شما هم از آن دسته افرادي هستيد كه عاشق گربه هستند و از بي‌وفايي گربه‌ها درس نگرفته و باز هم دوست دارند در منزلشان گربه نگه‌دارند؟ بي‌وفايي گربه‌ها به فراركردن با گربه همسايه ختم نمي‌شود! اين موجود ملوس حتي به سلامت شما و خانواده‌تان هم وفا ندارد.
كمترين بلايي كه ممكن است سرتان بيايد اين است كه حساسيت شما تحريك شده و دچار اگزماي پوستي بشويد. اين را مطالعات جديد نشان مي‌دهند. غيراز اين‌كه سال‌هاست گربه‌ها به‌عنوان ناقلان يك بيماري عفوني جدي به نام «توكسوپلاسما» شناخته شده‌اند.
به تازگي دانشمندان متوجه شده‌اند ژن جهش‌يافته موسوم به اف. ال. جي احتمال ابتلا به اگزما در كودكان يكساله را 2 برابر افزايش مي‌دهد. البته اين افراد اگر با گربه‌ها حشر و نشر داشته باشند، احتمال ابتلا به اين بيماري در آنان به 4 برابر هم مي‌رسد. لازم است بدانيد اگزما نوعي التهاب پوست است كه اغلب با خشكي، قرمزي و خارش همراه بوده و در سال‌هاي اخير به‌خصوص در انگلستان ميزان بروز آن زياد‌تر شده است.
عامل دقيق اين بيماري هنوز كاملا مشخص نشده‌ اما نقش مواد شيميايي كه موجب شعله‌ورشدن و عود اين واكنش‌هاي حساسيتي مي‌شوند، آشكار شده است. دانشمندان معتقدند تاثير متقابل اين مواد شيميايي و ژن‌هاي بدن ما مي‌تواند كليدي براي پيشرفت اين وضعيت باشد. محققان دانشگاه داندي نقش بالقوه ژن اف. ال.جي( فيلا گرين) را بررسي كرده و متوجه شده‌اند كه نقش تعيين كننده‌اي در حفظ سد طبيعي پوست دارد. برخي رمز‌هاي جايگزين اين ژن مي‌توانند موجب كار كرد نامناسب آن شوند اما اين قضيه به تنهايي نمي‌تواند اگزما را توجيه كند چرا كه برخي افراد با وجود دارا بودن چنين ژني هيچگاه درگير اين مشكل نمي‌شوند.
جالب است بدانيد اين مطالعه كه در 892 كودك متولد انگلستان و دانمارك توسط محققان دانشگاه داندي انجام شده، در مورد سگ‌ها چنين تفاوتي را نشان نداد.
خيانت گربه‌هاي خانه‌زاد
محققان به‌دنبال ارتباطي بين عوامل محيطي و نقش آن در فعال‌كردن اين ژن در كودكان بودند كه گروهي از همكارانشان در دانشگاه منچستر و كپنهاك دريافتند مواجهه با آلرژن‌ها در كودكان مي‌تواند بر ميزان ابتلايشان به اگزما تاثير داشته باشد. در خانواده‌هايي كه در زمان تولد كودك گربه داشتند، ابتلا به اگزما در12 ماه اول زندگي‌شان 4برابر افرادي بود كه گربه نداشتند. البته دكتر ميشل كورك متخصص پوست از دانشگاه شفيلد معتقد است به دليل كوچك بودن جمعيت مورد مطالعه هنوز بايد آن را با احتياط تفسير كرد. بد نيست بدانيد پيش از اين، قرار گرفتن در معرض گربه به‌عنوان عامل حفاظت‌كننده در برابر اگزما مطرح شده بود!
باغباني خطر ناك!
شايد شما هم شنيده باشيد كه بهتر است خانم‌هاي حامله از گربه دوري كنند وگرنه ممكن است دچار نوعي عفونت شوند كه باعث نقص تكاملي يا سقط جنين آنها مي‌شود. البته اين بيماري برخلاف اگزما يك بيماري واگير دار است كه عامل آن نوعي انگل ميكروسكوپي به نام «توكسوپلاسموگوندي» است و گربه ناقل اين انگل است.
تماس با گربه به تنهايي براي ابتلا به اين بيماري كافي نيست مگر اينكه دست خود را كه به مدفوع گربه آلوده شده به دهان ببريد. ممكن است بگوييد آنقدر‌هم بي‌مبالات نيستيد كه دست به مدفوع گربه بزنيد اما اين تماس ممكن است غيرمستقيم باشد، مثلا وقتي كه باغباني مي‌كنيد يا خاك گلدان باغچه را عوض مي‌كنيد ممكن است دستتان ناخواسته با مدفوع گربه‌ها تماس پيدا كند بنابر اين بهتر است دست نشسته را به دهان نبريد.
حالا باز هم متوجه اهميت شستن مكرر دست‌هايتان شديد؟! البته اين تنها راه انتقال بيماري به انسان نيست. خوردن گوشت آلوده‌اي كه خوب پخته نشده هم مي‌تواند موجب ابتلاي انسان شود.(اغلب پستانداران ممكن است آلوده به اين انگل شده باشند) بنابر اين در پختن گوشت دقت داشته باشيد كه تمام قسمت‌هاي آن خوب پخته باشد.
خوشبختانه در اغلب موارد بيماري علائم خفيفي مثل تب، سردرد، بي‌حالي و درد عضله همراه با تورم غدد لنفي ديده شده و به همين علت با يك سرماخوردگي ساده اشتباه گرفته مي‌شود اما در كساني كه سيستم ايمني‌شان ضعيف است، در زنان حامله و جنينشان احتمال عفونت شديدتر هم وجود دارد.
متأسفانه اين حالت ممكن است موجب تخريب مغز و حتي مرگ شود. جنين‌هايي كه از مرگ نجات پيدا مي‌كنند ممكن است دچارعوارضي مثل كوري، فلج مغزي و عقب افتادگي ذهني شوند و اين اتفاق وقتي رخ مي‌دهد كه در سه ماه اول بارداري، بيماري به جنين منتقل شود. اگر چه 90درصد نوزاداني كه با اين بيماري متولد مي‌شوند در زمان تولد سالم‌اند، 55 تا 85 درصدشان در سال‌هاي پس از تولد دچار عفونت چشم، افت شنوايي و اختلالات يادگيري خواهند شد.
پيشگيري از توكسو
براي پيشگيري از توكسوپلاسموز چه بايد كرد؟ طبيعتا توصيه اول اين است كه در معاشرت با گربه‌ها محتاط‌تر باشيد! اما اگر جايي زندگي مي‌كنيد كه در آن، گريزي از گربه‌ها نيست، به اين نكات بهداشتي عمل كنيد:
به مدفوع گربه دست نزنيد و اگر خاك گلدان عوض كرده و باغباني مي‌كنيد، اين كار را با دستكش انجام دهيد و پس از تمام شدن كارتان حتما دست‌ها را با آب گرم و صابون بشوييد.
اگر در منزلتان گربه داريد گوشت خام به او ندهيد و نگذاريد كه به هر مكان آلوده‌اي رفت‌وآمد كند.
توصيه مي‌شود محلي كه گربه در آن مدفوع كرده را بلافاصله تميز كنيد چون اين عفونت بين يك تا 5 روز بعد از دفع آلودگي دارد. بهتر است خانم‌هاي حامله از فرد ديگري براي اين كار كمك بگيرند تا ناخواسته دچار بيماري نشوند. قبل از خوردن، سيگاركشيدن و هر كاري كه احتمال تماس دست با دهان وجود دارد حتما دست‌هاي خود را با آب گرم و صابون بشويد.
گوشت را هميشه طوري بپزيد كه وسط آن هم كاملا پخته شود.
باز هم از خطرات گربه
اگزما و توكسوپلاسموز تنها بيماري‌هايي نيست كه گربه‌ را بدنام مي‌كند. بسياري از انگل‌ها و عفونت‌ها مثل كرم‌حلقوي، سالمونلا تايفي و پاستورلا هم ممكن است از راه مدفوع يا گاز گرفتن گربه به ما منتقل شوند. يكي ديگر از اين بيماري‌ها به بيماري خراش گربه معروف است كه اولين بار در سال 1889، هنري پارينود آن را شرح داد.
عامل آن نوعي باكتري به نام بارتونلاست كه به وسيله كك‌ها در بين گربه‌ها منتشر مي‌شود. البته اين باكتري گربه را دچار بيماري نمي‌كند و در بزاق گربه زندگي مي‌كند تا از راه خراش يا گازگرفتن گربه– به‌خصوص بچه گربه- به انسان منتقل مي‌شود.متخصصان معتقدند تقريبا نيمي از گربه‌ها چنين عفونتي در طول زندگي كسب مي‌كنند ولي بچه گربه‌هاي زير يك‌سال معمولا آلوده‌ترند.
شيوع اين بيماري خيلي زياد نيست ( در آمريكا حدود 8/0 در 100 هزار نفر است كه اغلب هم زير 21سال دارند. علتش هم اين است كه معمولا بچه‌ها و نوجوانان با گربه بازي مي‌كنند!) خوشبختانه اين بيماري از انسان به انسان منتقل نمي‌شود. علائم آن شامل بزرگ‌شدن غدد لنفي نزديك به محل زخم وقرمزي يا جوش‌هاي چركي در محل زخم همراه با تب خفيف، سردرد، لرز، درد كمر و شكم، بد حالي و گاهي تشنج است.
ممكن است 7 تا 14 روز از زمان ايجاد زخم طول بكشد تا علائم ظاهر شوند. خوشبختانه در اغلب اوقات بيماري خودبه‌خود بهبود پيدا مي‌كند اما تورم غدد لنفي ممكن است تا ماه‌ها بعد ادامه پيدا كند. خطر معمولا در كساني وجود دارد كه نقص سيستم ايمني دارند.