نمايشگاه كتاب تهران بعد از دو دهه افت و خيز، آزمون و خطا و فراز و فرود فردا ديباچه دهه سوم عمر خود را رقم مي‌زند. تاكنون بيست دوره از نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران برگزار شده و تعداد ناشران داخلي و خارجي از يك طرف و تعداد كشورهاي شركت‌كننده طي اين بيست سال كم و زياد شده است.
نخستين دوره از نمايشگاه كتاب تهران سال 1366 در زمان جنگ تحميلي عراق عليه ايران برگزار شد. در آن نمايشگاه 59 درصد كتاب‌ها در بخش خارجي از كشورهاي آمريكا، انگليس و لبنان آمده بود.
برگزاري نمايشگاه كتاب براي رشته‌هاي خاص در ايران چندين دهه سابقه دارد. اما نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران نخستين نمايشگاه عمومي از اين نوع در كشور بود.
اين رويداد فرهنگي زير نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزارمي‌شود، در اولين دوره نمايشگاه كتاب تهران سيدمحمد خاتمي وزير ارشاد بود.
تاكنون بيست دوره از نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران برگزار شده و تعداد ناشران داخلي و خارجي از يك طرف و تعداد كشورهاي شركت‌كننده طي اين بيست سال كم و زياد شده است.
سال 78 در دوازدهمين دوره برگزاري نمايشگاه كتاب تهران، تعداد كشورهاي شركت‌كننده به 21 كشور رسيد. امسال بعد از بيست دوره، تعداد كشورهاي شركت‌كننده در اين رويداد فرهنگي به 76 رسيده است.
تعداد عناوين كتاب‌ها هم افت و خيز داشته است. در دوره اول 26 هزار عنوان كتاب عرضه شد. امسال طبق گفته‌هاي محسن پرويز، رئيس بيست و يكمين نمايشگاه كتاب تهران قرار است 200 هزار عنوان كتاب نمايش داده شود.
با اين حال در هجدهمين دوره اين رويداد فرهنگي 256 هزار عنوان كتاب عرضه شد.
در نمايشگاه كتاب تهران علاوه بر برپايي غرفه و عرضه كتاب در بخش‌هاي داخلي و خارجي فعاليت‌هاي جانبي ديگري نيز صورت مي‌گيرد.
موضوع اين برنامه‌ها هر سال متفاوت است و بستگي به رخدادها و مسائل روز ايران يا نامگذاري براي آن سال دارد.
در هفدهمين دوره نمايشگاه به مناسبت ميلاد پيامبر و امام صادق «سراي مهر و ماه» برنامه‌هاي ويژ‌ه‌اي برگزار شد يا امسال به مناسبت سال نوآوري و شكوفايي برنامه‌هاي خاصي تدارك ديده شده است.
نمايشگاه كتاب تهران با اين حال يك تفاوت عمده نيز با نمايشگاه‌هاي ديگر كتاب دارد و آن شيوه رفتار و داد و ستد كتاب است.
در اين نمايشگاه بازاريابي انجام نمي‌شود و ناشران سفارش كتاب قبول نمي‌كنند و كتاب‌هاي خود را مستقيم به مشتريان خود مي‌فروشند.
در بخش كتاب‌هاي خارجي هم وزارت ارشاد هر سال براي كمك به توان خريد بازديدكنندگان يارانه‌اي در نظر مي‌گيرد.