هموطن – محمد فواد رحمان سرشت - دولت الکترونیکی شامل خودکارسازی و رایانه‏ای کردن تمامی فعالیت‏هایی است که امروزه روی کاغذ انجام می‏شود و چنین کاری مستلزم روی آوردن به سبک‏های نوین مدیریت و بر پایه شیوه‏های جدید نظرسنجی و اتخاذ استراتژی است.
معاون آموزش، پژوهش و امور بین‏الملل وزارت ICT در گفت‏وگو با خبرنگار هموطن سلام با بیان این نکته به عنوان تعریفی برای دولت الکترونیکی افزود: همچنین این دولت براساس روش‏های جدید معرفی و تبلیغ کسب و کارها و شیوه‏های نوین شنیدن صدای شهروندان و مجامع مختلف و سرانجام شیوه‏های نوین سازماندهی و ارائه اطلاعات است.
دکتر مسعود شفیعی با اشاره به افزایش دسترسی و ارائه خدمات دولتی به سود شهروندان و همچنین رفتن به سوی مدیریت بهتر بر منابع اجتماعی و اقتصادی در راستای توسعه به عنوان هدف دولت الکترونیکی پی‏ریزی یک استراتژی دراز مدت با پوشش فراگیر که سبب بهبود مستمر عملیات اجرایی در دستگاه‏های دولتی می‏شود را کلیدی‏ترین اقدام در راستای ایجاد این دولت بیان کرد.

دولت الکترونیکی در خدمت مردم
وی در ادامه اظهار داشت: با راه‏اندازی دولت الکترونیکی، کالاها و خدمات دولتی راحت‏تر و سریع‏تر در اختیار شهروندان، شرکت‏ها ، کارکنان دولت و نهادهای دولتی قرار گرفته و از یک‏سو انجام اقدامات ضروری برای دولت و از سوی دیگر هماهنگی بین سازمان‏های دولتی برای ارائه خدمات با کیفیت به مردم فراهم می‏شود.
رئیس جمعیت ارتباط دولت، صنعت و دانشگاه با اشاره به خدمات دولت الکترونیکی استوار بر 4 محور شهروندان، شرکت‏های تجاری، کارکنان و نهادهای دولتی ، بیان داشت: دولت الکترونیکی رابطه دولت با این 4 گروه و نیز با سایر دولت‏ها را شفاف‏تر و نزدیک‏تر می‏کند.
دکتر شفیعی بهترین ابزار برای ایجاد دولت الکترونیکی را اینترنت دانست و بیان داشت: شبکه اینترنت را نه به عنوان تنها ابزار بلکه در قالب بهترین ابزار برای تحقق دولت الکترونیکی می‏توان در اختیار گرفت.
وی یادآور شد: کشورهای در حال توسعه باید در انتخاب بهترین استراتژی برای ایجاد دولت الکترونیکی محدودیت‏هایی را چه از لحاظ زیرساختی و چه از نظر مالی در نظر بگیرند و برای افزایش دسترسی مردم به خدمات باید مجاری گوناگونی برای ارائه خدمات الکترونیکی بوجود آورند.

واسطه‏های هوشمند
استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر معتقد است: باید در فازهای اولیه دولت الکترونیکی از واسطه‏های هوشمند به عنوان مدل‏های این دولت متشکل از افراد مختلف که به عنوان واسطه بین شهروندان و زیرساخت اطلاعاتی عمل می‏کنند، برای دسترسی بیشتر به خدمات دولتی خصوصا در کشورهای در حال توسعه که با محدودیت های موجود در زیرساخت‏های فیزیکی و کمبود نقاط دسترسی عمومی به خدمات دولتی روبه‏رو هستند، بهره جست.
این واسطه‏ها می‏توانند نیروهای حرفه‏ای موجود مانند حسابدارها برای سیستم‏های مالیاتی الکترونیک و سردفتران برای سیستم‏های ثبت الکترونیکی و بر خط ، عرضه‏کنندگان خدمات عمومی مثل مراکز تلفن یا مراکز خرید دولتی و سازمان‏های غیردولتی باشند.

دولت الکترونیکی هدفمند
رئیس انجمن ICT ایران در ادامه به دیگر ابعاد اهداف دولت الکترونیکی اشاره کرد و خاطر نشان ساخت: دولت الکترونیکی ابزاری برای تحقق اهداف گسترده اجتماعی است، اهدافی که از افزایش کارایی فرآیندهای دولتی فراتر رفته و اصلاحات و توسعه کلی را مد نظر قرار می‏دهند.
شفیعی افزود: ایجاد یک محیط کسب و کار بهتر در افزایش سرمایه‏گذاری از طریق دولت الکترونیکی، امکان دسترسی بیشتر متقاضیان به اینترنت، تقویت اقتدار دولت و افزایش مشارکت مردم، فراهم آوردن امکان دسترسی سریع و آسان به اطلاعات جامع و کامل، شفاف سازی اطلاعات و قوت بخشیدن به مردمسالاری، بهبود بهره‏وری و کارایی نهادهای دولتی در قالب افزایش بهره‏وری کارکنان دولت و کاهش هزینه‏های سربار دولتی و مدیریت بدون کاغذ، صرفه‏جویی در هزینه‏ها در میان مدت و بلند‏مدت و هماهنگی و تسریع در امور دولتی و در نهایت بهبود کیفیت زندگی محرومان جامعه از دیگر اهداف دولت الکترونیکی است.

مهندسی مجدد در خدمات دولتی
عضو هیات مدیره انجمن مهندسی برق و الکترونیک ایران با بیان این که ICT دولت را پاسخگوتر و قابل دسترس‏تر می‏کند و دولت الکترونیکی با محوریت ICT در ارائه خدمات دولتی به نهادهای دولتی امکان تجدیدنظر در نحوه ادامه خدمات را می‏دهد، تصریح کرد: از این طریق امکان مهندسی مجدد فرایندهای دولتی فراهم شده و با کاهش مراحل اداری، فرایندهای دولتی تسهیل و ارتباط میان دولت و مردم متحول می شود.
دکتر شفیعی در ادامه از تامین هزینه‏های دولت الکترونیکی به عنوان یکی از چالش‏ها در این حوزه یاد کرد و اظهار داشت: احتمال تداوم پروژه‏های کوچک با سرمایه‏گذاری‏های اولیه پایین که استراتژی مناسبی برای تولید درآمد داشته باشند، در یک دوره زمانی طولانی بیشتر است، به عنوان مثال سایت‏های اینترنتی از ساده‏ترین و ارزان‏ترین روش‏ها برای تحقق دولت الکترونیکی با حداقل هزینه هستند.
وی به نکته‏ای اشاره کرد و آن را عامل مهمی در تحقق دولت الکترونیکی دانست و گفت: پیاده‏سازی دولت الکترونیکی نیازمند یک دیدمان عمیق و رهبری قدرتمند و استراتژی جامع ملی است که نه تنها بر پایه بهترین تجربیات دنیا بنا شده، بلکه نسبت به شرایط و واقعیت‏های اقتصادی و سیاسی کشور هم حساس باشد.
این استاد دانشگاه در ادامه بیان داشت: دو رویکرد برای تحقق دولت الکترونیکی وجود دارد که یکی کنترل شدید دولت بر اجرای پروژه‏ها و دیگری اجرای پروژه‏ها توسط سازمان‏ها یا استان‏ها به طور مستقل است.

پی‏ریزی دولت الکترونیکی
شفیعی در بیان 5 گام اساسی در پی‏ریزی دولت الکترونیکی عنوان کرد: ایجاد یک دیدمان از اهداف و مقاصد دولت الکترونیکی، ارزیابی میزان آمادگی الکترونیکی کشور، تعیین اهداف واقع‏بینانه، تدوین یک استراتژی مدیریت تغییر و پی‏ریزی مشارکت‏های لازم دولت با بخش خصوصی، گام‏های 5 گانه بنیان دولت الکترونیک است.