چهاردهمین نمایشگاه بین‎المللی صنعت کاشی و سرامیک ایران در حالی برگزار شد که بسیاری از صاحبان صنعت روند صدور مجوزهای احداث واحدهای جدید تولید این محصولات را به زیان آینده خود می‎دانستند و ادامه آن را خطری برای این بخش معرفی می‎کنند.
تولید کاشی و سرامیک اگرچه ریشه در فرهنگ و سنت این مرز و بوم دارد، اما صرفه اقتصادی تولید این محصول در سالهای گذشته باعث شد تا بسیاری از کشورهای دنیا از جمله چین، اسپانیا و ایتالیا در این بخش سرمایه‎گذاری کنند. به طوری که پس از مدتی شاهد بودیم که محصولات این کشورها به سمت بازارهای ایران نیز روانه شد و این امر نیز ضربه سنگین دیگری بر صنعت کاشی و سرامیک کشور وارد کرد.
نمایشگاه امسال فرصتی بود تا مدیران این صنعت با توجه به روی کار آمدن دولت جدید خواسته‎های خود را نیز مطرح کنند و از دولت عدالت گستر بخواهند تا در راستای صدور مجوزهای این صنعت تجدیدنظری داشته باشد. از این حیث محمد حسین بصیری، معاون امور معادن وزارت صنایع و معادن با خبر خوشی در آئین گشایش این نمایشگاه حضور یافت و اعلام کرد: ارائه مجوزهای بی‎رویه برای ایجاد واحدهای جدید تولید کاشی و سرامیک متوقف می‎شود.
وی خاطرنشان کرد: پس از بررسی وضعیت صنعت کاشی و سرامیک و نشست‎های متعدد با مدیران این صنعت به این نتیجه رسیدیم که باید روند افزایش بی‎رویه تولید در این صنعت متوقف شود و از این پس فقط به واحدهایی مجوز تاسیس کارخانه داده می‎شود که محصولی جدید روانه بازار می‎کنند یا بیشتر برای فعالیت صادراتی برنامه‎ریزی کرده‎اند.
این در حالی است که به دلیل صدور بی‎رویه ایجاد واحد تولیدی کاشی و سرامیک بسیاری از ظرفیت‎های تولیدی که با هزینه هنگفتی به بهره‎برداری رسیده بلا استفاده مانده و اکثر کارخانه‎ها از کمترین ظرفیت تولید خود استفاده می‎کنند به طوری که پیش‎بینی می‎شود امسال علاوه بر مازاد عرضه محصولات سرامیکی به میزان 50 میلیون متر مربع از ظرفیت‎های نصب شده نیز مورد استفاده قرار نگیرد.
معاون معدنی وزارت صنایع و معادن در همین زمینه گفت: واحدهای تولید کاشی و سرامیک نیز باید برای اجرای طرح‎های توسعه فقط به فکر ظرفیت‎سازی برای پاسخگویی به نیازهای صادراتی باشند. وی افزود: برای دستیابی به بازارهای جهانی تولیدکنندگان باید بیشتر روی بحث کیفیت کار کنند و از رقابت‎های ناسالم پرهیز کنند.
بصیری گفت: با شرایط ایجاد شده اکثر کارخانه‎ها لزوم توجه به کیفیت را درک کرده‎اند و به دنبال استقرار و دریافت استانداردهای مدیریتی هستند. وی افزود: بهبود کیفیت از طریق قانون و بخشنامه اتفاق نمی‎افتد بلکه خود واحدها باید از طریق ایجاد اتحادیه‎ها و در قالب تشکل‎های مرتبط مباحث آموزشی، تحقیقاتی و استانداردسازی را پیگیری کنند.
وی تصریح کرد: صنعت سرامیک ایران برای موفقیت در بازارهای جهانی نباید به دنبال تقلید صرف از طرح‎ها و فناوری‎های غربی باشند، بلکه لازم است با روی آوردن به سبک های جدید الهام گرفته از فرهنگ و هنر ایرانی محصولات منحصر به فرد را به بازارهای جهانی عرضه کنند تا در میادین رقابتی حرفی برای گفتن داشته باشند. وی در خصوص نحوه حمایت وزارت صنایع و معادن از اجرای طرح‎های آموزشی و تحقیقاتی گفت: این موضوعات باید به صورت خودجوش مورد پیگیری قرار گیرد. در عین حال محمدرضا مس فروش، مدیرکل صنایع معدنی وزارت صنایع و معادن نیز گفت: برون رفت از شرایط دشوار فعلی نیازمند استفاده از ابزار آموزش و پرورش در صنعت کاشی و سرامیک است زیرا تولید کاشی و سرامیک بشدت نیازمند ارتقای فناوری، نوآوری و کنار گذاشتن شیوه‎ها و نگرش‎های سنتی و غیرعلمی است.
وی تصریح کرد: اگر مدیران صنعت کاشی و سرامیک در این راستا حرکت نکنند و نسبت به ارتقای تکنولوژی و از رده خارج کردن ماشین‎آلات قدیمی اقدام نکنند در بازارهای رقابتی جایی نخواهند داشت.
مس فروش گفت: بزرگترین کمک و حمایت وزارت صنایع و معادن از واحدهای تولیدی، ایجاد ثبات در سیاست‎ها، قوانین و تصیمیم‎گیری‎ها است که محیطی مناسب برای فعالیت فراهم می‎سازد.
وی با اشاره به برنامه‎های دفتر صنایع معدنی برای ارتقای سطح دانش واحدهای تولیدی گفت: به همین منظور سمینارها و نشست‎های منظمی برای پیگیری مباحث آموزشی نظیر آشنایی با قواعد فعالیت در سازمان تجارت جهانی پیش‎بینی شده است.
وی اضافه کرد: دفتر صنایع معدنی وزارت صنایع و معادن قصد دارد با ادامه روند برگزاری نشست‎های مختلف با فعالان این بخش ارتباط خود را با تولیدکنندگان برای حل مشکلات آنها نزدیکتر کنند.
دبیر انجمن تولیدکنندگان سرامیک ایران نیز با استقبال از سیاست وزارت صنایع و معادن در راستای ایجاد واحدهای جدید تولید کاشی و سرامیک گفت: این موضوع سالها است که از سوی انجمن پیگیری می‎شد و ما در مورد مشکلاتی که این روزها رو به افزایش است هشدار داده بودیم، اما سیاستگذاران وقت وزارت صنایع و معادن اصرار داشتند مجوزهای بی‎رویه برای ایجاد واحدهای جدیدی صادر شود که در نهایت این امر به اختلاف شدید میزان عرضه و تقاضا در شرایط فعلی منجر شد.
وی با اشاره به پیگیری‎های انجمن سرامیک ایران برای حل مشکلات فعالان این بخش گفت: این انجمن از طریق مذاکره و حضور در مجامع رسمی تلاش می‎کند مشکلات تولیدکنندگان این صنعت را پیگیری و حقوق اعضا را مطالبه کند.
محسنی در رابطه با چشم‎انداز صنعت سرامیک گفت: این صنعت اگر در بخش استانداردها و قیمت تمام شده تلاش بیشتری داشته باشد به راحتی از رکود خارج خواهد شد و در عین حال روند صدور بی‎رویه مجوزها در این صنعت نیز باید متوقف شود.
وی افزود: در صورت اجرای سیاست‎های منطقی و حفظ ارتباط نزدیکی که مدیران فعلی وزارت صنایع و معادن با تولیدکنندگان برقرار کرده‎اند، تولیدکنندگان سرامیک در آینده‎ای نزدیک بخش قابل توجهی از حجم صادرات غیرنفتی کشور را به خود اختصاص خواهند داد.
محسنی با انتقاد از عدم نظارت بر واردات محصولات بی‎کیفیت گفت: در حال حاضر محصولات خارجی بی‎کیفیت با فرار از پرداخت سود بازرگانی و کم اظهاری مالیاتی به راحتی وارد کشور می‎شود که لازم است برای جلوگیری از این روند تمهیدات لازم اندیشیده شود. وی افزود: در کنار واردات برخی تولیدکنندگان داخلی نیز محصولاتی بی‎کیفیت روانه بازارهای داخلی و خارجی می‎کنند که به دلیل قیمت پایین موجب فریب مصرف‎کنندگان می‎شود و این روند در بلندمدت نام و اعتبار کاشی ایرانی را زیرسوال خواهد برد که در این راستا با همکاری موسسه استاندارد اهدافی را دنبال می‎کنیم.