معلولان بهعنوان بزرگترين اقليت كشور با مسائل و مشكلات گستردهاي در حوزههاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، حقوقي مواجه هستند.
دستگاهها و سازمانهاي رسمي خود را متولي ساماندهي بخشي از اين مشكلات ميدانند و برخي مسائل و مشكلات ديگر را وا مينهند يا در اولويت قرار نميدهند. همين مسئله زمينهاي را براي شكلگيري انجمنها و سازمانهاي مردمنهاد با هدف رفع بخشي از مشكلات فراهم كرده است.
يكي از انجمنهايي كه چندي است در حوزه مسائل اجتماعي، علمي و فرهنگي معلولان شكل گرفته، انجمن علمي و فرهنگي معلولان است. جهت شناخت بيشتر اين انجمن و فعاليتهاي آن با مهندس برجيان مديرعامل اين انجمن به گفتوگو نشستهايم.
مهندس برجيان در كنار اقدامات و فعاليتهاي اجتماعي و فرهنگي براي معلولان اقدام به انتشار كتاب معرفي معلولان خلاق و نوآور باعنوان «نخبگان معلول» كرده است. حاصل گفتوگوي ما با مديرعامل انجمن علمي و فرهنگي معلولان را ميخوانيد.
انجمن علمي و فرهنگي معلولان چه اهدافي را دنبال ميكند؟
نخبگان، هنرمندان و فرهيختگان علمي و فرهنگي، داراي معلوليت، شهروندان طلايي هستند كه در يك رقابت سالم در زندگي علاوه بر داشتن مشكلات و محدوديتهاي بسيار پيوسته با تلاش و پشت كار سعي كردهاند علاوه بر اينكه تحميلي بر زندگي ديگران نباشند بلكه خود منشأ خدماتي به ديگر افراد جامعه باشند و اين عزت نفس و روح والاي انساني قابل ارج خود يكي از اهداف شكلگيري اين انجمن بوده است.
هدف ديگر آن، بالابردن سطح فرهنگ جامعه درخصوص شناخت معلولان و ارتقاي اين فرهنگ با چاپ كتب مرتبط، بهقلم گروه هدف براي معلولان و ديگر اقشار جامعه و در نهايت فرهنگسازي به معنا حقيقي آن است.
از طرف ديگر در ارتباط با مسائل علمي، فرهنگي و هنري معلولان تاكنون انجمن و اصولاً گروهي اعم از دولتي، خصوصي و مردمنهاد كاري نكرده و اگر كاري انجام شده بازتاب نداشته است.
اساساً كار علمي و فرهنگي براي معلولان يعني چه و كدام فعاليتها را شامل ميشود؟
اصولاً كارهاي علمي و فرهنگي براي كليه اقشار جامعه يكسان است و تفاوتي براي گروه خاصي ندارد. ولي چون در ارتباط با معلولان و مسائل ويژه آنان توجهی به خدمات علمي، فرهنگي و هنري آنان نشده است، لذا توجه به آن از اهميت خاصي برخوردار است.
آيا اين امر با فرهنگسازي براي معلولان تفاوت ماهيتي دارد؟
نه.
مطلع هستيم كه انجمن در زمينه چاپ و نشر آثار معلولان نيز فعاليت دارد چند نمونه از اين آثار را ميتوانيد نام ببريد؟
برخي از آثار منتشرشده توسط انجمن عبارتند از:
1 - نوابغ و مشاهير معلول جهان
2 - مناسبسازي اماكن عمومي و تجاري (براي افراد داراي معلوليت)
3 - راهنماي ضايعات نخاعي
4 - كمشنوايي و سمعك
5 - مادران معلول و پرورش كودكان
6 - مسائل جنسي در ضايعات نخاعي
7 - معلولان، شهروندان طلايي (شامل 12 عدد كارت و بروشور)
برگزاري جشنواره رودكي معرفي نخبگان علمي، فرهنگي و هنري و چاپ بخشي از آثار آنان به 2زبانفارسي و انگليسي از جمله ديگر فعاليتهاي انتشاراتي انجمن است.
يكي از برنامههاي انجمن شما، فعاليت در زمينه حملونقل معلولان اعلام شده است. چه كاري در اين زمينه انجام دادهايد؟
اين انجمن سعي كرده با توجه به مشكل اياب و ذهاب معلولان، نبود وسائط نقليه عمومي مناسبسازي شده، عدمامكان استفاده معلولان از اين وسايل و از طرف ديگر اهميت و تاثير وجود وسيله حملونقل و جابهجايي براي انجام امور روزمره (از جمله رفتن به مدرسه، دانشگاه، محل كار يا حتي مراجعه به مراكز درماني و فيزيوتراپي) با كمك شهرداري نسبت به ايجاد وراهاندازي ناو حملونقل ويژه معلولان اقدام كند.
خوشبختانه اين ناوگان حملونقل تحت عنوان «خدمات آسايش» توانسته منشأ خدماتي ويژه و ارزندهاي باشد. جا دارد كه مسئولان حملونقل كشور و ديگر سازمانهاي ذيربط و ارگانهاي مرتبط، ما را در اجراي كاملتر اين طرح كه حقيقتاً در شرايط فعلي بسيار كارآمد و كارگشاست ياري و مساعدت فرمايند.
تا انشاءالله به اميد روزي كه سامانه حملونقل شهري مناسبسازي شده و ديگر به ارائه خدمات جداگانه نيازي نباشد و اين امر محقق نميشود مگر با همكاري و حمايت مسئولان از اين طرح ويژه و تلاش براي اصلاح سامانه موجود.
آيا اين فعاليت ميتواند بهعنوان رقابت با شركت بهزيستكار قلمداد شود؟
به اعتقاد من رقابت از نوع سالم آن بسيار سازنده خواهد بود همانطوريكه در اين اقدام عملاً مشاهده شده است كه اتومبيلهاي خدمات آسايش كاملاً مناسبسازي شده و داراي تجهيزات ويژه هستند. از طرف ديگر اين قبيل خدمات فقط از انحصار خارج شده است و رقابت سازنده به ارتقاي خدمات كمك خواهد كرد. اين امرنشان از آگاهي و توجه به نياز معلولان و جانبازان است و هنوز براي اينگونه خدمات و توسعه آن جاي كار بسيار وجود دارد.
بزرگترين مشكل جامعه معلولان ايران چيست؟
بهنظر من عدممناسبسازي محيط به معناي حقيقي آن يكي از بزرگترين و مهمترين مشكلات جامعه معلولان ايران است؛ چرا كه وقتي امر مناسبسازي صورت نگيرد چگونه شما ميتوانيد مشاركت و حضور فعال معلولان و جانبازان را در جامعه شاهد باشيد. متأسفانه مناسبسازي در كشور ما جدي گرفته نشده و در بعضي موارد صرفاً ساخت يك سطح شيبدار يا رمپ را هم بهصورت غيراستاندارد اجرا كرده و فكر ميكنند مناسبسازي كردهاند. مناسبسازي بايد در اماكن شهري، عمومي، تجاري و سامانه ناو حملونقل كشوري، مبلمان شهري و غيره بهصورت جدي و اساسي انجام شود.
لازم ميدانم توجه ستاد مناسبسازي كشور را به جديدترين طرح افتتاح شده بهنام سينماي آزادي جلب كنم و بگويم كه متأسفانه ورود به اين سينما براي عزيزان معلول - اين بزرگترين اقليت كشور - مناسب و علمي نيست.
اگر امر مناسبسازي بهصورت جدي و اصولي پيگيري و اجرا شود و ما شاهد حضور فعال معلولان و جانبازان در سطح جامعه باشيم تأثير روحي، رواني و توانبخشي مبتني بر جامعه و در نهايت استفاده و بهرهمندي از اين نيرو را در سطح جامعه خواهيم بود. | 