اخبار داخلی فرهنگ و هنر «شب‏های برره» حرف ندارد

هموطن سلام , يكشنبه 1 آبان 1384

«شب‏های برره» حرف ندارد

مجموعه طنز «شب‏های برره» ساخته مهران مدیری از سوی مخاطب عام و همچنین منتقدین برنامه‏های تلویزیون با انتقادهای بسیاری مواجه شد.

مجموعه طنز «شب‏های برره» ساخته مهران مدیری با توجه به فضا و شخصیت‏پردازی و دیاروگ‏ها و نحوه گویش متفاوتی که دارد تقریبا از همان قسمت های اولیه پخش، از سوی مخاطب عام و همچنین منتقدین برنامه‏های تلویزیون با انتقادهای بسیاری مواجه شد. این انتقادها تا آنجا پیش رفت که شایعه قطع برنامه هم شنیده شد.
در مقابل سازندگان مجموعه طنز «شب‏های برره» طی یادداشتی مفصل با اعتقاد بر این که این مجموعه روتین، طنزی هدفمند و مبرا از هرگونه بدآموزی است، در جواب انتقادها و پیشنهادهایی که از طریق روابط عمومی شبکه سوم سیما جمع‏آوری شده است به تشریح اهداف برنامه پرداخته‏اند. متن کامل پاسخ دست‏اندرکاران «شب‏های برره» به نگرانی‏های موافقان و مخالفان پخش این مجموعه طنز جهت تنویر افکار عمومی در پی می‏آید:
این روزها مطالب مختلفی در مطبوعات و درباره مجموعه طنز تلویزیونی «شب‏های برره» به چاپ رسیده که در بعضی از این مطالب انتقاداتی از این برنامه شده است، عده‏ای از بینندگان شریف سیما نیز طی تماس‏های تلفنی با روابط عمومی سازمان صدا و سیما و شبکه سوم نظرات خود را درباره این برنامه اعلام کرده‏اند.
بررسی مجموعه نظراتی که درباره این برنامه ابراز شده نشان می‏دهد که منتقدان این مجموعه 2 دسته‏اند. عده‏ای دلسوزانه و از روی حسن نیت و به قصد اصلاح و خیرخواهانه نسبت به وجود برخی کاستی‏ها و ضعف‏ها و احیانا بدآموزی‏های این برنامه ابراز نگرانی کرده‏اند و عده‏ای دیگر به نظر می‏رسد که حدود انصاف را در نوردیده در مسیر تخریب رسانه سیما و دست‏اندرکاران این برنامه گام برداشته‏اند و نقادی‏های آنها متاسفانه علمی و کارشناسانه نمی‏باشد، اما روی سخن ما با جماعت اول است و برای رفت نگرانی ایشان

	" اگر می‏خواستیم با نگاهی ایجابی و رفتا صیحیح انسانی و اجتماعی را تبلیغ و ترویج کنیم و به عبارتی بیننده را نصیحت کنیم قطعا به دام شعارزدگی می‏افتادیم و با تبلیغ مستقیم که مطبوع طبع بیننده هوشیار و فهیم طنز تلویزیونی نیست، از مقصود خود باز می‏مانیم... "

باید به نکاتی اشاره کنیم که به عنوان اشکالات برنامه انعکاس یافته است. البته شاید با کمی دقت بیشتر در برنامه‏های پخش شده از این مجموعه دغدغه‏ خاطری برای آنها باقی نمی‏ماند.
1 - بیان تمثیلی که در این مجموعه به کار رفته تا حدی در این که بیننده به بعضی از ظرایف و نکات مورد نظر گروه سازنده (اقلا در قسمت‏هایی که تاکنون پخش شده) پی نبرد بی‏تاثیر نبوده است که امیدواریم در ادامه مجموعه بتوان این نقیصه را جبران کرد.
2 - اگر می‏خواستیم با نگاهی ایجابی و رفتا صیحیح انسانی و اجتماعی را تبلیغ و ترویج کنیم و به عبارتی بیننده را نصیحت کنیم قطعا به دام شعارزدگی می‏افتادیم و با تبلیغ مستقیم که مطبوع طبع بیننده هوشیار و فهیم طنز تلویزیونی نیست، از مقصود خود باز می‏مانیم.
پس بر آن شدیم تا با رویکردی سلبی به هجو عادات و اخلاق ناپسند فردی و اجتماعی و نقد روابط سوء و ناهنجاری‏های جامعه بپردازیم تا از این راه رسالت خود را در تولید محصولاتی پیام‏دار و متناسب با اهداف رسانه ملی انجام دهیم. اگرچه هنوز در ابتدای راه هستیم و قسمت‏هایی از برنامه که تاکنون تولیدو پخش شده‏اند حدود یک پنجم کل مجموعه را شامل می‏شوند، اما به پشتوانه تفکر و تحقیق و بحث‏های کارشناسانه و حمایت ها و هدایت‏های مادی و معنوی سازمان صدا و سیما و مدیران شبکه و به اتکای همکاری و همراهی گروهی منسجم و کارآزموده توانسته‏ایم حجم قابل توجهی از مفاهیم ارزشمند و آموزه‏های اخلاقی مورد نیاز جامعه را در این مجموعه مطرح کنیم که در ذیل فهرست‏وار به آنها اشاره می‏کنیم.
* تقبیح چاپلوسی و تملق‏گویی که متاسفانه در جامعه ما رواج یافته است از طریق خلق شخصیت «جان نثار» که جز پاچه‏خواری هنر دیگری ندارد و موجب بیزاری بیننده از این عادت زشت می‏شود.
* تقبیح غیبت و بدگویی که متاسفانه نقل بعضی از مجالس و محافل ما شده و از طریق نشبیه آن به مراسم «خودچی خوران» کوشیده‏ایم تا تنفر بیننده را نسبت به این گناه و عمل ناپسند برانگیزیم.
* نهی از دو رویی و دو گانگی در رفتار و در روابط اجتماعی که استفاده از «افعال معکوس» تمثیل این معنا است.
* نفی سودجویی و منفعت طلبی و کسب درآمدهای حرام و نامشروع که انگیزه عمل به ارتشاء و اختلاس است و اشاره به زشتی این معنا که «همه چیز قابل معامله با پول است.»
* تاکید بر لزوم کنار گذاشتن آداب و رسوم غلط و دست و پاگیری که هیچ تناسبی با موازین شرعی و سنت‏های اسلامی ندارد از جمله سختگیری‏های بی‏مورد در ازدواج.
* نفی برخی باورهای غلط مثل بسته شدن عقد دختر عمه و پسرعمو در آسمان که متاسفانه هنوز هم در برخی از مناطق کشور رواج دارد.
* طرح مشکلات ناشی از ازدواج تحمیلی به عنوان یک رفتار غیراسلامی.
* ذم تحمل ناپذیری و پرخاشگری و توسل به زور در تعاملات اجتماعی از طریق نمایش دعواهای بی‏مورد و کسانی که با کوچکترین مخالفتی با یکدیگر دست به یقیه می‏شوند.
3 - در انتخاب جغرافیای برره، دعواها، لباس‏ها و گویش‏ این مردم نهایت سعی خود را کرده‏ایم که با هیچ یک از مناطق ایران شبیه نباشد تا مبادا شائبه توهین به قوم خاص، زبان و لهجه خاص، با بخشی از سرزمین پهناور ایران را به وجود بیاورد. حتی دقت کرده‏ایم تا بحث شهری و روستایی مطرح نشود و

	" تاکید بر لزوم کنار گذاشتن آداب و رسوم غلط و دست و پاگیری که هیچ تناسبی با موازین شرعی و سنت‏های اسلامی ندارد از جمله سختگیری‏های بی‏مورد در ازدواج... "

این که در بعضی از انتقادات به تمسخر روستاییان متهم شده‏ایم و در برخی دیگر به توهین به شهری‏ نشان می‏‏دهد که واقعا قصد تحقیر و توهین به هیچ یک از این اقشار را نداشته‏ایم و به مقصود و منظور خود از ایجاد ناکجاآبادی انتزاعی نزدیک شده‏ایم. البته در این میان به موفقیت دیگری نیز نائل آمده‏ایم که همان ایجاد اشمئزاز و تنفر در بیننده نسبت به رفتارهای غلط برره‏ای‏ها است که در اعتراض اهالی مناطق مختلفی از کشور به تشابهات اتفاقی ناشی از برخی اسم‏ها دیده می‏شود.
4 - از وارد شدن لطمه به زبان فارسی به عنوان یکی از عیب‏های برنامه سخن به میان آمده است که باید بپرسیم آیا لهیجه‏های مختلفی که در ایران وجود دارد تاکنون لطمه‏ای به این زبان زده اند؟ اگر جواب منفی است پس لهجه بازیگران این مجموعه نیز صدمه ای به این زبان وارد نخواهد کرد. ضمن این که تاثیر اصطلاحات و تکیه کلام‏های مجموعه‏های طنز تلویزیونی معمولا مقطعی است و به همان سرعتی که در بین بینندگان جا می‏افتد و شایع می‏شود به همان سرعت نیز از خاطره‏ها محو می‏گردد، اما نکته مهمی که در این باره می‏توان گفت، این است که زبان فارسی به دلیل غنای فرهنگی و غلبه ذاتی خود در طول تاریخ که تنها تحت تاثیر لهجه‏ها و حتی زبان‏های دیگر قرار نگرفته بلکه بر بسیاری از این زبان‏ها تاثیرگذار بوده است. در کشور همسایه‏مان افغانستان با وجودی که اکثریت با پشتون‏ها است، اما مردم افغانستان یا فارسی زبان‏اند و یا دو زبانه و حتی پشتون‏هایی این کشور نیز فارسی بلدند و این نشان از نفوذ زبان فارسی دارد. در برخی از ایرادات به این برنامه از هزینه میلیاردی کار سخن رفته است که برای رفع هرگونه سوءتفاهم در اینباره باید گفت: هزینه ساخت این برنامه دقیقه‏ای 116 هزار تومان است که با احتساب نود برنامه 20 دقیقه‏ای رقم کل هزینه ساخت برنامه نصب آنچه در مطبوعات آمده هم نمی‏شود که با توجه به سختی کار و تعدد بازیگران و مخارج سنگین دکور و اجازه مکان فیلمبرداری که باغی به مساحت حدود 40 هزار متر است، شاید ارزانترین سریال‏های تلویزیونی است.
اما ادخال سرور در قلب مومن و ایجاد ابتهاج خاطر و نشاندن تبسم بر لبان بیننده اولین هدفی است که دست‏اندرکاران این مجموعه دنبال می‏کنند که اگر هیچ یک از نکاتی که ذکر شد نیز در این بنرامه وجود نداشت همین ایجاد نشاط و شادی و سرور در مخاطب به عنان دلیل تولید و پخش این مجموعه کفایت می‏گردد.
در خاتمه از خداوند توفیق خدمت در راه اعتلای فرهنگ اسلامی ایرانی را طلب می‏کنیم و از راهنمایی‏های بینندگان سیما که همواره ما را در بهبود کیفیت برنامه سازی یاری ‏کرده‏اند استقبال می‏کنیم.