اتفاق
جشنواره موسیقی فجر هم به پایان رسید. ما نمیدانستیم که این جشنواره نسبت به دوره گذشته چقدر رشد داشته است، اما مدیر دفتر موسیقی در شب اختتامیه علاوه بر این که رشد در جشنواره را اعلام کرد، گفت که در 2 ماه گذشته هم فعالیتهای موسیقایی در مقایسه با همین ایام در سال گذشته دو برابر شده است. واقعا که احسنت، دولت و وزارتخانهای که در کمتر از 2 ماه فعالیتهای موسیقی را دو برابر کند پس از در عرض یک سال و 4 سال چه اتفاقی برای موسیقی میافتد؟
خسته نباشید
بله، جشنواره موسیقی فجر به اتمام رسید. همین جا لازم است که به سهم خود به مسئولان محترم و سختکوش این جشنواره خسته نباشید گفته و از آنها سپاسگزاری کنیم. واقعا آنها که دستی بر آتش! دارند میدانند که کار کردن در این حوزه با چه خون دلهایی همراه است.
یک نمونه و کفایت بحث
ما که هر چه گفتیم و هر سال هم تکرار کردیم که بابا اینهمه تجلیل و تقدیر که به قول گفتنی «کیلویی» حساب کردن، بجز دلخوری و اعتراض و پایین آوردن سطح جشنواره و مخدوش کردن اصل تجلیل و تقدیر و... ثمری در بر ندارد. کسی نشنید و توجهی هم نکرد.
اشکال ندارد، دستشان درد نکند. آنها کار خودشان را میکنند و ما هم کار خودمان را... در روز پایانی از 21 نفر تجلیل شد. در این میان از نوازندهای به خاطر حضور 6 دهه در عرصه نوازندگی تقدیر کردند، اعلام دلیل زمان فعالیت برای تجلیل به این معنی است که کسی قدیمیتر از او در موسیقی کشور وجود ندارد.
در صورتی که در همان شب و در همان ردیف در تالار و در کنار همین شخص «مجلل»! خوانندهای قدیمیتر و پیشکسوتتر حضور داشت. همین یک نمونه همچون «مشت و خروار» برای کم دقتی یا کمتوجهی متولیان در انتخاب افراد برگزیده برای تجلیل کفایت میکند.
برکت
جناب صفار هرندی پس از چند ماه پرهیز از حضور در محافل موسیقایی، بالاخره در مراسم اختتامیه جشنواره موسیقی فجر حاضر شد. هر چند وزیر ارشاد دیر آمد و عملکرد و سکوتها و نقل و قولهای غیررسمی از جانب ایشان در این ایام به مذاق موسیقیدانان شکاک خوش نیفتاده بود، اما در سخنان کوتاهی که در شب اختتامیه بر زبان آورد دوباره بارقه امیدی در دل موسیقیدانان ایجاد شد. تایید و تاکید صفار هرندی بر موسیقی «فاخر» و اعلام وعده او برای حمایت از موسیقی یکی از برکات مهم و عمده این جشنواره بود.
صحبتهای یاد دبستانی
یار دبستانی در گفتوگو با یک روزنامه گفته که:
«... فقط باید باور کنیم چون پایه موسیقی اساسا در ایران است نه در غرب، موسیقی در غرب رو به نزول است و شعر و ملودی آنها از موسیقی ملی ما گرفته شده است.»
یار دبستانی را که میشناسید؟ یار دبستانی همان جمشید خان جم است که بیش از 30 سال پیش ترانه یار دبستانی را خواند و به همین نام هم مشهور شد.
این یار که اینک دیگر دبستانی نیست چنین سخنانی را بر زبان آورده است.
اما گویا این صحبتها را برای یاران دبستانی فرموده است وگرنه چنین نمیگفت.
تخصص
چیدمان، تدوین، چینش، طراحی، تنظیم و عقب و جلو کردن برنامههای سخنرانی، اهداء جوایز، اجرای موسیقی و هر آیتم دیگری در مراسم افتتاحیه، اختتامیه و... یک تخصص مبتنی بر تجربه است که معمولا مغفول واقع میشود. این که چه گروهی بعد از چه گروهی دیگری یا کدام سخنرانی قبل و بعد از کدام برنامه لحاظ شود کار سادهای نیست.
کسی که شناخت کامل نسبت به امکانات فنی و فیزیکی صحنه و پشت صحنه داشته و از موسیقی یا دیگر هنرها – بسته به موضوع – شناخت کامل داشته باشد میتواند «کنداکتور» صحیح و اصولی را طراحی کند وگرنه میشود همین که ما در مراسم اختتامیه دیدیم، وقفهای طولانی در بین برنامهها، عدم سنخیت گروهها و موارد دیگری که فعلا جای بحث آنها نیست. بیایید به این امر توجه کنیم که طراحی برنامههای یک مراسم رسمی، تخصص است.
زمینه نقد
عجب سخنان شیرین، شیوا و گویایی در مصاحبه محمدرضا لطفی وجود دارد. جملات و کلمات نغز لطفی نشان از اطلاعات و دانش عمیق او حکایت میکند. امیدواریم این انرژی و نشاطی که در صحبتهای او هست مستمر باشد و در فضای مکدر و مشوشی که بین موسیقیدانان و حوزه فعالیتهای موسیقایی به چشم میخورد او را سرخورده و دلسرد نکند.
لطفی آمده که به جریان موسیقی حرکتی بدهد. هر چند که در همین مدت کوتاه اقامت او انتقادهایی را برانگیخته که: لطفی چون امپراطوریهای روم باستان در برج عاج نشسته و بار عام میدهد و دیگران را ریز میبیند و فلان و فلان ... اگرچه نباید با شنیدن اینگونه انتقادها دلسرد و دل چرکین شد، اما چرا باید لطفی زمینه طرح این انتقادها را فراهم سازد؟
زمزمههای استاد
در مراسم اختتامیه فرصت خوبی پیش آمد تا چند نفر از هنرمندان، وزیر ارشاد را از نزدیک ببینند و صحبت کنند. البته شرایط برای طرح مسائل مناسب نبود و طبیعتا در چنین شرایطی موجز گویی و انگشت گذاشتن بر معضلات اصلی و تاثیر گذاشتن و دیگر نکات و ظرایف لازم است که همه اینها از ویژگیهای «هنر» به شمار میرود. البته اصل و پایه آنها و شراط اصلی نفوذ کلام «صداقت» است.
اگر هنرمندی این خصائل را داشته باشد «ساز»اش و «سخن»اش و همه اعمال و رفتارش موثر میافتد. به هر صورت این ویژگیها در استاد گنجهای مستمر است و در آن شب در فرصتهای کوتاهی که پیش میآمد ایشان با وزیر ارشاد زمزمههایی میکرد.
بعدا مشخص شد صحبت از طرح تکریم هنرمندان و رسیدن به وضعیت کلی موسیقی و لزوم حمایت از هنر و موسیقی در میان بوده است. استاد همیشه به صراحتگویی و صداقت شهره بوده که بیماری اخیر او، این ویژگی را تشدید کرده است.
ضمن آرزوی سلامت برای استاد گنجهای که ثابت کرده است همواره منافع جمع را بر منافع شخصی خودش ترجیح میدهد. امیدواریم در آینده نزدیک شرایط بهتری برای ملاقات و طرح مسائل با وزیر ارشاد فراهم بیاید.
|