"موادمخدر در ايران تقلبي و حتي گاهي حاوي سيانور است".
چند روز پيش رئيس سازمان پزشكي قانوني با اعلام اين خبر گفت: اكثر موادمخدري كه در كشور عرضه ميشود، حاوي تركيبات شيميايي و مواد تقلبي و خطرناك هستندبهطوري كه گاهي بهعلت وجود برخي مواد شيميايي مانند سيانور، مصرف اين مواد در دم باعث مرگ ميشود.
بيان اين عبارات از زبان رئيس سازمان پزشكي قانوني در حالي است كه متخصصان رشته سمشناسي، اگرچه مواد شيميايي و سموم را از مهمترين علل مسموميت و مرگ در ميان معتادان ميدانند، ولي معتقدند: اصطلاح تقلبي براي موادي به كار ميرود كه براي آنها استانداردي تعيين شده ولي از مبادي غيرقانوني نوع غيراستاندارد آنها وارد يا ساخته شده است ولي براي موادمخدر هيچ استانداردي تعريف نشده است.
با اين حال به گفته اين كارشناسان، موادمخدر سالهاي اخير حاوي ناخالصيهاي فراواني شده كه اين ناخالصيها منجر به مرگ و ناتواني درصد بالايي از جمعيت معتاد كشور شده است.
دكتر شاهين شادنيا، رئيس بخش مسمومين بيمارستان لقمان در اين رابطه ميگويد: موادمخدر - بهخصوص ترياك - در كشور ما آلوده به سرب هستند و اين تنها به خاطر داشتن سود براي قاچاقچيان اين مواد است.
به گفته وي، علاوه بر اين تا چند وقت قبل هم از آمپولهاي تمجيزك و نورجيزك بهعنوان داروي ترك اعتياد استفاده ميشد ولي اين مواد نه تنها اين خواص را نداشتند بلكه حاوي كورتن و هروئين هم بودند.
دكتر ناصر جلالي، استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي و رئيس سابق بخش مراقبتهاي ويژه بيمارستان لقمان نيز اين گفته را تاييد كرده و ميگويد: البته براي پزشكان در بيشتر مواقع مشخص نيست كه مسموميت با سرب چه علائمي دارد؛
چون اين نوع مسموميت يك بيماري مزمن خاموش است كه اغلب هم خوب تشخيص داده نميشود.
دكتر محمدعلي شهركي روانپزشك نيز در تاييد ناخالصيهاي ترياك توضيح ميدهد: در حال حاضر به موادمخدر قديمي مثل ترياك ناخالصيهايي اضافه ميكنند كه هم حجم آنها زياد شود و هم وزنشان؛
بهطوري كه قاچاقچيان اين مواد صفحات گرامافون را خرد ميكنند و رنده شده آن را به ترياك اضافه ميكنند. اين صفحات حاوي مقاديري سرب هستند و بهخصوص براي كساني كه ترياك را بهصورت خوراكي مصرف ميكنند، بسيار خطرناكاند.
به گفته وي علاوه بر اين، مواد ديگري مثل داروهاي خواب آور يا داروهايي كه اثراتي مشابهخود ماده مخدر دارند، در كنار مواد تحريككننده به اين مواد اضافه ميشوند. اين مواد باعث تخريب شديد عضلات اسكلتي و بافت نرم ميشوند و آسيبپذيري فرد معتاد را در مقابل بيماريهاي عفوني بالا ميبرد.
«البته ردپاي ديگر اين سموم را ميتوان در پروسه كشت ترياك ديد. چون در اين پروسه به ترياك سموم دفع آفات اضافه ميشود و همين، عامل مسموميت فرد معتاد خواهد شد.»
دكتر شهركي در حالي به اين عبارات اشاره ميكند كه به گفته دكتر جلالي علائم اين مسموميتها خود را بهصورت كمخوني، بياشتهايي، دل درد و يبوست نشان ميدهد.
وي ادامه ميدهد: براي همين است كه ما معتادان را از نظر مسموميت با اين ماده آزمايش ميكنيم.
هروئين هم سرب دارد!
ولي نكته مهم ديگري كه رئيس سابق بخش مراقبتهاي ويژه بيمارستان لقمان به آن اشاره ميكند، اين است كه هروئين هم حاوي مواد ناخالصي مثل كوكائين و كينين است كه اين مواد بهخصوص كينين منجر به كوري و ناراحتي قلبي در فرد معتاد ميشود.
دكتر جلالي توضيح ميدهد: البته مقادير زيادي كافئين، آمفتامين و تركيبات باربيتورات هم در اين ماده مخدر وجود دارد كه بسيار خطرناك هستند.
علاوه بر اينكه در هروئين هم مقادير زيادي سرب، روي و مس نيز هست و اين تركيبات در اثر حرارت يا استنشاق وارد بدن فرد معتاد ميشود.
به عقيده وي، عوارض اين مواد هم شامل ناراحتي قلبي، هپاتيت و ناراحتي كبدي، ايدز، آمبولي (لخته شدن خون در رگ) ناراحتي كليوي، ناراحتي اعصاب مثل فلج شدن و در نهايت كوري است.
اما فراموش نكنيم كه مهمترين عامل مرگ معتادان تاخير در اقدامات درماني است.
دكتر جلالي تاكيد ميكند: دومين عاملي هم كه منجر به مرگ اين افراد ميشود، نارسايي تنفسي است و سومين عامل اختلالات متابوليكي در اين افراد است.
البته اين افراد در نهايت دچار مسموميتهاي چندارگاني ميشوند. علاوه بر اينكه اين نوع مسموميتها بيشتر در افراد سنين 20 تا 30 سال ديده ميشوند.
با اين اوصاف رئيس سابق بخش مراقبتهاي ويژه بيمارستان لقمان در حالي به علائم مسموميت با سرب اشاره ميكند كه به عقيده كارشناسان، مشروبات الكلي دست ساز و تقلبي هم در بازار رواج زيادي دارند كه مواد سمي در اين مواد منجر به ايجاد عوارض زيادي از جمله كاهش شديد ديد فرد استعمالكننده ميشود.
طلعت قانع، كارشناس داروسازي و سم شناسي و مسئول مركز اطلاعرساني داروها و سموم وزارت بهداشت در اين رابطه به همشهري ميگويد: مصرف حتي اندك الكل صنعتي يا متانول خطر كوري و مرگ فرد را در پي دارد و با وجود اينكه ماده تلخكننده به اين نوع الكل زده ميشود، اما در مواردي عوارض ناشي از مصرف اين ماده خطرناك را هر سال داريم.
باز هم كراك!
اما به عقيده متخصصان سمشناسي مادهاي كه امروزه بهخصوص در ميان جوانان و آن هم بهدليل ارزان بودن، شيوع بيشتري دارد، كراك است ولي نكته جالب اينجاست كه ماهيت اين ماده در كشورهاي غربي كاملا با نوع مصرفي آن در ايران متفاوت است.
دكتر كامبيز سلطانينژاد، متخصص سمشناسي و مشاور علمي مركز اطلاعرساني دارو و سموم، با تاييد اين امر به همشهري اين طور توضيح ميدهد: اين ماده در كشورهاي غربي به همان كوكائين اطلاق ميشود ولي در كشور ما با درصد خلوص بالاي هروئين به فروش ميرسد و موجب تشديد اعتياد بهخصوص در جوانان ميشود.
اين در حالي است كه به گفته دكتر قانع، توهمزاها موادي هستند كه هدف از استفاده از آنها ايجاد سرخوشي و هيجان است و بيشتر اعتياد رواني ايجاد ميكنند.
وي با تاكيد بر اينكه كراك هم جزء مواد توهمزاست، خاطرنشان ميكند: در ايران اين ماده علاوه بر دارا بودن مقادير زيادي هروئين متأسفانه ناخالصيهاي آلودهكنندهاي هم دارد و حتي در نمونههاي بسيار زيادي از اين ماده به اعتراف واردكنندگان مدفوع انساني ديده شده است كه همين امر موجب آلوده شدن بدن ميشود و اين يكي ديگر از عوارض موادمخدر ناخالص در ايران است.
| 