شيرين بيان از قديمي‌ترين گياهان دارويي است كه تاريخ استفاده از آن به حدود 4000 سال قبل بر‌مي‌گردد. اين گياه چندساله و علفي بوده و به طور خودرو مي‌رويد. شيره ريشه اين گياه، مصارف متعددي در پزشكي ، داروسازي و ساير صنايع غذايي و بهداشتي دارد.
شيرين بيان از ديرباز براي درمان انواع سرفه‌ها و نيز به عنوان يك داروي مسكن در پوست مورد استفاده بوده است. در طب سنتي از اين گياه براي درمان اسپاسم و تورم ، برونشيت ، روماتيسم و ورم مفاصل استفاده مي‌شد.
ريشه شيرين بيان داراي گلوكز ، ‌ساكاروز ، آسپاراژين ، مواد آلبوميدي ، ‌رزين و كمي اسانس است. ماده اصلي كه باعث شيريني اين گياه شده ، گليسيريزين است كه 50 برابر شكر ، شيرين‌تر است.
خواص دارويي‌
مهمترين خاصيت شيرين بيان، تاثير بر دستگاه گوارش است. اين گياه درمان‌كننده ورم و زخم معده و زخم دوازدهه است و روي سرطان معده تاثير مطلوب دارد. همچنين براي درمان سوءهاضمه و از بين بردن نفخ شكم مفيد است.
گذشته از اين، شيرين بيان براي نرم كردن سينه موثر است ، سرفه را برطرف كرده و تنگي نفس را تسكين مي‌دهد. شيرين بيان براي برطرف كردن زخم و التهاب دهان و آفت نيز استفاده مي‌شود.
گفته مي‌شود ، تركيبات موجود در ريشه گياه شيرين بيان مي‌تواند با پوسيدگي دندان مبارزه كند. از آنجا كه تركيبات موجود در ريشه گياه شيرين بيان خاصيت ضدميكروبي دارد ، مي‌تواند به عنوان ماده ضدپوسيدگي در محلول‌هاي شستشوي دهان و نيز خمير دندان‌ها استفاده شود.
مصرف با احتياط‌
در صورت مصرف فرآورده‌هاي تهيه شده از شيرين بيان يا در صورت جويدن تنباكوي داراي عطر شيرين بيان يا در صورت مصرف ساير فرآورده‌هاي حاصل از شيرين بيان بايد احتياط كرد.اگر روزانه بيشتر از 20 گرم شيرين بيان مصرف مي‌كنيد، بروز عوارض نامطلوب دور از انتظار نيست.
در اين شرايط مواد موجود در شيرين بيان سبب مي‌شود تا در كار غده فوق‌كليه، اشكالاتي به وجود آيد.اين حالت موجب سردرد و خستگي مي‌شود. همچنين سبب مي‌شود كه آب بدن نگهداشته شود.
مصرف بسيار بالاي شيرين بيان مي‌تواند به بروز حالات خطرناكي نظير فشارخون بالا و حتي سكته قلبي منجر شود. البته انسان معمولا در اثر مصرف زياده از حد شيرين بيان نمي‌ميرد؛ اما اگر مصرف شيرين بيان در حد متوسط هم باشد، بروز عوارض جانبي دور از انتظار نيست.
در مصرف زياد شيرين‌بيان برخي از افراد دچار درد عضله مي‌شوند و عده‌اي ديگر با كرخت شدن دست و پا مواجه شده‌اند. افزايش بيش از حد شيرين بيان سبب افزايش وزن نيز مي‌شود.البته اگر ميزان مصرف را در حد توصيه شده رعايت كنيد، مي‌توان از اين مشكلات اجتناب كرد.
در هر صورت اگر در مصرف اين گياه با مشكل مواجه شديد ، موضوع را با پزشك معالج خود در ميان بگذاريد. در صورت بالا بودن فشار خون يا ناراحتي كليه، قلب يا كبد از مصرف شيرين بيان بپرهيزيد. اگر باردار هستيد ، از فرآورده‌هاي اين گياه استفاده نكنيد.
اگر شير مي‌دهيد ، باز هم از مصرف شيرين بيان بپرهيزيد. صرف‌نظر از نحوه سلامتي ، از مصرف بيش از 4 تا 6 هفته شيرين بيان خودداري كنيد.