تا به حال به لايههاي سفيدي كه داخل كتري يا سماورتان تشكيل شده دقت كردهايد؟ اين لايهها رسوبهايي است كه از آب منطقه زندگي شما نشات ميگيرد. جرم دندان هم البته با فرآيندي متفاوت اينگونه بر دندانهاي ما مينشيند كه لازم است هر چند مدت پاكسازي شود.
در صورت عدم رعايت منظم بهداشت دندان در مدت زمان كوتاهي پس از مصرف مواد غذايي، لايه نازكي از مواد آلي روي دندانها رسوب ميكند، اين لايه نازك پلاك ميكروبي ناميده ميشود، كه يك لايه بيرنگ و چسبنده بوده و از تجمع ميكروبهاي دهان بر روي زمينه و لايه چسبندهاي از بزاق تشكيل ميشود كه حاوي مقاديري از خردههاي غذايي نيز ميشود، اين لايه به آساني با مسواك زدن برطرف ميشود، چنانچه پلاك ميكروبي هر روز و يا در مراحل اوليه از سطح دندان تميز نشود به تشكيل جرم بر روي دندان منجر ميشود.
جرم دندان با مسواك كردن پاك نميشود، همچنين جرمها باعث بوي بد دهان، كنار رفتن لثه و بدشكلي دندانها ميشوند؛ از اينرو لازم است جهت جرمگيري ومعاينات دورهاي به طور مرتب به دندانپزشك مراجعه شود.
بزاق دهان به طور معمول داراي املاح زيادي است كه قدرت رسوب كردن را دارند، اين املاح به طور معمول در جاهايي كه غذا و مسواك كمتر در تماساند رسوب ميكند، رسوب اين املاح همراه است با ايجاد بستر مناسب براي جايگزيني، رشد و تكثير ميكروبهايي كه به طور طبيعي در دهان وجود دارند.
اضافه شدن پروتئينهاي موجود در غذا و بزاق و همچنين رشد سلولهاي مرده بافتهاي مختلف دهان در مجموع باعث افزايش حجم اين رسوبات شده و به مرور جرم تشكيل ميشود و در دهان قابل مشاهده است.
چرا بايد جرمگيري كرد؟
چيزي كه داراي اهميت است اين است كه ما به طور معمول مقدار كمي از جرم تشكيل شده را ميتوانيم مشاهده كنيم و قسمت عمده اين جرم كه با چشم مشاهده نميشود در زير لثه وجود دارد كه موجب تخريب لثه ميگردد و مهمتر از آن اينكه اين جرمها متشكل از ميكروبهاي مختلف است و باعث ميشود بافت چسبنده لثه را كه محكم به دندانها چسبيده به مرور زمان تخريب كرده و در نهايت منجر به سست شدن پايههاي دندان شود.
تا آن هنگام كه جرمگيري انجام نشده مرتب به حجم جرمها افزوده خواهد شد و در نهايت قدرت بيماريزايي نيز زيادتر ميشود، جرم دندان علاوه بر اينكه براي لثه و بافتهاي نگهدارنده دندان مضر است محلي نيز براي تجمع و تكثير ميكروبهاي پوسيدگي زاست.
دكتر مسعود بهرامي، دندانپزشك ميگويد: جرمگيري درد نداشته و به دندانها آسيبي نميرساند، امّا در بعضي از بيماراني كه دچار بيماريهاي لثه شده باشند پس از عمل جرمگيري كمي احساس ناراحتي ميكنند.
درمان جرمگيري يكي از ضروريترين درمانهاي دندانپزشكي است، جرمگيري با استفاده از دستگاه مخصوصي كه امواج مافوق صوت توليد ميكند صورت ميگيرد، در اثر برخورد امواج مافوق صوت با جرم دندان قطعاتي از آن به دليل ارتعاشات ايجاد شده دستگاه سست گشته و جدا ميشود، خونريزي در اين حين فرآيندي است طبيعي و لازم و دليل بر وارد آمدن آسيب به لثه نميباشد بنابراين بايد اين تصور غلط را كه جرمگيري به دندانها صدمه ميزند از ذهن دور كرد.
جدا كردن جرم از دندانها براي حفظ سلامت و استحكام دندانها ضروري است و لازم است همه افراد حداقل سالي يك بار جرمگيري را در برنامه بهداشتي خود قرار دهند، بعضي از اشخاص پس از جرمگيري احساس ناخوشايندي از سرما و گرما بر دندانهاي خود دارند در صورتي كه همه اين علائم طبيعي و نشاندهنده جرمگيري مناسب است.
دكتر بهرامي با اشاره به اينكه حساسيت دندانها بعد از عمل جرمگيري كاملا طبيعي است، ميگويد: به علت برداشته شدن لايهاي از سطح دندان در حين جرمگيري و ايجاد فاصله ميان لثه و دندان و نفوذ هوا، آب سرد و گرم باعث ايجاد حساسيت در قسمت طوق دندانها ميشود كه اين حالت موقتي بوده و برطرف ميشود.
فوايد جرمگيري دندان
يكي از نتايج جرمگيري اين است كه لثه را پايين نميآورد و دندانها را لق نكرده و اصولا آسيبي به دندانها نميزند و در حقيقت تضميني است براي پايداري و استحكام و سلامت هر چه بيشتر دندان. جرمگيري به طور معمول سالي يكبار توصيه ميشود امّا با رعايت بهداشت دندانها ميتوان آن را به مدّت طولاني به تعويق انداخت.
يك نمونه از تأثير مثبت جرمگيري دندانها اين است كه باعث ميشود تا از تخريب لثه جلوگيري شود، اين جرمها به خوبي با جرمگيري از بين رفته چرا كه همين جرمها هستند كه به لثه آسيب ميرسانند و لق شدن دندانها را در پي دارند، با عمل جرمگيري تعداد اين ميكروبهاي موجود در دهان به مراتب كمتر شده تا جايي كه با برداشتن جرم، بيمار ممكن است با زبانش احساس كند كه دندانش خالي است.
اين دندانپزشك معتقد است كه دندانها اگر سالم باشند پس از جرمگيري لق نميشود، مسواك زدن صحيح راهي براي به حداقل رساندن مقدار جرم دندانها است، امروزه استفاده مداوم از دهانشويهها درست نيست زيرا محيط طبيعي ميكروبي دهان را تغيير ميدهد، اما استفاده از آن پس از جرمگيري به مدت يك هفته مؤثر خواهد بود و در ضمن اينكه، پس از عمل جرمگيري استفاده از خمير دندانهاي ضد جرم تا حدودي مفيد است.
وي افزود: جرمگيري عملي مفيد و مؤثر است، وجود جرم در دندانها و افزايش جرم در زير لثه باعث ايجاد پوسيدگي دندان و التهاب لثه و ايجاد بيماري پريودنتال ميشود. اگر هر ساله جرمهاي تشكيل شده از كنار دندانها جدا و كنده نشود به مرور زمان با زياد شدن موجب سست شدن پايههاي دندان خواهد شد.
| 