هموطن – احسان موحدیان - این روزها گفتگو و اظهارنظر در مورد پرونده هسته ای ایران به بحث اول رسانه ای در نقاط مختلف جهان مبدل شده است.
اگر پیچ رادیو و تلویزیون خودمان را باز کنید خواهید دید که کارشناسی در مورد فعالیتهای صلح آمیز هسته ای سخن می گوید و از دولت می خواهد در این مورد قاطعیت به خرج دهد. وضعیت درنشریات چاپی، خبرگزاری های داخلی و در میان بخش گسترده ای از افکار عمومی نیز به همین منوال است.
اما اگراز جهان فارسی زبان داخل ایران فارغ شویم وسری به آن سوی مرزها بزنیم با وضعیتی کاملا متفاوت مواجه می شویم. رسانه های غربی، خبرگزاری ها و نشریات آنها همگی از ایران اتمی سخن می گویند و هر روز سازی تازه بر ضد ما ساز می کنند. یک روز از لزوم ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سخن می گویند، یک روز ادعا می کنند مدارک غیرقابل انکاری در مورد تلاش ایران برای ساخت مخفیانه بمب اتمی پیدا کرده اند، یک روز می گویند ما به این نتیجه رسیده ایم که ایران از سالها قبل در تدارک ساختن بمب هسته ای بوده ، روز دیگر از حمله احتمالی به تاسیسات هسته ای ایران و لزوم اعمال تحریم های اقتصادی هوشمند بر ضد کشورمان سخن می گویند و برخی اوقات هم برای آنکه از وضعیت افکارعمومی در داخل کشور مطلع شوند با تشکیلاتشان به میان مردم می آیند واز آنها می پرسند نظرتان در مورد تلاش ایران برای ساخت بمب هسته ای چیست؟ و وقتی از این سوال وجواب های جهت دار و مغرضانه شان ره به جایی نمی برند بخش های گزینش شده ای از آنها را به نحو دلخواه پخش می کنند. البته بازار کاریکاتور و فیلم ها و برنامه های طنز هم در این ایام داغ داغ است و غربی ها از هیچ روشی برای تحقیر ملت ودولت ایران خودداری نمی کنند.
شکی نیست که هجمه رسانه ای و تبلیغات منفی شدید اروپا و آمریکا در مورد فعالیتهای هسته ای صلح آمیز ایران نیازمند پاسخی متقابل و به همان شدت کوبنده است. اما به نظر می رسد که پیام ایران در مورد ماهیت فعالیتهای صلح امیز هسته ای خود آن طور که باید و شاید به گوش جهانیان نرسیده است. مسلم است که برخی اقدامات جهان غرب مانند قطع برنامه های شبکه های ماهواره ای ایران به خصوص شبکه سحر به بهانه پخش برنامه های ضدصهیونیستی در نرسیدن پیام ما به دیگر نقاط جهان موثر بوده است. اما این مساله توجیهی برای کم کاری ما محسوب نمی شود.
در حوزه فعالیتهای رسانه ای بیشترین فعالیت تبلیغاتی ما معطوف به حوزه رسانه های شنیداری، دیداری و نوشتاری است. اما به نظر می رسد برای اثرگذاری بر مشتریان دنیای مجازی کمترین فعالیت صورت گرفته باشد که شاید عامل بخش عمده ای از این کم کاری، ناآشنایی با سازوکارهای تاثیر گذاری بر جهان مجازی و فعالیت رسانه ای در این بخش باشد.
هم اکنون انبوهی از سایت های اطلاع رسانی به زبانهای مختلف با طیف متنوعی از کاربران و با امکانات و نفوذ متفاوت در اینترنت فعال هستند و هر یک سعی می کنند ذهن کاربران را بر مبنای منافع خود شکل دهند وآنها را با مواضع خود همسو نمایند.
متاسفانه کم کاری ما در این بخش از یک سو و فعالیت پرحجم غولهای خبری غرب در فضای سایبر از سوی دیگرباعث شده دیدگاههای ما به میزان ناچیزی در دسترس کاربران وب قرار گیرد.
نکته بسیار مهم در این میان لزوم انتشار عقاید ودیدگاههای رسمی جمهوری اسلامی به زبان انگلیسی در وب است، کاری که اگر توسط سایتهای خبری به ظاهر بی طرف و نه سایتهای رسمی ارگان های دولتی ایران صورت گیرد بسیار مفیدتر خواهد بود. اما شاهد هستیم که برای تامین محتوا به زبان انگلیسی در وب به نفع سیاستهای هسته ای جمهوری اسلامی ایران کمترین تلاش وفعالیت صورت می گیرد که نتیجه آن از دست دادن پشتیبانی افکار عمومی جهان است.
اگر سری به بخش اخبار موتورجستجوی مشهور گوگل یا همان Google News بزنید، خواهید دید که مباحث مربوط به فعالیتهای هسته ایران همیشه در صدر اخبار این سایت است، سایتی که اطلاعات خود را از بیش از 4500 سایت خبری معتبر در سراسر جهان جمع آوری می کند. اما خبرهای هسته ای مربوط به ایران در گوگل همیشه بر ضد کشورمان بوده و معمولا بر مبنای تهدیدات مقامات غربی و گمانه زنی ها وتحلیل های آنان شکل می گیرد و جای رسانه های ایرانی انگلیسی زبان موید سیاستهای دولت جمهوری اسلامی در این میان خالی است.
اگر به خودتان زحمت بدهید و در میان صدها خبر مربوط به پرونده هسته ای ایران به دقت جستجو کنید، شاید بتوانید خبری مربوط به بخش انگلیسی دو خبرگزاری ایرنا و مهر یا واحد مرکزی خبر را بیابید که البته معمولا مختصر وکوتاه هستند و محدود به ترجمه انگلیسی اظهارات مقامات کشورمان هستند و کمتر پیش می آید که تحلیلی به آنها اضافه شده باشد.
جالب آنکه تعداد سایتهای انگلیسی زبان خبری که از خارج کشورتوسط فارسي زبانان اداره شده و اطلاعاتی را به زبان انگلیسی بر ضد فعالیتهای هسته ای صلح امیز ایران منتشر می کنند بیشتر از سایتهای موید فعالیتهای هسته ای نظام است!
حال ما به عنوان شهروندان عادی ایران زمین که از این اوضاع نابسامان و انحصار خبری غرب در فضای مجازی بر ضد خودمان نگران هستیم چه کاری می توانیم انجام دهیم؟
به طور قطع کم کاری نهادهای دولتی وظیفه ما را برای افزایش تاثیرگذاری در فضای مجازی بیشتر می کند، به خصوص که برای حضوری پررنگ در این حوزه نه باید مبالغ کلانی سرمایه گذاری کنیم ونه نیاز به اخذ مجوز از کسی داریم. بلکه داشتن سر سوزنی ذوق و اندیشه ای قابل مطرح برای حضور قدرتمندانه در فضای مجازی کافی است.
حداقل می توان از چند شیوه زیر برای آشنا ساختن مردم جهان با دیدگاههای هسته ای ایرانیان و علت پافشاری آنان بر مواضعشان استفاده کرد.
1- وبلاگ نویسی به زبان انگلیسی : با توجه به اینکه راه اندازی سایت مستلزم صرف هزینه هایی ولو اندک است، استفاده از خدمات رایگان سایتهای میزبان وبلاگ ( مانند blogfa، parsiblog، mihanblog و persianblog) برای انتشار عقاید و دیدگاه های مردمی در مورد فعالیتهای صلح آمیز هسته ای بسیار مثمر ثمر است و چه بهتر آنکه این اطلاعات به زبان انگلیسی منتشر شود تا طیف گسترده تری از مخاطبان آنها را مطالعه کنند.
2- انفجار بمب گوگلی به نفع فعالیتهای صلح آمیز هسته ای ایران: زمانی که موسسه آمریکایی National Geographic دست به تحریف نام خلیج فارس در نقشه های جدید خود زد، یک وبلاگ نویس ایرانی ساکن کانادا صفحه ای را در وب طراحی کرد که شبیه به پیغام خطای مرورگر اینترنتی مایکروسافت موسوم به IE بود و در آن به انگلیسی خطاب به کسانی که گوگل را برای یافتن اطلاعاتی در مورد خلیج عربی جستجو می کردند چنین آمده بود که چنین خلیجی وجود ندارد و آنان باید برای جستجو از عبارت خلیج فارس استفاده کنند. حال می توان در مورد فعالیتهای هسته ای صلح آمیز ایران هم به ترفند مشابهی متوسل شد و مثلا کاری کرد که در صورت جستجوی عبارت بمب هسته ای یا Nuclear Bomb در گوگل اولین سایت به نمایش درآمده وب سایت کاخ سفید یا سایت شخصی جرج بوش رییس جمهور آمریکا باشد! توضیح مسائل فنی این بخش از حوصله این مطلب خارج است.
3- تهیه و امضای دادخواست (petition) اینترنتی به نفع فعالیتهای صلح آمیز هسته ای ایران: امروزه کم نیستند سایتهایی که به کاربرانشان امکان می دهند در مورد موضوعات مختلف اعتراض نامه های اینترنتی تهیه کنند و آنها را به امضای دیگر کاربران موافق با خود برسانند. به غیر از سایت petition online که چنین خدماتی ارائه می دهد به تازگی سایتی موسوم به Persian petition هم با همین هدف راه اندازی شده است که می توان از امکانات آن استفاده کرد.
4- حضور فعالانه در جوامع و گروههای مجازی اینترنتی: هم اکنون بسیاری از غول های اینترنتی مانند گوگل، یاهو و مایکروسافت امکان تاسیس گروههای مجازی را به کاربرانشان می دهند. همچنین سایتهای مختلفی در جهان سایبر هستند که امکان ایجاد جوامع مجازی را به کاربرانشان می دهند. کاربران ایرانی می توانند از چنین امکانات رایگانی به نفع خودشان استفاده کنند و ضمن حضور در گروههایی که به چنین بحث هایی اختصاص یافته خودشان نیز به طرفداری از فعالیتهای هسته ای صلح آمیز گروههای مجازی تاسیس کنند.
نگارنده به یاد دارد که در سال 2003 و در آستانه حمله آمریکا به عراق با حضور در یکی از گروههای یاهو که کاربران آن عمدتا طرفدار سیاستهای بوش بودند یک تنه به جنگ آمریکایی های از خود راضی رفت که اشغال عراق را حق مسلم دولت خود می دانستند. جالب آنکه پس از مدتی بحث های شدید غیرآمریکایی های عضو این گروه و از جمله چند برزیلی و هندی و حتی چند آمریکایی جذب استدلالات نگارنده شدند.
خلاصه آنکه نباید توانایی های خودمان را در این نبرد نابرابر دست کم بگیریم و برعکس باید کوشش کنیم در حد توان از تمام امکانات موجود برای طرح عقاید و دیدگاه هایمان نهایت استفاده را بنماییم.