روند رو به رشد بيماريهاي متابوليك تغذيهاي در دنياي كنوني و تغييرات ناشي از زندگي ماشيني و شهرنشيني كه موجب گسترش روزافزون اضافهوزن و چاقي و شيوع بيماريهايي نظير ديابت، افزايش فشار خون، عوارض قلبي و عروقي، سكتههاي قلبي و مغزي شده است...
متوليان بهداشت عمومي و سازمانهاي بينالمللي را به انجام اقدامات پيشگيرانه و هدايت كشورها به انجام روشهاي متفاوت تشويق ميكند. در كشورهايي كه سطح آموزش همگاني بالاست يكي از راههاي مقبول، آموزش مردم بهمنظور انتخاب صحيح مواد غذايي است.
اگر انتخاب و مصرف مواد غذايي با آگاهي كامل صورت گيرد، مشكل بيشخواري و ناترازيهاي تغذيهاي تا حدود زيادي حل ميشود و بهترين سد براي مقابله با اين اپيدمي جهاني مشاركتدادن و درگيركردن افراد در حفظ سلامت خودشان است.
چگونه ميتوان به همه آموخت؟ در چه مكانهايي دسترسي به گروههاي مختلف جمعيت امكانپذير است؟ چگونه ميتوان توجه همگان را به مقوله سلامت برانگيخت؟ بدون ترديد برنامههاي آموزشي متنوع و جذاب از رسانههاي متفاوت و متناسب با گروههاي سني جمعيت يكي از راههاي مؤثر است.
بر چسبهاي تغذيهاي؛ تاكيد مجدد FDA
نكته مهم در خريد مواد غذايي، دانش خريدار است. شما در خريد ماده غذايي به چه ماركي توجه ميكنيد؟ آيا آنچه از طريق جرايد و تلويزيون تبليغ ميشود راهنماي شماست؟ آيا از دوستان و آشنايان ميشنويد كه مثلا فلان مارك خوب است؟ آيا مسئولان بهداشتي قابل وثوق شما هستند و توصيه آنها ملاك انتخابتان است؟ آيا ملاك شما مهر استاندارد است؟
در كشورهايي كه نظارت بر غذا از مرحله توليد (يا قبل از آن از مزرعه) تا سفره به دقت صورت ميگيرد و به توليدكنندهاي كه تمام شرايط را براي محصولي سالم مد نظر ميگيرد پروانه ساخت اعطا ميشود، خريدار تنها به ديدن همان شماره پروانه و تاريخ مصرف اعتماد ميكند و با خيال راحت محصول را ميخرد كه قطعا تنها راهي است كه خريدار را از كيفيت خوب محصول مطلع ميسازد.
ولي آيا با وجود شيوع روزافزون بيماريهاي غيرواگير و مردمي كه در چرخه اين بيماريها اسيرند و نياز به اطلاعات بيشتري دارند، تنها ديدن شماره پروانه يا تاريخ مصرف كافي است؟ من كه مبتلا به افزايش فشار خون يا چاقي يا مبتلا به ديابت هستم يا از بيماري قلبي رنج ميبرم، چگونه ميتوانم غذاي متناسب با وضعيتم پيدا كنم؟ يا اگر من در خانوادهاي به دنيا آمدهام كه پدر يا مادرم يا حتي پدربزرگ يا مادربزرگم به اين بيماريها مبتلا بودهاند و به هر حال احتمال بيشتري براي ابتلا به اين بيماريها دارم و بهتر است قبل از اينكه مبتلا شوم مراقب خود باشم بايد چه كنم؟ مهمتر از همه اينكه من كه سالم هستم ولي اعتقاد دارم بايد براي حفظ سلامتم غذاهاي مناسبي تهيه كنم، چه غذاهايي را انتخاب كنم؟
برچسب حاوي اطلاعات تغذيهاي راهي مفيد است كه ميتواند اطلاعات مناسبي از جمله ميزان انرژي حاصل از مصرف و درصدي از مواد مغذي موجود در غذا را به مصرفكننده بدهد.
البته در كشوري كه هنوز بخش عمده غذاها به صورت فلهاي توسط مردم تهيه ميشود و غذاهاي صنعتي بخش ناچيزي از سبد و سفره خانواده را تشكيل ميدهد بايد به راههاي ديگر نيز فكر شود ولي به هر حال آنچه از بخش صنعت به دست ميآيد ميتواند بهعنوان الگوي آموزشي مورد توجه قرارگيرد. برچسب تغذيهاي بايد توسط صنايع غذايي و زير نظر مسئولان بهداشتي كشور روي انواع غذاها درج شود.
اطلاعات درجشده ميتواند به افراد سالم، در معرض خطر و بيمار كمك كند كه غذايي متناسب با نياز خود انتخاب كنند.
اطلاعات برچسبهاي تغذيهاي
متخصصان معمولا به دعوت مسئولان مؤسسه استاندارد يا بهداشت يا ارگاني كه از طرف متوليان غذا انتخاب ميشود با توجه به خطمشيهايي كه مرجع بينالمللي غذا آنها را تدوين كرده است در نشستهايي با توجه به امكانات كشور، تواناييهاي صنايع غذايي و امكاناتي كه در آزمايشگاههاي غذايي كشور وجود دارد، براي مطالبي كه بايد روي بستهبندي غذا درج شود به اتفاق نظر ميرسند. اين اطلاعات گاهي بايد با توجه به ميزان سواد علمي جامعه مصرفكننده، ساده و قابل درك باشند تا هدف نهايي كه بر استفاده درست محصول تاكيد دارد، حاصل شود.
سازمان سلامت كانادا پيشبيني ميكند كه برچسبهاي جديد كه در عرض 5 سانتيمتر روي بيشتر موادغذايي قرار ميگيرد، ميتواند براي كشور 5ميليارد دلار صرفهجويي از طريق افزايش بهرهوري و كاهش هزينههاي مراقبت سلامت مرتبط با سرطان، ديابت، بيماري عروق كرونر و سكته در طول 2 دهه آينده در پي داشته باشد. بار اقتصادي عادات غذايي نامطلوب در كانادا حدود 6/3ميليارد دلار در سال تخمين زده ميشود كه هزينههاي مستقيم مراقبت سلامت به ميزان 8/1ميليارد دلار در سال را دربرميگيرد.
توليد غذاهاي كمچرب و كمنمك(سديم) با استفاده از جانشينهاي نمك، محدودكردن ميزان كالري غذاها و استفاده از شيرينكنندههاي مصنوعي كه با حفظ شيريني، دريافت كالري را محدود ميكند، از جمله تلاشهاي صنعت غذا به منظور كاهش بيماريهاست.
سازمان بهداشت جهاني نيز در تدوين راهكارهاي جهاني براي سلامت، رژيم غذايي و فعاليتهاي جسمي به چگونگي همكاريهاي مؤثر صنايع غذايي در اين زمينه اشاره كرده و تشكلهاي موجود صنايع غذايي را به تلاشهايي در جهت تغيير فرمولهاي توليدي همراه با درج برچسب حاوي اطلاعات تغذيهاي بهمنظور كمك به سلامت مصرفكنندگان تشويق ميكند.
| 