سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرد: افزایش صرفهجویی در مصرف انرژی و توسعه منابع انرژی جایگزین برای نفت، تنها راه پیشروی اقتصاد جهانی برای رهایی از بازار آشفته نفت است.
سازمان ملل در گزارشی که توسط مرکز امور اقتصادی و اجتماعی آن تهیه شده، آورده است: قیمتهای بالای نفت موجب ترغیب صرفهجویی در مصرف انرژی و استفاده بهینهتر از انرژی در سطح جهان خواهد شد و منابع انرژی جایگزین را همانند انرژیهای تجدیدپذیر توسعه خواهد داد.
بر اساس این گزارش، سازمان ملل با تاکید بر تاثیر منفی تداوم قیمتهای فزاینده نفت خام بر اقتصاد جهانی میافزاید: نوسان قیمت انرژی مشکلات و چالشهای مختلفی را برای توسعه پایدار هم برای صادرکنندگان و هم برای واردکنندگان نفت ایجاد خواهد کرد.
نفت مهمترین کالای تجاری جهان محسوب میشود و برای تمامی اقتصادهای مدرن ضروری است، اما ذخایر قابل اتکای آن که از لحاظ اقتصادی قابل استحصال باشد فقط در معدودی کشورها وجود دارد.
سازمان ملل در این گزارش تصریح میکند که علیرغم رشد فزاینده بهای نفت طی چند سال اخیر، وابستگی به واردات آن با سرعت زیادی در برخی اقتصادهای بزرگ جهان از جمله آمریکا و چین در حال گسترش است.
در چین، خالص واردات نفت حدود 30 درصد مصرف این کشور را در سال 2000 تشکیل میداد اما این رقم تا سال 2004 بیش از 50 درصد رشد یافت. در آمریکا نیز مابین سالهای 1991 تا 2004 وابستگی به واردات نفت از 40 درصد به 59 درصد افزایش یافته است.
افزایش بیش از حد قیمت نفت پیامدهایی چند در پیدارد، که کاهش مصرف مهمترین آنها است. این کاهش مصرف در ابتدا از کشورهای فقیر جهان آغاز میشود که کمترین توان را در هضم قیمتهای بالای انرژی دارند، اما عوامل مختلفی بر کل مصرف انرژی در سطح جهان دخیل هستند که توانایی استفاده از منابع انرژی جایگزین یکی از این عوامل است.
وزارت انرژی آمریکا پیشبینی کرده است میانگین بهای نفت خام در سالجاری میلادی حدود 64 دلار باقی خواهد ماند اما احتمال کاهش آن تا هر بشکه 61 دلار تا سال 2007 وجود دارد.
این گزارش میافزاید: علاوه بر افزایش تقاضای نفت چین و آمریکا، عواملی دیگر همچون تشدید تنش میان ایران و آمریکا در رابطه با برنامه هستهای این کشور، حملات شبهنظامیان به تاسیسات نفتی نیجریه و کاهش تولید آن، و تهدیدات قطع صادرات نفت ازسوی ونزوئلا به علت تداوم منازعات دیپلماتیک میان کاراکاس و واشنگتن، نیز بر صعود خیرهکننده بهای نفت در ماههای اخیر اثرگذار بودهاند.
سازمان ملل با تاکید بر تفاوت دسترسی کشورهای جهان به منابع انرژی میافزاید: تبادل انرژی در سطح جهان نه تنها نفت که در رابطه با گاز و برق نیز روز به روز در حال افزایش است.
هماکنون در بخش انرژی جهان وابستگیمتقابل شدیدی میان کشورها به وجود آمده است و همانطور که کشورهای دارای منابع انرژی به صادرات انرژی علاقهمند هستند، کشورهای نیازمند به انرژی به واردات آن محتاج هستند.
با جمعیت شش میلیارد نفری جهان، بیش از 2.4 میلیارد نفر همچنان به سوختهای سنتی مانند چوب، فضولات کشاورزی و حیوانی وابسته هستند و از آنها برای تولید گرما و پخت و پز استفاده میکنند که بر اساس مطالعه سازمان ملل این امر اثرات شدید سلامتی به لحاظ آلودگی هوا دارد.
در همین حال، استفاده از سوختهای سنتی در آسیای جنوبی و شرقی از دهه 1980 تاکنون کاهش شدیدی یافته است، چرا که رونق اقتصادی فوقالعاده امکان استفاده از منابع انرژی تمیزتر و سالمتر را برای آنها فراهم آورده است.
طی 15 سال اخیر، برقرسانی در تمامی مناطق در حال توسعه جهان گسترش قابل توجهی یافته است. با این وجود، نرخ برقرسانی در یک چهارم کشورهای آسیا و کشورهای مرکز آفریقا همچنان نصف بقیه مناطق جهان است.
با وجود این، سوختهای فسیلی حداقل طی چند دهه آینده تامین انرژی جهان را عهدهدار خواهند بود و نفت بالغ بر 35 درصد کل عرضه انرژیهای اولیه جهان را در اختیار خواهد داشت، که بخش اعظم آن در بخش حمل و نقل مصرف خواهد شد.
| 