هموطن- در بخش اول اين مصاحبه تاريخچه اي از مراحل پياده سازي دوره هاي مجازي در دانشگاه صنعتي اميركبير و كم و كيف تحصيل به شيوه مجازي پرداختيم.اين دانشگاه پس از تدوين خط مشي، نهايتا نرم افزار، سخت افزار و پهناي باند لازم را تامين و كار خود را از مرداد ماه ۱۳۸۴ با ارائه يك درس آزمايشي آغاز کرده است.
از مهرماه سال جاري نيز ۱۲۷ دانشجو در ۴ رشته كارشناسي ارشد شامل فناوري اطلاعات و مديريت، مديريت فناوري اطلاعات پزشكي، معماري كامپيوتر و مخابرات در حال تحصيل به شيوه الكترونيكي هستند.
دكتر احمد كاردان، رئيس مركز آموزش هاي مجازي دانشگاه صنعتي اميركبير توضيحات بيشتري را در خصوص ماهيت رشته هاي ارائه شده در اين دانشگاه ارائه كرده است:

* با توجه به پذيرش دانشجويان حضوري در 4 گرايش فناوري اطلاعات در دانشگاه اميرکبير تفاوت‌هايي در نوع اين گرايش‌ها با رشته مجازي وجود دارد. ضمن اين که دانشگاه علم صنعت نيز در حوزه IT و کارشناسي رشد رشته‌هايي را ارائه کرده است. آيا اين تفکيک گرايش‌ها به تناسب سلايق دانشگاه‌هاست؟
اين موضوع را نمي‌توان پراکندگي نام گذاشت، بلکه به نوعي تنوع محسوب مي‌شود. فناوري اطلاعات را برخي تنها در حد يک رشته مي‌دانند، در حالي که اين طور نيست و فناوري اطلاعات بسيار فراتر از اين موضوع بوده و بستري براي تمامي شاخه‌هاي علم، صنعت و فناوري محسوب مي‌شود.
بديهي است، برخي دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها به مولفه‌هاي اصلي شکل دهنده فناوري اطلاعات نزديک هستند. فناوري اطلاعات مبتني بر چند اصل است که يکي از آنها ارتباطات است. به تبع دانشگاه‌هايي که داراي رشته مخابرات هستند ، قاعدتا مي‌توانند در اين زمينه وارد شوند.
قسمت دوم بحث سخت‌افزار و نرم‌افزار است که سيستم اطلاعاتي، مديريت اطلاعات و نگهداري اطلاعات را بايد پشتيباني کند و اين موضوع به رشته مهندسي کامپيوتر بازمي‌گردد.
بخشي ديگر دستگاه‌ها و تجهيزات واسطه است که به رشته‌هاي برق و الکترونيک مربوط می شود.بخشي ديگر به بحث مديريت به معناي واقعي مديريت و تدوين راهبردها در توسعه سيستم‌ها بازمي‌گردد که اين نيز حتما به دانشکده مهندسي صنايع مربوط می شود.
لذا مي‌توان گفت فناوري اطلاعات تنها مربوط به رشته مهندسي کامپيوتر يا صنايع نيست و همگان مي‌توانند با ديدگاه و رويکردهاي متفاوت به آن وارد شوند.
دانشکده مهندسي کامپيوتر و فناوري اطلاعات دانشگاه صنعتي اميرکبير، بيشتر فناوري اطلاعات را در موضوعاتي دنبال مي‌کند که مبتني بر مهندسي کامپيوتر چه از ديد نرم‌افزاري و چه از ديد سخت‌افزاري است.
در حالي که دو رشته کنوني در مقطع کارشناسي ارشد، در خدمت مديران است و کاربرد فناوري اطلاعات و نه ساخت و طراحي ابزارها و فرآيندها را مد نظر دارد.
البته طراحي، توليد، تست، ارزيابي سيستم‌هايي که براي نگهداري، پردازش اطلاعات و توسعه سيستم‌هاي فناوري اطلاعات مي‌شود، به عهده دانشکده مهندسي کامپيوتر گذاشته شده است.
لذا چنين تنوعي اصلا اشکال ندارد. اين سرعت براي کشور ما، اکنون متعارف نيست اما با نگاهي به ساير دانشگاه‌ها در سطح جهان، خواهيد ديد چه ميزان رشته‌هاي متنوع مرتبط با فناوري اطلاعات وجود دارد.

* تا چه اندازه سيلابس‌هاي دو رشته يکسان در دو دانشگاه مطابق با يک سري استاندارد است و طبق چه الگويي در هر دانشگاه تدريس مي‌شود؟
سيلابس و عناوين دروس در هر رشته جديد در گروه‌هاي تخصصي شوراي گسترش وزارت علوم تصويب مي‌شود و در آنجا اساتيد متخصص و مرتبط با موضوع عنوان دوره و عناوين هر درس را به دقت مطالعه مي‌کنند و طبيعتا در آنجا تصميم‌گيري مي‌شود که چه ميزان با استانداردهاي جهاني و ملي تطابق دارد. لذا گرفتن مجوز بدون طي کردن اين موارد امکان‌پذير نيست.
البته وزارت علوم اين اجازه را داده است که هر دانشگاهي بتواند رشته‌اي جديد با سيلابس جديد داشته باشد، اما فرآيند ذکر شده را بايد طي کند. اگر در اين فرآيند دروس دو رشته خيلي به هم نزديک باشند، اجازه رشته جديد داده نمي‌شود.

* هزينه‌هاي دانشجويان براي تحصيل در رشته هاي کارشناسي ارشد مجازي چقدر است؟
متوسط هزينه براي هر دوره کارشناسي ارشد، حدود 6 ميليون تومان است که طي 4 ترم، در قالب شهريه ثابت و شهريه متغير گرفته و بسته به تناسب واحدهاي درسي، مبلغ مربوطه در هر ترم اخذ مي‌شود. البته بنده تنها تامين کننده خدمات آموزش مجازي هستم و امور مالي به عهده واحد آموزش‌هاي آزاد دانشگاه است. در دانشگاه واحدي به نام آموزش‌هاي آزاد وجود دارد كه به امور شهريه دوره‌هاي حضوري آزاد، مشترک ومجازي مي‌پردازد. لذا شهريه و نحوه پرداخت به آنها مربوط مي‌شود.

* وضعيت ساير دانشگاه‌هايي که در اين حوزه فعاليت مي کنند, چگونه است؟
دانشگاه‌هايي که در سطح کشور در اين زمينه فعال هستند، دانشگاه اميرکبير، علم و صنعت و دانشگاه شيراز است که هر کدام در مقاطع متفاوتي کار مي‌کند.
دانشگاه اميرکبير دوره‌هاي کارشناسي ارشد را در 4 رشته، دانشگاه علم و صنعت دوره‌هاي کارشناسي در 3 رشته و دانشگاه شيراز دوره فوق‌ديپلم به ليسانس را در يک رشته ارائه مي‌دهد. ضمن اينکه در بخش خصوصي نيز تاکنون هيچ دانشگاهي مجوز نگرفته است اما قطعا در سال جاري دانشگاه‌هاي خصوصي و دولتي ديگري اضافه خواهند شد که اميدواريم توام با استاندارد و تجارب سايرين باشد.
وزارت علوم در حال حاضر 3 دانشگاه را در اين حوزه تحت نظر دارد و دستاوردها و چالش‌ها آن ها را بررسي کرده و از اين نتايج براي ساير دانشگاه‌ها استفاده خواهد کرد.

* مدرک رشته هاي مجازي ارائه شده توسط دانشگاه صنعتي امير کبير آيا تفاوتي با ساير رشته هاي دا نشگاه خواهد داشت؟
مدرک ارائه شده، مدرک کاملا رسمي است و هيچ تفاوتي با ديگر مدارک ندارد. اين که کلمه مجازي روي مدرک بيايد يا خير، هنوز تصميم گرفته نشده است، اما آنچه بديهي است عبارت مجازي به معني روش است و نه کلاس يا درجه يک مدرک.
اگر در ارائه اين دوره‌ها و برگزاري امتحانات و ارزيابي به همان اندازه دوره‌هاي حضوري از طرف دانشکده‌ها و اساتيد زيربط، دقت شود، خود اين اساتيد نخواهند پذيرفت که عبارت مجازي حتي به فرض وجود داشتن، به معني مدرک دست دوم در جايي ثبت شود.
در ساير دانشگاه‌هاي خارجي نيز همين روش اعمال مي‌شود. آنها پذيرفته‌اند يا دوره‌ مجازي را ارائه نمي‌دهند يا اگر ارائه دهند، مساوي با سطح ساير رشته‌ها خواهد بود. اما اگر دانشکده و اساتيد خودشان دست دوم عمل کنند، قطعا عبارت مجازي در آموزش‌هاي مجازي به عنوان مدرک دست دوم تلقي خواهد شد.
اين موضوع چيزي است که از خروجي دوره‌هاي کنوني مشخص مي‌شود و تا زماني که فارغ‌التحصيلي نداشتيم باشيم، نمي توان راجع به آن نظر قطعي دهيم.