نياز سلامت يك نياز پايه محسوب مي‌شود، در كنار اصل 44 قانون اساسي، بند اول اصل 43 نيز به اين مساله اشاره دارد.

حالا بعد از 17-16 سال رئيس كل سازمان نظام پزشكي كشور ، بخش اعظم مشكلات بخش سلامت و خصوصا بيمارستان‌هاي دولتي را در طرح خودگرداني بيمارستان‌ها اعلام مي‌كند.
به گفته شهاب‌الدين صدر،تا قبل از سال 70، مردم در مراجعه به بيمارستان‌هاي علوم پزشكي و دولتي هيچ‌گونه پولي نمي‌پرداختند،اما با اجراي طرح خودگرداني بيمارستان‌ها كه توسط وزارت بهداشت اجرا شد، هر كدام از بيمارستان‌ها موظف به تامين هزينه‌ها با كسب درآمد از مردم شدند.
صدر كه در مجلس هشتم رياست كميسيون بهداشت و درمان را به عهده دارد معتقد است: نتيجه اجراي طرح خودگرداني بيمارستان‌ها، امروز اين شده كه مردم در مراجعه به بيمارستان‌هاي دولتي، پول پرداخت مي‌كنند و اين در حالي است كه وضع اين بيمارستان‌ها نه تنها مطلوب نشده كه دچار مشكل هم شده‌اند.
او ادامه مي‌دهد:80 درصد خدمات بستري در بيمارستان‌هاي دولتي انجام مي‌شود كه در حال حاضر وضعيت ارائه خدمات در اين بخش نامطلوب است و علت اين مساله به اجراي طرح خودگرداني بيمارستان‌ها مربوط مي‌شود.
اين مساله از سوي وزير بهداشت هم تاييد مي‌شود وقتي كه در پاسخ به <جام‌جم> مي‌گويد: سه سال پيش وقتي كه براي گرفتن راي اعتماد به مجلس رفتم، يكي از مسائلي كه عنوان كردم همين طرح خودگرداني بيمارستان‌ها بود.
كامران باقري لنكراني با اشاره به اين كه بازار سلامت، بازار عرضه و تقاضا نيست، ادامه مي‌دهد: نياز سلامت يك نياز پايه محسوب مي‌شود، در كنار اصل 44 قانون اساسي، بند اول اصل 43 نيز به اين مساله اشاره دارد.
به گفته او در سال 74 فقط 5 درصد درآمد بيمارستان‌هاي دولتي از محل درآمد اختصاصي بود و بقيه آن با حمايت‌هاي دولت اداره مي‌شد، اما اكنون قانون بودجه كشور پيش‌بيني كرده است كه بايد 50 درصد درآمد بيمارستان‌ها از محل وجوه دريافتي از مردم و بيمه‌ها براساس تعرفه به صورت درآمد اختصاصي باشد كه برآورد واقعي نيست.
وزير بهداشت اعلام مي‌كند: در بودجه سال گذشته درآمد اختصاصي بيمارستان‌هاي دولتي ‌3000 ميليارد تومان پيش‌بيني شده بود، اما در عمل حدود 1500 ميليارد تومان يعني نيمي از آن محقق شد و همين امر موجب كسري بودجه وزارت بهداشت و مشكلات بيمارستان‌هاي دولتي است.
در واقع تعرفه‌هاي خدمات پزشكي سال گذشته حدود 11 درصد افزايش يافت اما درآمد اختصاصي بيمارستان‌ها 20 درصد رشد داشته است.
به گفته لنكراني، بر همين اساس از سال 84 رويكرد اصلي وزارت بهداشت گسترش خدمات سلامت بخصوص در مناطق محروم بوده است.
او مي‌گويد: ما تلاش كرديم تا پزشكان متخصص در اين مناطق مشغول به كار باشند، به شكلي كه براي اين افراد حقوق ثابت در نظر گرفته شود و ارائه خدمات آنها منوط به بحث مالي نشود.
او ادامه مي‌دهد: اصل 43 قانون اساسي صراحت دارد كه تأمين سلامت مردم وظيفه دولت است وحضور دولت در اين بخش براي حمايت از مردم لازم است.

بيمارستان‌هاي بدهكار
نايب رئيس انجمن پزشكان عمومي ايران، با تاكيد بر كيفيت پايين خدماتي كه در بيمارستان‌هاي دولتي ارائه مي‌شود، مي‌گويد: متاسفانه در بيمارستان دولتي كسي مسوول بيمار نيست تا بتوان او را بازخواست كرد.
مسعود مسلمي فرد، در گفتگو با مهر، با اعلام اين‌كه منبع اصلي درآمد بيمارستان‌هاي دولتي بودجه‌اي است كه به آنها اختصاص مي‌يابد، از اين قبيل مراكز درماني به عنوان بيمارستان‌هاي بدهكار نام مي‌برد و مردم را به عنوان گيرندگان خدمات، طلبكار واقعي مي‌داند.
وي با اشاره به طرح خودگرداني بيمارستان‌هاي دولتي كه باعث كاهش بودجه آنها شد، ادامه مي‌دهد: با اجراي اين طرح، فشار بسيار سنگيني بر مردم تحميل شد.
مسلمي فرد از انگيزه بسيار پايين كاركنان و كادر درماني بيمارستان‌هاي دولتي براي ارائه خدمت مطلوب به بيماران مي‌گويد: اين وضعيت باعث شده خدمتي كه مردم مي‌گيرند، بسيار ضعيف تر از خدماتي باشد كه از سوي همين پرسنل به بيماران در بخش خصوصي ارائه مي‌شود.
نايب رئيس انجمن پزشكان عمومي ايران، پيامد اين وضعيت را منجر به تحقير شخصيت مردم در بيمارستان‌هاي دولتي مي‌داند: وقت بيماران در بخش دولتي به آساني هدر مي‌رود و كسي هم پاسخگو نيست.وي با استفاده از كاربرد سياست مشتري مداري، مي‌گويد: متاسفانه چنين سياستي در بيمارستان‌هاي دولتي وجود ندارد و جلب رضايت مردم در اين بخش بسيار كمرنگ است.
مسلمي فرد، همچنين از عدم ارتباط رو در روي بيمار يا همراه او با پزشك معالج در بيمارستان‌هاي دولتي، به عنوان يكي ديگر از ضعف‌هاي اين بخش نام مي‌برد كه منجر به نارضايتي مردم شده است.

تقسيم نا عادلانه‌
مساله ديگري كه در اين ميان مورد انتقاد قرار مي‌گيرد،بحث‌تقسيم‌درآمد‌هاي بيمارستان ‌هاست .با وجود اين‌كه پزشكان كمتر از 5 درصد گروه پزشكي بيمارستان‌ها را تشكيل مي‌دهند ولي 65 درصد درآمد اين مراكز به آنها تعلق دارد و فقط 20 درصد اين درآمد به مابقي گروه پزشكي و پيراپزشكي متشكل از 95 درصد كادر بيمارستان تعلق مي‌گيرد.
دبيركل خانه پرستار مي‌گويد: بررسي ميزان كارانه‌هاي پرستاران كه با تعرفه‌هاي خدمات آنان بسيار مرتبط است به گونه‌اي است كه وزارت بهداشت در حال بررسي طرح نوين خودگرداني بيمارستان‌ها در زمينه تعيين پرداخت‌ها است. هم‌اكنون درآمد بيمارستان‌ها طوري تقسيم مي‌شود كه كمترين سهم يعني تا 30 برابر كمتر متعلق به گروه پرستاران خواهد بود.
محمد شريفي‌مقدم ادامه مي‌دهد: هم‌اكنون به طور متوسط درآمد حاصل از بيمارستان‌ها به گونه‌اي تقسيم مي‌شود كه 10 درصد آن به بيمارستان، 5 درصد آن به دانشگاهي كه بيمارستان را تحت پوشش دارد، 65 درصد به تعداد محدودي پزشك و فقط 20 درصد به بقيه گروه پزشكي و پيراپزشكي و پشتيباني مي‌رسد.