هفتم خرداد سال 59، روزي است كه نخستين جلسه علني نخستين دوره مجلس شوراي اسلامي برگزار شد.
مجلس اول شوراي اسلامي را متنوعترين مجلسها از لحاظ تركيب اعضا ميدانند به لحاظ اينكه تقريبا نمايندههاي تمام تفكرات و احزاب در آن حضور يافته بودند و پرحادثهترين مجلس پس از انقلاب بود به لحاظ مصوباتي كه در اين مجلس به تصويب رسيد و به لحاظ ترورها، استعفاها يا بركناريهايي كه در بين نمايندگان اين دوره مجلس رخ داد.
همان ابتداي مجلس، اعتبارنامه 12نفر رد شد. تنوع بيش از حد در تركيب اعضا، بروز تنشها و درگيريهاي حتي فيزيكي را نيز در اين مجلس در پي داشت كه از آن جمله حمله به علياكبر معينفر حين اداي نطق يا برهم زدن سخنراني مهدي بازرگان بود.
56 نفر زيرديپلم، 37نفر ديپلم، 24نفر فوقديپلم، 66نفر كارشناس، 32نفر كارشناس ارشد، 26نفر دكترا و 8نفر متخصص، تركيب تحصيلي مجلس اول شوراي اسلامي را تشكيل ميداد.
مهمترين و جنجاليترين اقدامات اين مجلس تصويب طرح عدم كفايت سياسي، سيدابوالحسن بنيصدر و تصويب آزادي گروگانهاي سفارت آمريكا بود. ناامني كشور به واسطه وقوع انقلاب و ترورهايي كه اوايل انقلاب صورت ميگرفت و شروع جنگ تحميلي، مجلس اول شوراي اسلامي را نيز از گزند حوادث در امان نگه نداشته بود. چه اينكه 32نفر از نمايندگان اين مجلس به شهادت رسيدند. يكي ديگر از ويژگيهاي شاخص مجلس اول حضور چهرههاي شناختهشده مملكتي در اين مجلس بود كه در ادامه كار مجلس يا پست وزارت گرفتند يا به دلايل ديگري استعفا دادند و يا اينكه به شهادت رسيدند.
آيتالله خامنهاي، اكبر هاشميرفسنجاني، سيدمحمد خاتمي، علياكبر ناطقنوري، محمد اماميكاشاني، مصطفي چمران، احمد توكلي، حبيبالله عسگراولادي، مهدي كروبي، محمدجواد باهنر، شهيد رجايي و فخرالدين حجازي از مشهورترين چهرههاي اين مجلس بودند.انتخابات اولين دوره مجلس شوراي اسلامي، در 24 اسفند سال1358 برگزار و هفتم خرداد سال 1359 نخستين جلسه علني مجلس اول تشكيل شد.
اكبر هاشميرفسنجاني 4سال رئيس اين مجلس بود اما نائب رئيسي مجلس بين اكبر پرورش، سيدمحمد موسويخوئينيها، محمد يزدي و سيدمحمد خامنهاي جابهجا ميشد.در اين دوره نظارت استصوابي و تاييد يا رد صلاحيت نامزدها از سوي شوراي نگهبان به آن معنا، وجود نداشت. اما اعضاي شوراي نگهبان كه بر مصوبههاي مجلس نظارت ميكردند عبارت بودند از: محمدرضا مهدويكني، لطفالله صافي، احمد جنتي، غلامرضا رضواني، يوسف صانعي، عبدالرحيم ربانيشيرازي، ابوالقاسم خزعلي، محمدمهدي ربانياملشي، محمد اماميكاشاني، محمد مومن و محمدمهدي گيلاني.
روز افتتاحيه اين مجلس مصادف شده بود با سيزدهم رجب و سالروز ولادت امام علي(ع).
امام خميني(ره) در فرازي از پيام خود به اولين دوره مجلس شوراي اسلامي فرمودند: « اين مجلس كه اولين دوره در جمهوري اسلامي است، الگويي است براي مجالس آينده و هر سنت حسنه و يا سيئهاي ممكن است در مجالس ديگر اثر بگذارد و براي شما اجر جزيل و يا خداي نخواست وزرووبال به بار آورد. لازم است در مذاكرات و برخورد آرا به طور آرام و با احترام متقابل عمل شود، نه مثل دورههاي رضاخان و بعد از آن و لازم است از دستهبنديها و جهتگيريهاي غيراصولي براي كوبيدن طرف مقابل جدا احتراز شود كه تنها حل مسائل در محيط آرام امكانپذير است.
ويژگي اين مجلس و محيط كشور ايجاب ميكند كه مجلس و دولت هماهنگ شده تا بر مشكلات كشور فائق آيند و هيچ يك از نهادهاي جمهوري اسلامي خصوصا مجلس و رئيسجمهوري و دولت براي يكديگر و ديگران كارشكني نكنند.» ناگفته نماند در اين دوره تنها 4 زن به مجلس راه يافته بودند كه هر 4 نفر از حوزه انتخابيه تهران بودند. مريم بهروزي، گوهرالشريعه دستغيب، عاتقه رجايي و اعظم طالقاني 4 نفري بودند كه به نمايندگي از قشر بانوان در مجلس اول حضور داشتند.
| 