كتايون مصري _«كي به وعده‌هايشان عمل مي‌كنند؟» اين سوال بيش از 100 هزار معلم حق‌التدريسي و آموزشيار نهضت سوادآموزي است؛ وعده‌اي كه پس از ماه‌ها باز هم در آخرين جلسه مجلس مسكوت ماند تا اين ابهام در ميان معلمان قوت بگيرد كه شايد بهانه‌اي سياسي پشت اين وعده‌هاست؟
اخبار زير تنها نمونه كوچكي از وعده‌هاي محقق نشده وزارت آموزش و پرورش و مجلس براي استخدام و تعيين تكليف معلمان حق‌التدريسي و آموزشياران نهضت سوادآموزي است:
- نايب رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس: استخدام نيروهاي حق‌التدريسي اولويت مجلس است. (11/9/87)‌ - وزير آموزش و پرورش: معلمان حق‌التدريس در دستگاه‌هاي ديگر استخدام شوند. (12/9/87)‌
- مجلس طرح استخدام 110 هزار حق‌التدريسي را بررسي مي‌كند. (2/10/87)‌
- رئيس كميته آموزش و پرورش مجلس: تعيين تكليف حق‌التدريسي‌ها تا آخر دي (13/10/87)‌
- مجلس: شرايط استخدام 10 هزار معلم فراهم مي‌شود. (21/10/87)‌
- رئيس كميسيون اجتماعي مجلس: 40 هزار معلم حق‌التدريسي استخدام مي‌شوند. (24/10/87)‌
- تعيين تكليف وضعيت استخدام آموزشياران نهضت (4/11/87)‌
- رسيدگي به وضعيت حق‌التدريسي‌ها به سال آينده موكول شد. (27/12/87)‌ و...
و بالاخره پس از سال‌ها انتظار و ماه‌ها اخبار اميدواركننده، رئيس كميته آموزش و پرورش در آخرين جلسه علني مجلس خبر داد كه طرح يك فوريتي تعيين تكليف استخدام حق‌التدريسي‌ها و آموزشياران به مدت يك ماه ديگر (يعني تا بعد از انتخابات رياست جمهوري)‌ مسكوت مي‌ماند، در حالي كه بنابر اعلام برخي رسانه‌هاي جمعي مرور اظهارات علي‌احمدي، وزير آموزش و پرورش نشان مي‌دهد وي همچنان موافقتي با استخدام اين نيروها ندارد و طبق طرح ساماندهي نيروي انساني در اين وزارتخانه، استخدام اين تعداد نيروها، آموزش و پرورش را با چالش جدي و فشار مالي روبه‌رو مي‌كند.

دليل سكوت نمايندگان
گفته مي‌شود؛ طرح حق‌التدريسي‌ها، هفته گذشته هنگام بررسي در مجلس با تذكرات پي در پي نمايندگان روبه‌رو شده است. نمايندگان نسبت به اين طرح با موضع دوگانه‌اي روبه‌رو شده‌اند كه نشان مي‌دهد خود نيز دچار بلاتكليفي هستند. در حالي كه از يك سو، طرح را خلاف بند «ي» ماده 145 قانون برنامه چهارم مي‌دانند كه بايد مجوز استخدامي در هر وزارتخانه توسط هيات وزيران و معاونت راهبردي رياست جمهوري صورت گيرد. همچنان برخي نمايندگان منكر فشار مالي استخدام اين نيروها بر آموزش و پرورش هستند و اهمال در اين زمينه را بر دوش آموزش و پرورش مي‌گذارند.

700 ميليارد تومان بار مالي؟
براساس اين گزارش، وزارت آموزش و پرورش هم‌اكنون بابت حقوق و دستمزد ماهانه فرهنگيان حق‌التدريسي 150 ميليارد تومان مي‌پردازد كه در صورت استخدام آنان،‌ اين مبلغ به 850 ميليارد تومان مي‌رسد. در اين صورت، كمر آموزش و پرورش بر اثر فشار 700 ميليارد تومان اضافي خم مي‌شود. مركز پژوهش‌هاي مجلس از بار مالي 700 ميليارد توماني بر آموزش و پرورش خبر داده است و به نظر مي‌رسد گره كور تعلل در تعيين تكليف اين معلمان همين فشار مالي باشد.
اين در حالي است كه معلمان حق‌التدريسي هم استخدام را پس از نزديك به 10 سال فعاليت در اين وزارتخانه و شركت در آزمون‌ها و مصاحبه‌هاي متعدد استخدامي، حق خود مي‌دانند و با توجه به تامل يكماهه مجلس و آموزش و پرورش به اين تعلل وجهه و بهانه سياسي مي‌دهند كه شايد سرنوشت آنان با نتيجه انتخابات آينده گره خورده است؟

آموزشياران نهضت مظلوم‌تر از همه
ورود سالانه بيش از يك ميليون و 300 هزار نفر به نهضت براي سوادآموزي نشان مي‌دهد كه ايران هنوز با مشكل بي‌سوادي روبه‌روست؛ به طوري كه تنها در استان تهران وجود بيش از يك ميليون بي‌سواد تخمين زده مي‌شود.، بنابراين هنوز حضور بيش از 50 هزار آموزشيار نهضت در جامعه ضروري است؛ در حالي كه اين عده همچنان مورد بي‌مهري قرار مي‌گيرند و شايد ادغام نهضت با آموزش و پرورش با هدف كوچك‌سازي دستگاه‌ها، شروع اولين بي‌مهري‌ها به اين قشر باشد، تا آنجا كه رئيس سازمان نهضت سوادآموزي نيز چند ماه قبل از اين بي‌توجهي، لب به شكوه گشود.
حجت‌الاسلام محسن قرائتي در نامه‌اي به مجلس به اساسنامه نهضت در سال 63 (ماده 6) اشاره كرد كه هر آموزشياري با 5 سال سابقه مي‌توانست به استخدام آموزش و پرورش درآيد و نيز ماده 6 مكرر كه در سال 77 تصريح كرد: آموزشياران به شرط داشتن مدرك فوق‌ديپلم و بالاتر و سابقه كار استخدام خواهند شد؛ در حالي كه هنوز تكليف بيش از 7133 نفر آموزشيار مشخص نشده است.
اما از سال 86 تاكنون حتي نهضت هم هيچ تعهدي در قبال استخدام آموزشياران ندارد، آموزشياراني كه سال‌ ها به صورت قراردادي فعاليت كرده‌اند و به ماده 6 و 6 مكرر اساسنامه نهضت اميد داشته‌اند، با اجراي طرح ساماندهي در آموزش و پرورش و كسري شديد بودجه بلاتكليف مانده‌اند. در اين باره، حسين مونسان، مدير امور اداري و پشتيباني نهضت مي‌گويد: بجز 7133 نفر كه از سال 86 مجوز استخدام‌شان طبق ماده 6 مكرر اساسنامه نهضت اخذ شده ولي به دليل شرايط وزارت آموزش و پرورش، متوقف مانده‌اند، 49 هزار و 822 نفر آموزشيار هم جذب آموزش و پرورش نشده‌اند، چرا كه وزارتخانه معتقد است به اين معلمان نيازي ندارد.
در حال حاضر متوسط دريافتي آموزشياران نهضت به شراط داشتن مدرك ليسانس و سابقه كار ساعتي 2000 تومان است كه معمولا در ماه بسختي به 100 هزار تومان مي‌رسد. پيش از اين، مجلس قول داده بود آموزشياران نيز مانند حق‌التدريسي‌ها با مدرك كارشناسي و بالاتر با 4 سال سابقه و دارندگان مدرك كارداني با 5 سال سابقه و ميانگين تدريس 12 ساعت در هفته به صورت رسمي و پيماني استخدام شوند، در حالي كه مسكوت ماندن طرح يك‌فوريتي مجلس در اين زمينه، آب پاكي را روي دست معلمان حق‌التدريس و آموزشيار ريخت.

همه شوكه شده‌ايم
«8 سال است كه نگاه سنگين همكارانم را به خاطر حق‌التدريس بودن تحمل مي‌كنم، حتي مدير مدرسه هم با اين كه هفته‌اي 30 ساعت تدريس مي‌كنم، به من به عنوان يك نيروي مازاد نگاه مي‌كند.»
«همه اميدمان به مجلس بود، نه بيمه داريم نه مرخصي نه مزايا با ماهي 200 هزارتومان چطور چرخ زندگي را بچرخانيم، همه شوكه شده‌ايم.»
«7 سال است 12 ماه سال را دنبال سوادآموز از اين روستا به آن روستا مي‌روم براي ماهي 80 هزار تومان، تا شايد يك روز در آموزش و پرورش استخدام شوم، چطور آموزش و پرورش براي استخدام مربيان پرورشي بودجه دارد، ولي براي ما كه از ذره ذره وجودمان مي‌گذاريم، بودجه ندارد؟»
به هر حال هنوز معلمان حق‌التدريسي و آموزشياران اميدوارند كه با پايان يافتن دغدغه‌هاي انتخاباتي، بار ديگر مشكل آنان در مجلس مطرح شود، چنانچه رئيس كميته آموزش و پرورش مجلس هم در آخرين خبر به عزم جدي مجلس در استخدام اين نيروها اشاره كرده و گفته است: «همه چيز در اختيار وزير آموزش و پرورش نيست، ما وزير و دولت را متقاعد مي‌كنيم.» آنها اميدوارند شايد اين آخرين وعده باشد.