هموطن- علی محمد آقازمانی-هزاران کانال ماهواره ای صوتی و تصویری ایجاد شده روی قمرهای مصنوعی که در فضای لایتناهی ، امواج را به ایستگاه های دریافت کننده در اقصی نقاط جهان ارسال می کنند ، چالشی جدید در برابر رسانه های سنتی ایجاد کرده اند.
نگاهی اجمالی به میزان اثر گذاری و پوشش گسترده رسانه ای در رفتار رسانه ای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ، عنوان گزارش امروز صفحه فناوری اطلاعات را به خود اختصاص داده است .

کانال های ایرانی
همان طور که می دانید ، هم اکنون تقریبا 8 کانال تلویزیونی شامل : شبکه های 1 تا 5 ، شبکه خبر ، شبکه آموزش و شبکه قرآن ، به همراه ده ها شبکه رادیویی ملی و استانی ، در کشور فعال هستند.
حجم فعالیت گسترده رسانه ای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ، باعث شده است تا این مرکز رسانه ای دولتی ، به عنوان یکی از گسترده ترین مراکز رسانه ای خاورمیانه تبدیل شود.
علاوه بر شبکه های تلویزیونی داخل کشور ، شبکه های ماهواره ای متعددی هم در سال های اخیر توسط واحد برون مرزی صدا و سیما راه اندازی شده که شبکه های : جام جم 1 و 2 ، العالم و سحر 2 از این دست هستند. فهرست پایگاه های وب شبکه های تلویزیونی صدا و سیما در زیر ارائه شده است :

1-شبکه اول سیما : www.tv1.ir
2-شبکه دوم سیما: www.tv2.ir
3-شبکه سوم سیما : www.tv3.ir
4-شبکه چهارم سیما : http://tv4.irib.ir
5-شبکه بین المللی خبر: www.irinn.ir
6-شبکه بین المللی جام جم : www.jame-jam.ir
7-شبکه بین المللی سحر : www.saharirib.ir
8-شبکه خبری عرب زبان العالم : www.alalam.ir
9-شبکه آموزش : www.irib.ir/amouzesh
10-شبکه قرآن : http://qurantv.irib.ir
11-شبکه اینترنتی لبیک : www.labbaik.ir

البته شبکه های رادیویی نیز در نشانی : www.irib.ir/radio در دسترس هستند.
پخش مستقیم شبکه های ایران نیز از طریق نشانی : http://live.irib.ir امکان پذیر است .
رویکرد اطلاع رسانی الکترونیکی شبکه های تلویزیونی داخلی و بین المللی صدا و سیما ، ارتقای سطح روابط عمومی این رسانه ملی را فراهم کرده است . هم اکنون ، چه در برنامه های داخلی و چه در برنامه های فارسی زبان ماهواره ای صدا و سیما ، حجم گسترده ای از مخاطبان از طریق نشانی پست الکترونیکی برنامه با مسئولان و دستندرکاران برنامه ارتباط برقرار میکنند.
این امر ، توسعه مخاطب محوری و استفاده از ظرفیت های ابتدایی آی تی را در رسانه سنتی ایجاد کرده است .
بسیاری از برنامه ها ، یک نوت بوک را در اختیار مجری قرار داده اند تا در برنامه های پخش مستقیم ، با email مخاطبان با ان ها درتماس باشند. دسترسی به آرشیو الکترونیکی برنامه های صدا و سیما ، بهترین فرصت را برای علاقمندان داخلی و خارجی فراهم کرده است تا در هر زمان ممکن بتوانند از پتانسیل های رسانه ای و متنوع سازمان استفاده کنند.

پوشش گسترده ماهواره ای
اخیرا شبکه های تلویزیونی داخلی نیز توسط ماهواره Intelsat ، در اکثریت نقاط کره زمین پوشش ماهواره ای داده شده اند. این وضعیت علاوه بر افزایش میزان مخاطب ، بهبود سیستم مخابراتی سازمان را از ماکروویو به دیجیتال ماهواره ای ، ایجاد کرده است .
اخیرا با راه اندازی سایت فنی سازمان ، اطلاعات گسترده ای در مورد سیستم پوشش ماهواره ای شبکه های سازمان ، بارگذاری شده که در نشانی اینترنتی : www.irib.ir/tech/frequency قابل دسترسی است.
ماهواره های عرب ست ، آسیا ست ، یوتل ست ، تل استار ، اینتل ست و هات برد ، نام قمرهای مصنوعی در اختیار IRIB در فضای لایتناهی است . از شمال آفریقا تا جنوب شرق آسیا و سراسر آمریکای شمالی و حتی در شمال قفقاز ، دسترسی تقریبا با کیفیتی به مجموعه شبکه های تلویزیونی صدا و سیما وجود دارد که این مسئله از لحاظ فنی ، قابل توجه و تقدیر کارشناسان امور مخابرات و ارتباطات است .

اثربخشی رسانه ای
اثر بخشی رسانه ای ، مسئله ای است که امروزه به عنوان مهم ترین بحث در بهبود و ترفیع امور برنامه سازی و مخاطب محوری در رسانه های نسل دوم مورد توجه قرار می گیرد. اثر بخشی رسانه ای ، یعنی کسب بیش ترین مخاطب و فدیبک رسانه ای از سوی جامعه آماری متنوعی از مخاطبان در نقاط مختلف و نیل به اهداف متعدد رسانه ای در راستای چشم انداز بلند مدت .
مختصات و فضای رسانه ای که یک رسانه ماهواره ای در آن کار می کند ، در تعیین نقاط قوت و ضعف آن نقش اساسی ایفا می کند.
شبکه های ماهواره ای که در بین صدها کانال ماهواره ای بین المللی با حجم گسترده ای از متخصصان و روند برنامه سازی متنوع و غیر متمرکز فعالیت می کنند ، همواره در بیش ترین میزان خطر پذیری مربوط به کاهش مخاطب مولد قرار دارند. عدم توجه به نیازهای رسانه ای مخاطبان و عدم شناخت بهینه مذاق تصویری مخاطبان بین المللی ، مسائلی است که مدیران ارتباطات نسل سوم رسانه ها ، به آن آشنایی کافی دارند به هر حال ، دنیای رسانه های امروزی که با هجمه فرهنگی گسترده نیز علیه کشورهای جهان سوم و در حال توسعه ، همراه است ، تقویت امور برنامه سازی مدون ، فراگیر ، جذاب و پر مخاطب ، ازاهمیت زیادی برخوردار است و باید به آن اعتماد بیش تری کرد.
باید پذیرفت که با حق دسترسی بیش تر مخاطبان به رسانه ها ، به راحتی فشردن کلید کنترل های تلویزیونی ، یک شبکه تلویزیونی ، حجمی از مخاطبان خود را از دست خواهد داد.
امیدواریم روابط عمومی سازمان صدا و سیما با دراختیار گرفتن فناوری اطلاع رسانی الکترونیکی اثر بخش ، بستر ارتباط رسانه ای متخصصان فن را با دستدرکاران سازمان فراهم کند تا توسعه برنامه ای کمی و کیفی سازمان ، با روند سريع تر بهبود یابد.