهد بود".
اما، بی شک چنین دستاورد مهمی ، مستلزم در نظر گرفتن فاکتورهای اساسی است که بی توجهی به آنها موجب خواهد شد تا اطلاعات و آمار به دست آمده به رغم آنچه که انتظار می رود، سنخیت چندانی با واقعیت نداشته باشد و به خلق موقعیتی پارادوکسیکال در این زمینه منجر شود.
یکی از این فاکتورها که به نظر نمی رسد معیار مشخص و قابل اطمینانی برای آن وجود داشته باشد، صحت و سقم اطلاعات حاصل از خود اظهار کاربران شبکه اینترنت است که لزوما نمی تواند دربرگیرنده تمام واقعیت بوده و نمی توان اطمینانی 90 درصدی برای آن قائل شد.
شاید اطلاعات گردآوری شده مربوط به مولفه های کمی و همچنین عادات ترافیکی کاربران با اتکای به خوداظهاری آنها ،تا حدودی به واقعیت نزدیک باشد، اما تردیدی نیست که با توجه به دامنه وسیع محدودیت ها و ممنوعیت هایی که طی سالیان اخیر توسط دولت اعمال شده ، بخش مهمی از واقعیت ها در محاق مانده و دسترسی به آنها ممکن نخواهد بود.
به بیان ساده تر این امکان بسیار زیاد است که اطلاعات مربوط به کم و کیف استفاده از اینترنت دچار همان سرنوشتی شود که بیم از سازمان مالیاتی گریبان آمار و اطلاعات مربوط به فعالیت های تجاری و اقتصادی را گرفته است. بر همین اساس ، آنچه که بیش و پیش از هرچیزی در فرایند آمارگیری کاربران اینترنت کشور حائز اهمیت است، اعتماد سازی و ایجاد احساس امنیت درباره ارائه اطلاعات واقعی در افکار عمومی است که اگر مورد اغماض قرار بگیرد، به شدت بر حاصل اجرای این طرح اثر گذاشته و می تواند شکاف عمیقی میان نتایج به دست آمده و نتایج مورد انتظار ایجاد کند.
واقعیت این است که در ظاهر، ارائه اطلاعات مربوط به کمیت استفاده از اینترنت ،نمی تواند ارتباطی به محتوای مورد استفاده کاربران و احساس نا امنی در آنها داشته باشد، اما در عمل نگرانی حاصل از برخوردهای پلیسی با مقوله محتوای اینترنت به طور ناخودآگاه ، ارائه اطلاعات کمی مربوط به آن را تحت شعاع خود قرار می دهد.
از سویی با وجود برنامه وزارت ارتباطات برای توسعه زیرساخت های اینترنت ،نمی توان مساله محتوای مورد نیاز کاربران این شبکه را از شاخص های کمی آن متمایز کرد و این موضوع مهم را در طرح آمارگیری مذکور نادیده انگاشت. چرا که آمار و اطلاعات محتوایی هم به اندازه آمار و ارقام کمی استفاده از اینترنت برای اتخاذ تصمیمات و برنامه ریزی های مبتنی بر واقعیت مورد نیاز و مهم است و نمی توان منکر نقش و اثر آن بر روند توسعه کشور بود.
آنچه مسلم است تحقق ضریب نفوذ اینترنت 70 درصدی اینترنت براساس برنامه پنجم توسعه ، منتزع از پیامدهای اجتماعی و اخلاقی فراگیری استفاده از اینترنت نیست و دولت نمی تواند بدون لحاظ کردن این مهم ، صرفا بر توسعه کمی زیرساخت ها متمرکز شده و خود را فارغ از نیازهای جامعه به ضرورت های توسعه فرهنگی و اجتماعی آن بداند.