بزرگداشت زنده ياد "منوچهر آتشي" شاعر صاحب نام معاصر، چهره ماندگار كشورمان و سراينده مجموعه شعرهايي چون "آهنگ ديگر"، "ديدار در فلق" و "آواز خاك" با حضور جمع كثيري از شاعران، نويسندگان، منتقدان و خبرنگاران در خانه هنرمندانایران برگزار شد.
"حافظ موسوي"، شاعر معاصر كه اجراياین مراسم را نيز به عهده داشت، مراسم را با خواندن مطلع "آهنگ ديگر" از "منوچهر آتشي" آغاز كرد.
پس ازاین شاعر، "نگار اسكندرفر"، مدير مسئول نشريه ادبي "كارنامه" كه "منوچهر آتشي" دبيري صفحات شعر آن را بر عهده داشت و كلاسهاي شعر خود را نيز در دفتراین نشريه برگزار ميكرد، به شرح خاطرات خود ازاین شاعر فقيد پرداخت.
"سيمين بهبهاني"، شاعر معاصر دومين سخنراناین مراسم بود و در ابتداي سخنان خود از "منوچهر آتشي" به عنوان انساني ساده و مهربان كه بسياري ازاین خصوصيات اخلاقي او سوءاستفاده میكردند، ياد كرد.
او درباره بستري شدن "منوچهر آتشي" در بيمارستان "سينا" گفت: «"آتشي" در ابتدا قرار بود در بيمارستان "ايرانمهر" بستري شود، نميدانم چطور شد كه او را در بيمارستان "سينا" بستري كردند.»
اين شاعر در ادامه از "آيدا" و "سياوش شاملو" سپاسگزاري كرد كه نخستين دسته گل را به مزار آتشي هديه كرده بودند.
"سيمين بهبهاني" در پايان سخنان خود با گله ازاین كه پيكر "منوچهر آتشي" را با وجود وصيت خود او به طور ناگهاني به بوشهر انتقال داده و در آن شهر به خاك سپردند، قطعهاي از "ديدار در فلق" اثر "منوچهر آتشي" و سپس شعري را كه خود درباره درگذشتاین شاعر سروده بود، قرائت كرد.
مطلعاین شعر نيز حاكي از گله "بهبهاني" از انتقال پيكر "آتشي" به بوشهر بود: «گفتم بمان نرو ازاینجا بردند دور از ديارت/قلب هميشه عاشقم را نگذاشتند بر مزارت...»
سخنران بعدياین مراسم "محمد حقوقي" منتقد و شاعر معاصر بود كه سخنان خود را با اشاره به رابطه "نيما" و "آتشي" و شباهتهاياین 2 شاعر كه يكي از شمال و ديگري از جنوبایران ظهور كرده بودند، آغاز كرد.
او گفت: «"نيما" و "آتشي" هر دو شاعراني صميمي بودند، براي شعر زيستند و شعر از آنها فاصلهای نداشت.»
"حقوقي" با اشاره به 5 كتابي كه جامعه شعر معاصرایران را تكان داد، از "افسانه" اثر "نيما يوشيج" به عنوان نخستين آنها ياد كرد و گفت: «اين شعر كه میتوان آن را به عنوان يك كتاب مستقل در نظر گرفت، از نظر فضا، شخصيت سازي، وزن، سبك و... بسيار اهميت داشت.»
به گفته "حقوقي"، كتاب "زمستان" اثر "مهدي اخوان ثالث" كه تمام وقايع تاريخيایران را در آن دوران به زبان شعر بيان كرده بود، از نظر زماني دومين كتابي بود كه جامعه ادبيایران را به تفكر واداشت.
اين منتقد، كتاب "هواي تازه" اثر "احمد شاملو" را به خاطر جسارتي كه به جامعه ادبيایران آموخت، سومين و كتاب "آهنگ ديگر" اثر "منوچهر آتشي" را چهارمينِاین كتابها دانست.
"محمد حقوقي" درباره كتاب "آهنگ ديگر" اظهار داشت: «ناگهان شاعري حماسي، جوان، پرنفس و پرقدرت از جنوبایران با "آهنگ ديگر" ظهور كرد و همه را به تفكر واداشت. "آتشي" بااین كتاب به ميدان آمد و به ويژه با شعر معروف "اسب سفيد وحشي" از همان زمان نشان داد كه قويترين تخيل شعر معاصر ما از آن اوست.»
به گفتهاین شاعر، "فروغ فرخزاد" اولين شاعري بود كه ارزش اشعار "منوچهر آتشي" را شناخت.
"محمد حقوقي" از كتاب "تولدي ديگر" اثر "فروغ فرخزاد" به عنوان پنجمين كتابي كه از نظر زماني بر جامعه ادبيایران تاثير گذاشت ياد كرد. "حقوقي" خود اولين منتقدي بود كه مقالهای را دربارهاین كتاب با عنوان "تولدي ديگر، ناقوس هشدار" نوشته بود.
پس از او "خشايار ديهيمي" دوست نزديك "منوچهر آتشي" كه جلسات بسياري را با این شاعر برگزار كرده بود، به شرح دو خاطره خود با "آتشي" پرداخت.
"ديهيمي" گفت: «آخرين باري كه با "آتشي" صحبت كردم شبي بود كه او از مراسم "چهرههاي ماندگار" تلويزيون برگشته بود. من با او گفت و گويي تلفني داشتم و متاسفانه این آخرين گفت و گوي ما بود.»
"ديهيمي" از "آتشي" به عنوان انساني تنها ياد كرد كه دردش دردِ تنهايي بود.
او گفت: «شرم بر من و بر ماست كه تنهايي او را و در واقع تنهايي خودمان را رقم میزديم.»
پس از "ديهيمي"، "جواد مجابي" شاعر و نويسنده معاصر چند سطر از يادداشتهاي روزانه خود را كه در 28 ارديبهشت ماه 1347 درباره دومين ديدارش با "منوچهر آتشي" نوشته بود، قرائت كرد.
اين شاعر در ادامه 2 شعري را كه خود درباره "منوچهر آتشي" سروده بود، قرائت كرد كه دومين شعر او نيز كه "قطعه رفقا" نام داشت، به خالي ماندن گور "آتشي" در "امامزاده طاهر" اشاره كرده بود كه مزار بسياري از چهرههاي ادبي معاصر كشورمان از جمله "احمد شاملو"، "هوشنگ گلشيري"، "محمد مختاري"، "محمد جعفر پوينده" و "غزاله عليزاده" در آن آرامگاه قرار دارد.
"علي باباچاهي" شاعر معاصر، همشهري و دوست نزديك "منوچهر آتشي" آخرين سخنران نيمه اولاین مراسم بود.
او با اشاره بهاین كه اگر "تجليل" به سوي نوعي "تحليل" نرود، صرفا در حكم يك "مراسم تشريفاتي" خواهد بود، به نكتهای كه "منوچهر آتشي" درباره حوزه نوآوري خود گفته بود اشاره كرد.
به گفته "باباچاهي"، "آتشي" دراینباره گفته بود: «من هرگز هياهو برانگيز نبودهام. نه دوباره متولد شده ام و نه به عرفان مطلق خاك روي آوردهام...»
"علي باباچاهي" درباره استقبال علاقمندان شعر از اشعار "منوچهر آتشي" گفت: «رعايت نوعي تعادل در نوشتار و گفتار سبب میشود كه شعر "آتشي" مورد علاقه آحاد مختلفي از علاقهمندان به شعر امروزایران واقع شود.»
اين شاعر شعر "منوچهر آتشي" را هم به شعر فكر (القاي معاني) و هم به شعر ذكر (اجراي زباني) نزديك دانست.
"باباچاهي" درباره اشعار "آتشي" اظهار داشت: «اگر ساختار، ريتم و وحدت ارگانيك شعر را نوعي فرم بدانيم، شعر "آتشي" به نوعي شعري "فرم گرا" محسوب میشود. اما متاسفانه وجود نوعي انبوه نويسي و پركاري در "آتشي"، اشعار او را ويرايش پذير نشان میدهد.»
او درباره فرم در شعر "منوچهر آتشي" گفت: «فرم در شعرهاياین شاعر شكل مادي عطوفتي است كه دراین اشعار نهفته است.»
به گفته "باباچاهي" شعر "آتشي" نوعي تداخل، همسايگي و سازش را ميان كلمات محلي و قومي و كلماتي كه به جهان امروز تعلق داردایجاد كرده است. این شعر بيشتر بر فعاليت معنا تاكيد دارد تا سياليت معنا.
اين شاعر در خاتمه افزود: «"منوچهر آتشي" تنها كسي بود كه توانست قهرمانان و آحاد جنوبایران را به اسطوره تبديل كند.»
نيمه اول مراسم بزرگداشت "منوچهر آتشي" با اجراي يك قطعه موسيقي جنوبي توسط "محمد خدادادي" به پايان رسيد.
از جمله شاعران، نويسندگان و هنرمندان ديگري كه در این مراسم حضور داشتند میتوان از "عمران صلاحي"، "مفتون اميني"، "محمد محمدعلي"، "پرويز پرستويي" و "علي شاه مولوي" نام برد.
| 