آيا به نقاشيها و داستانهاي قديمي توجه كردهايد؟ چه تفاوتهايي با نقاشيها و داستانهاي امروزي دارند؟! با دقت در برخي از آنها متوجه مي شويد كه در گذشته چاقي، نشانه سلامت، رفاه، سواد و در يك كلام، قدر و منزلت بود. اما امروزه افزايش وزن و چاقي كه با افزايش چربي همراه است، به عنوان يك عامل خطر عمده بيماريهاي مزمني چون بيماريهاي قلبي عروقي، انواع سرطانها و ديابت هستند.
اضافه وزن و چاقي، يك مشكل عمده تغذيهاي و بهداشت عمومي است كه مشكلاتي را براي فرد چاق به وجود ميآورد. در كوتاه مدت، آثار رواني موثرتر هستند. پذيرفته نشدن در گروههاي ورزشي، مشكل در تهيه لباس، ترديد درباره نگاه اطرافيان به خود و قضاوتطلبي شخصي و در يك كلام محدود شدن زندگي اجتماعي براي بسياري افراد ناراحتكننده است.
تحقيقات چاقي را با سرطان روده بزرگ (كولون)، سرطان انتهاي روده بزرگ (ركتوم) و پروستات در مردان و سرطان كيسه و مجاري صفرا، پستان و تخمدان، در زنان ربط ميدهد.
مشكلات بارداري در زنان چاق بيشتر است؛ هر چند حتي خانمهاي بسيار چاق در طول بارداري بايد حداقل 7 كيلوگرم اضافه وزن داشته باشند. از طرفي نقرس و استئوآرتريت هر دو با اضافه وزن همراه بوده و تشديد ميشوند.
لايههاي عايق چربي در هواي گرم ناراحتيهايي را به وجود ميآورند و در كل چاقي بر طول عمر اثر منفي دارد و مذموم است.
علل متفاوتي براي چاقي متصور است كه مهمترين آن دريافت بيش از نياز مواد غذايي است. همچنين طي بزرگسالي بتدريج ميزان متابوليسم پايه و سوختوساز كاهش مييابد به طوريكه حتي افرادي كه دريافت غذايي و سطح فعاليت خود را ثابت نگه ميدارند، باز هم با اضافه وزن مواجه ميشوند.
عادات غذايي غلط نيز موجبات افزايش وزن را فراهم ميكند.فرضيهاي به نامsetpoint وجود دارد كه كنترل وزن را به گونهاي فيزيولوژيك تعريف ميكند و معتقد است بدن، يك وزن برنامهريزي شده بيولوژيكي دارد كه بدون توجه به عوامل بيروني وزن را مانند عوامل كنترل شده دروني ديگر مثل اسيديته و حرارت حفظ ميكند.
در مقابل بسياري از افراد به طور دائم در حال اجراي رژيم كاهش وزن و سپس برگشت به رژيم عادي خود هستند. اين افراد اصطلاحا به چرخش وزن يا اثر يو - يو (yo-yo effect) دچار ميشوند! زيرا در طول زندگي چندين بار وزن كم كرده و سپس اضافه ميكنند. اما نكته مهم اين است كه در هر بار، بدن با دشواري بيشتري وزن كم خواهد كرد.
يعني چرخش وزن كفايت متابوليكي را طوري تغيير ميدهد كه به كاهش انرژي بيشتري براي كاستن از وزن در دفعات بعدي نياز شود. چنين افت و خيز وزني خطراتي را دربردارد زيرا برخي رژيمهاي غيرعلمي كه كاهش وزن سريعي را در پي دارند مشكلاتي از ريزش مو و خشكي پوست تا سنگ كيسه صفرا و برخي سرطانها را باعث ميشوند كه در خوشبينانهترين حالت برگشت به وزن قبلي نياز به رژيمهاي مشكلتر و كمكالريتري را براي كاهش حتي كمتر وزن طلب ميكند.
بنابراين، بهتر است از ابتدا به شكل اصولي و با صبر و تحمل به كاهش وزن مبادرت ورزيد و از اجراي رژيمهاي غيرعلمي و فانتزي بپرهيزيد.
| 