هرچند از سال 82 گهگاه يك طرح تازه براي احيا و نوسازي بافت تاريخي شيراز مطرح ميشود اما بهدليل اجرايينبودن طرحهاي موجود؛شاهد نابودي بافتهاي تاريخي هستيم كه تخريب گسترده بافت قاجاري نيز جديدترين نمونه بافت تاريخي رو به اضمحلال در شيراز است.
يك مقام آگاه در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان فارس در اشاره به تخريب اخير بافت تاريخي شيرازبه گفت:« تا حدود 9 ماه پيش تمام امور ميراث فرهنگي شيراز برعهده پايگاه ميراث فرهنگي استان بود تا اينكه مديران استاني سازمان ميراث فرهنگي با اين استدلال كه تعدد مديريت به ميراث فرهنگي صدمه ميزند، با كسب اختيار از سازمان ميراث فرهنگي؛ مديريت واحد ميراث استان را در دست گرفتند اما بازهم شاهد اتفاقات تلخ در ميراث فرهنگي استان هستيم.»
در روزهاي گذشته بخش وسيعي از بافت تاريخي شيراز تخريب و تبديل به پاركينگ شد. اين اتفاق كه به گفته آگاهان بيسابقهترين تخريب ميراث فرهنگي در استان فارس بوده است، بخش اعظم بافت قاجاري شيراز را به محاق برده است.
اين كارشناس ارشد ميراث فرهنگي كه نام وي در خبرگزاري محفوظ است،بيان كرد:« استدلال مسئولان ميراثفرهنگي اين است كه محوطه تخريب شده لكه ثبتي نداشته و فاقد ارزش است اما در بافتهاي تاريخي فارغ از ارزشمند بودن يا نبودن، تخريب بافت از اساس، كار غلطي است.»
وي افزود:« ممكن است يك بافت تاريخي بر فرض محال نه يك خانه ارزشمند و نه حتي يك گذر با ارزش داشته باشد اما كارشناسان هيچگونه عمليات عمراني در يك بافت تاريخي را توصيه نميكنند.»
گفته ميشود تخريب بافت قاجاري شيراز طرحي است كه سازمان عمران و نوسازي شهرداري آن را آغاز كرده است.
او با اشاره به سهم شهرداري در تخريبهاي اخير، تاكيدكرد:« در اين طرح خيلي نميتوان شهرداري را مقصر دانست چراكه شهرداري يك نظام مديريتي است كه به روال سنت و عرفي كه از ابتدا تاكنون داشته خدماترساني به شهر را بر هر چيزي ارجح ميداند.
ازسوي ديگر از زماني كه شهرداري براساس قوانين كشور مجبور شد روي پاي خود بايستد، تنها راه كسب درآمدش ايجاد ارزش افزوده براي املاك شهر و بعد به تبع آن كسب ماليات و عوارضي است كه به اين ارزش افزوده تعلق ميگيرد. مكانيسم ارزش هم براي شهرداري، نوسازي يا تغيير كاربري است.»
اين مقام آگاه در ميراث فرهنگي استان فارس كه بهدليل همكاري با سازمان تمايلي به اظهار نام خود نداشت، يادآور شد:« تا زمانيكه نظام مديريتي واحد بر ميراث فرهنگي كشور حاكم نيست نميتوان مانع چنين رخدادهايي شد و حتي شهرداري را در اين موارد مقصر دانست.»
محوطه تخريب شده بخشي از بافت 360 هكتاري تاريخي است كه در جنوب شهر شيراز واقع است.مهمترين قسمتهاي تخريبشده از پشت مدرسه خان تا سراي مشير، از كوچه حمامقاضي به گذر حاج كريم صراف و كوچه اسكندري است. اين 3محوطه دچار تخريب گسترده شده است.
وي با اشاره به پيشينه تخريب در محوطه مذكور، تصريح كرد:« سازمان عمران و نوسازي پيرو قوانين احياي بافتهاي فرسوده و دادن تسهيلات به نوسازي اين بافتها، درقالب طرحي از سال 78 شروع به خريد املاكي در اين مناطق كرد تا تقريبا منطقه خالي از سكنه شود.
ازسوي ديگر به اسم احياي مدرسه خان منطقه وسيعي موردتخريب قرار گرفت كه خانه و محل شهادت شهيددستغيب نيز در اين طرح به راحتي زير چرخ لودر رفت و تخريب شد.»
او يادآور شد:« از سال 82 هر روز يك طرح تازه براي احيا و نوسازي اين منطقه مطرح ميشود اما هيچكدام از اين طرحها هنوز هم اجرايي نشده است درحاليكه اين منطقه بسيار حساس است كه از يكسو محدوده مدرسه خان محسوب ميشود و از طرف ديگر مفصل شرقي توسعه بازار عهد صفوي است.»
| 