«انجام اقدامات مداخله‌اي براي كاهش آسيب‌ها از جمله پيشگيري از عادت‌هاي بد غذايي» از جمله مصوبات شوراي‌عالي سلامت در سال 84 بود مصوبه‌اي كه به‌دنبال آن، قانوني مبني بر ممنوعيت مصرف نوشابه در ادارات دولتي به اجرا در آمد. br> با اين حال، سؤال اين است كه اين اقدام، حقيقتا چه تاثيري در سرانه مصرف نوشابه در كشور داشته است.
چندي پيش، دكتر ديناروند، معاون غذا و داروي وزير بهداشت، اعلام كرد: كاهش مصرف نوشابه‌هاي گازدار در حدود 30 درصد و جايگزيني نوشابه‌هاي طبيعي اتفاقي است كه در پي اجراي قانون ممنوعيت استفاده از نوشابه‌هاي گازدار در ادارات دولتي افتاده است.
با اين حال، گذشته از اينكه مستندات مطالعه‌اي كه چنين كاهشي را نشان دهد ارائه نشد. كارشناسان معتقدند براي تغيير عادات غذايي مردم، تنها دستورالعمل‌هاي قانوني كافي نيست و تنها با اقدامات فرهنگي است كه مي‌توان انتظار تغييرات پايدار در رفتارهاي عمومي داشت.
به همين دليل هم به‌نظر مي‌رسد با وجود تبليغات نه چندان زيادي كه در مورد مضرات مصرف نوشابه‌هاي گازدار در كشور صورت گرفته، مصرف اين نوع محصولات در سال‌هاي اخير 15 درصد افزايش يافته است.
سيمين وثوق، كارشناس ارشد تغذيه، در اين زمينه مي‌گويد: سرانه مصرف نوشابه‌هاي گازدار در ايران 42 ليتر است و در مقايسه اين آمار با آمار ديگر كشورها به اين نتيجه مي‌رسيم كه ايران در مصرف نوشابه‌هاي گاز دار مقام اول جهان را دارد.
به گفته وي، طبق آخرين تحقيقات انجام گرفته، ميانگين مصرف نوشابه‌هاي گازدار در دنيا براي هر فرد 10 ليتر است.
وي مي‌افزايد: در 20 سال اخير، مصرف نوشابه‌هاي گازدار در كشور نزديك به 15 درصد افزايش يافته است ولي مصرف شير و لبنيات تنها حدود يك دهم رشد كرده و سرانه مصرف لبنيات در ايران كمتر از يك سوم استاندارد جهاني است.
وثوق با اشاره به اينكه 90 درصد كودكان 24 ماهه تا 12 ساله كشور روزانه حداقل يك بار پفك و نوشابه مصرف مي‌كنند خاطرنشان مي‌كند: 25 درصد از كودكان ايراني به سوء تغذيه مبتلا هستند و يك سوم از مرگ و مير كشور به‌علت بيماري‌هاي قلبي و عروقي است كه يكي از عوامل اصلي آن تغذيه است.
در همين حال، عزت‌الله مرادآبادي، مديرعامل كارخانه نوشابه‌سازي‌ ساسان كه پيش از اين، بخش عمده‌اي از نياز ادارات دولتي به نوشابه را تامين مي‌كرده است، ضمن تاييد آمار ارائه شده از سوي وزارت بهداشت، به همشهري مي‌گويد: آمارهاي وزارت بهداشت به‌نظر درست مي‌رسد چرا كه توليد نوشابه شيشه‌اي براي ادارات دولتي كه سابقا 25 هزار جعبه در روز بود هم اكنون به صفر رسيده است.
مرادآبادي در بخشي ديگر و در پاسخ به اين سؤال كه فروش كلي نوشابه در مدل‌هاي ديگر به جز شيشه‌اي سنتي، چه تغييري داشته است، مي‌گويد: ميزان توليدات ديگر مثل سابق است.
با اين اوصاف، گروهي از كارشناسان معتقدند مصرف نوشابه تنها در ادارات محدود شده و آماركلي مصرف چندان تغييري نداشته است.
اما دكتر ربابه شيخ الاسلام، متخصص اپيدميولوژي و بنيانگذار دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت، با مثبت‌خواندن اقدام دولت در محدوديت مصرف نوشابه در ادارات دولتي، به همشهري مي‌گويد: يكي از موارد صحيح پيشگيري از بيماري‌ها كه دولت‌ها مي‌توانند متولي آن باشند، محدود و ممنوع كردن مصرف غذاهاي مضر در مكان‌هاي عمومي مثل مدارس و ادارات دولتي است؛
با اين ديدگاه كه ما به شما چيزي كه توجيه بهداشتي و تغذيه‌اي ندارد، نمي‌دهيم؛ حالا اگر خودتان مي‌خواهيد تيشه به پيكره سلامت‌تان بزنيد، مختاريد!
وي در ادامه به پيشنهاد كارخانه‌هاي نوشابه‌سازي‌ در سال گذشته نيز اشاره كرده و مي‌افزايد: صاحبان اين كارخانه‌ها گفته بودند كه قراراست به خط توليد نوشابه‌ها، دوغ كم نمك يا نوشابه‌هاي پروبيتيك را اضافه كنند؛
چرا كه در تمام دنيا صنعت نوشابه‌سازي‌ به سمت استفاده از فرمول‌هاي سالم و كم ضرر مثل استفاده از شيرين كننده‌هاي طبيعي، محصولات بدون قند و اصطلاحاً لايت با ميزان كمتر مواد افزودني حتي در پروسه توليد آب رفته‌اند.
به اعتقاد دكتر شيخ الاسلام، كاهش 30 درصدي اتفاق خوبي است اما باقي قضايا بر عهده رسانه‌ها و خانواده هاست كه مصرف منطقي و درست را ترويج دهند.