در حالي كه پيشتر، دبيركل ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفتگو با خبرنگار «جامجم» اعلام كرده بود، برنامهاي كه صرفا مختص مبارزه با كراك باشد نداريم، مديركل درمان و بازپروري اين ستاد، اعتياد به كراك را مساله اول اعتياد در كشور مطرح ميكند كه نيازمند توجه جدي از سوي همه ارگانهاست.
اسماعيل احمديمقدم در نشستي خبري كه چندي پيش در آغاز هفته مبارزه با مواد مخدر برگزار شد در پاسخ به سوال «جامجم» مبني بر اين كه آيا ستاد مبارزه با مواد مخدر، برنامهاي خاص براي مبارزه با كراك دارد، گفته بود، برنامه ويژهاي به اين منظور نداريم و برنامههاي ما براي كراك همان برنامههايي است كه براي مبارزه با هروئين در نظر گرفتهايم؛ چرا كه از ديدگاه ما كراك همان هروئين فشرده است.
بر اساس آخرين آمار از وضعيت اعتياد كشور كه در نخستين روز اسفند سال گذشته از سوي مركز تحقيقاتي داريوش اعلام شد 5/44 درصد معتادان، كراك ايراني و هروئين مصرف ميكنند كه از اين تعداد، بيش از نيمي از آنها، يعني حدود 7/25 درصد به كراك ايراني اعتياد دارند.
اين در شرايطي است كه نه تنها بيشتر مصرفكنندگان كراك از ماهيت واقعي آن بياطلاعند، بلكه بسياري از آنان نيز به چند نوع ماده مخدر اعتياد دارند و به همين دليل، بعيد نيست در آمارگيري، بخش عمدهاي از آنان در گروههاي ديگر معتادان لحاظ شده باشند.
نكته نگرانكنندهتر درباره كراك، رشد سريع اعتياد به آن در ميان معتادان است، به طوري كه گرچه استعمال ترياك به عنوان ماده مخدر و به قصد تفنن از زمان سلسله صفويه در قرن 10 هجري در ايران مرسوم شد اما با گذشت بيش از 400 سال از شيوع اعتياد به آن، تنها 33 درصد معتادان كشور با آن درگيرند در حالي كه كراك در كمتر از 5 سال، يك چهارم جمعيت معتادان را به خود اختصاص داده است.
كراك شوخي ندارد
به رغم اعلام نشدن برنامه ويژه براي مبارزه با كراك از سوي بلندپايهترين مقام مسوول در ستاد مبارزه با مواد مخدر، روز گذشته مديركل درمان و بازپروري ستاد مبارزه با مواد مخدر، اعتياد به كراك را مساله اول اعتياد در كشور اعلام كرد و پذيرفت كه متوليان مبارزه و درمان اعتياد هنوز نتوانستهاند الگوي خاصي براي درمان اعتياد به كراك در كشور تعريف كنند.
اما ابراز نظر صفاتيان پيشتر اين همه تند نبود، به طوري كه وي كمتر از 2 ماه پيش در گفتگوي اختصاصي با «جامجم» درمان با متادون را بهترين روش درمان كراك ميدانست.
دكتر سعيد صفاتيان، با اشاره به اين كه شمار كنوني مراكز درمان اعتياد سراسر كشور، 1300 مركز است، در گفتگو با ايسنا ميگويد: تمركز بسياري از مراكز درمان اعتياد كشور، بر موضوع درمان اعتياد به كراك است كه 26 درصد معتادان كشور را درگير كرده در حالي كه كمتر از يك سال پيش، تمركز اين مراكز بر مواد مخدر سنتي مصرفي در ايران يعني ترياك و هروئين معطوف بود.
اما اين تخمين نسبي از سوي مديركل درمان و بازپروري ستاد مبارزه با مواد مخدر تازگي ندارد؛ چرا كه سال 86 نيز دكتر آذرخش مكري، دبير علمي همايش درمانهاي سوء مصرف مواد مخدر در گفتگو با رسانهها، نسبت به افزايش مشتريان كراكي مراكز ترك اعتياد هشدار داده بود.
مديركل درمان و بازپروري ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره تغيير تمركز مراكز درمان اعتياد ازدرمان معتادان سنتي بر درمان كراكيها ميافزايد: اين چرخش، لزوم افزايش سرعت ارگانهاي درگير در مبارزه با اعتياد كشور بويژه نهادهاي درماني را به نسبت سرعت مواد جديد اعتيادآور سخت از جمله كراك نشان ميدهد.
وي همچنين با تاكيد بر لزوم اطلاعرساني و آگاهيرساني بيشتر به جوانان در زمينه ماهيت كراك و ساير مواد تازهوارد، تصريح ميكند: بارها بر لزوم آگاهيرساني در زمينه اعتياد تاكيد كردهام و تا زماني كه اين موضوع به حد لازم خود نرسد، همچنان بر آن تاكيد خواهم كرد.
مديركل درمان و بازپروري ستاد مبارزه با مواد مخدر، همچنين با اشاره به اين كه در حال حاضر 2 مركز تحقيقاتي بزرگ در زمينه اعتياد، مسووليت تهيه و تدوين پروتكلهاي درماني اعتياد كشور را بر عهده دارند، اظهار ميكند: شرايط فعلي ايجاب ميكند كه اين مراكز با توجه به الگوي كنوني مصرف مواد مخدر و شرايط جغرافيايي و فرهنگي كشور، تحقيقات بيشتر و كاربرديتري در زمينه اعتياد به كراك انجام دهند.
وي ادامه داد: ستاد مبارزه با مواد مخدر از دانشگاهها خواسته است، تحقيقات خاصي را در زمينه اعتياد به كراك ايراني انجام دهند تا زمينه تدوين پروتكل مشخص درماني براي اعتياد به كراك هر چه زودتر فراهم شود.
نخستين قدم، اتفاق نظر است
گفتههاي صفاتيان درباره سفارش تحقيق به دانشگاه در زمينه اعتياد به كراك، گرچه اميدواركننده است اما اگر خواننده ما باشيد و آنها را بگذاريد كنار شرح سرگرداني ما بين سازمانهاي مختلف در ماه گذشته براي يافتن تحقيقي هرچند ناچيز درباره كراك كه سر انجام با برخورد مسوولان وزارت بهداشت در دفتر پيشگيري از اعتياد و سكوت و بياهميتي ديگر سازمانها خاتمه يافت تا بفهميم هنوز تحقيق جامع و كاملي درباره كراك وجود ندارد شايد شما هم مثل ما شك كنيد كه وعدههاي مديركل درمان و بازپروري ستاد در حد طرح باقي بماند.
از سوي ديگر، مقايسه ديدگاه دكتر صفاتيان و سردار احمدي مقدم بر سر اين كه با كراك بايد به عنوان هروئين برخورد كرد يا بايد آن را نسلي جديد و متفاوت از ديگر مخدرها دانست كه براي مبارزه با آن نيازمند روشي ويژه و منحصر به فرد هستيم ، نشان ميدهد هنوز نميتوان از موفقيت متوليان مبارزه با اعتياد در جلوگيري از شيوع كراك مطمئن بود و شايد بهتر باشد مسوولان در نخستين قدم براي مبارزه با مخوفترين مخدر دنيا، ابتدا به اتفاق نظري براي به رسميت شناختن يا نشناختن آن برسند. | 