 با طرح موضوع احداث گورستان جديد در شمال شرق تهران، معاون محيط زيست تهران پيشبيني ميكند، سرنوشت همسايگان بهشت زهرا در مشكلات ترافيك و آلودگيهاي زيست محيطي همچون ورود آب غسالخانه به قناتهاي قديمي گريبانگير ساكنان شمال شرق تهران هم شود.
اصل تمركززدايي در كلانشهري چون تهران بسيار شايسته و انكارناپذير است كه شهرداري تهران نيز حتماً با توجه به اين اصل پيشنهاد احداث گورستان «تلو» در شمال شرق تهران را داده است اما نكاتي در اين انتخاب بايد مورد توجه قرار گيرد كه از جمله آن قرارگيري اراضي تلو در مسير رودخانه جاجرود، ترافيك فعلي روزهاي پنجشنبه و جمعه در اين مسير به علت توريستپذيري منطقه، شيب منطقه و انتقال آلودگي به سطحهاي زيرين و از بين رفتن منظر شهري تهران با ايجاد گورستان در تمام جهات مختلف تهران است.
قابل يادآوري است كه براي احداث گورستان در هر نقطهاي بايد سهولت مسيرهاي دسترسي، قرار نداشتن در مسير جريان باد، نبود امكان هيچگونه فعاليت كشاورزي، تفريحي، صنعتي و زراعي، شيبدار نبودن زمين، داشتن حداقل 5 متر فاصله با سفره آبهاي زيرزميني، امكان برخورداري از تجهيزات رفاهي و بهداشتي مورد لحاظ و با دقت نظر ويژهاي مورد بررسي قرار گيرد.
يكي از مهمترين مشكلات أراضي «تلو» كه منطقهاي نظامي است و حتي در حال حاضر كارشناسان محيط زيست اجازه بررسي اين منطقه را به دليل نظامي بودن ندارند، اين است كه اين زمينهاي انتخابشده توسط شهرداري براي احداث گورستان، در بالادست سه تصفيهخانه اصلي آب تهران قرار دارد و شيب تند اين اراضي به سمت تصفيهخانههاي تهرانپارس و چندين مخزن اصلي آب تهران است.
اين نكته قابل ذكر است كه مخازن بزرگ آب تهران زيرزميني است و آلودگي ميكروبي و پساب حاصل از غسالخانه به سهولت و سرعت منتشرخواهد شد.حتي اگر مخازن آب را كاملاً ايزوله فرض كنيم چاهها و قنوات در منطقه نيز چنين نيستند.
اين اتفاق تكرار فاجعه اسماعيلآباد در جنوب تهران است، منتهي در اسماعيلآباد، نشت نفت مطرح بود و اين بار نشت آب آلوده گورستان. نشت مواد از مخازن نفتي پالايشگاه تهران به علت شيب اراضي، تمام آبها و اراضي اين منطقه از تهران را 3 سال پيش آلوده كرد و هنوز محصولات زراعي اين زمينها در تهران مصرف ميشود. اين آلودگي نفتي به هيچ مخزن بزرگ آبي در تهران نرسيد و عواقب آن تاكنون ادامه دارد حالا فرض كنيد نشت آب غسالخانه يك گورستان در بالاي مخازن بزرگ آب تهران چه اتفاقاتي را در پي خواهد داشت.
نبايد مسئولان فراموش كنند زمانيكه گورستان بهشت زهرا راهاندازي شد بيش از 25 كيلومتر با شهر تهران فاصله داشت و امروز متصل به تهران است. اما منطقه «تلو» همين الآن كاملاً متصل به شهر تهران است و در اندك زماني توسط شهر بلعيده ميشود و آن وقت تازه به وضعيت «ابن بابويه» دچار ميشود كه اهالي همان محل از دفن ميت جلوگيري خواهند كرد.
*ايجاد گورستان و آلودگي آبهاي جاري تهران
حسن اصيليان، معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست درباره احداث گورستان جديد براي تهرانيها در منطقه «تلو» ميگويد: بيشتر آلودگيهاي ناشي از احداث گورستان در آبهاي جاري است. پساب گورستان وارد محيط ميشود. اين مسئله در مورد بهشت زهرا نيز رخ داده است به طوريكه پساب را در رشته قنوات قديمي منطقه رها كرده و باعث ايجاد مشكلات بعدي ميشوند.
وي تأكيد ميكند كه براي احداث اين گورستان، بايد جهت باد، تردد، آبهاي زيرزميني و وضعيت خروج آب غسالخانه مورد توجه قرار گيرد.
به گفته معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيط زيست، گورستانها طرح جامع دارند و در مكانيابي آنها حتماً بايد نظر محيط زيست لحاظ شود.
اصيليان ميگويد: مشكلات امروز مردم باقرشهر در جنوب تهران در آينده براي مردم شمال شرق تهران نيز خواهد بود.
*گورستان دوم تهران، ضرورت انكارناپذير
در حاليكه مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست تأكيد دارند احداث گورستان در تلو نيازمند بررسيهاي زيستمحيطي است، محمود رضاييان، رئيس سازمان بهشت زهرا تأكيد دارد: احداث گورستان دوم در تهران ضرورتي انكار ناپذير است و در اين راستا گورستاني در تلو بايد راهاندازي شود.
به گفته وي بهشت زهرا در تهران در حال حاضر تنها 25 هزار قبر خالي دارد و با اين وضعيت تنها تا دي ميتوان از آن استفاده كرد.
رئيس سازمان بهشت زهرا در تهران ميگويد: تمام فعاليتهاي كارشناسي در راستاي احداث اين گورستان صورت گرفته و در اين فعاليتها مشخص شده كه احداث اين گورستان در منطقه «تلو» تهران هيچ ضرري به محيط زيست منظقه وارد نميكند.
رضاييان از تمامي ارگانهاي ذيربط ميخواهد با همكاريهاي لازم راه احداث گورستان شرق تهران را هموار سازند.
*محيط زيست تهران؛ تصميم گيرنده نهايي
معصومه ابتكار، رئيس كميته محيط زيست شوراي شهر تهران و رئيس سابق سازمان حفاظت محيط زيست، رفع اختلافنظرها براي احداث گورستان در «تلو» را منوط به نظر نهايي اداره حفاظت محيط زيست استان تهران ميداند.
وي ميگويد: تا الآن اطلاعات دقيقي در اختيار مسئولان محيط زيست در اين رابطه قرار داده نشده و با بررسيهاي كارشناسي كه انجام خواهد گرفت، گمان نميكنم كه مشكلي دراين زمينه پيش بيايد.
اين اظهارات در حالي است كه كارشناسان محيط زيست به علت نظامي بودن منطقه «تلو» اجازه ورود به منطقه و بررسيهاي لازم را ندارند.
طي سالهاي اخير موضوع احداث گورستان در منطقه غرب تهران (گرمدره) نيز به عنوان يك گزينه مصوب، مطرح بوده كه پس از اينكه احداث گورستان غرب به دليل مخالفت بوميهاي منطقه و شهرداري گرمدره به عنوان يكي از معارضان سرسخت، منتفي ميشود، اراضي «تلو» در محدوده شرقي تهران به عنوان تنها گزينه باقيمانده مورد تأكيد مسئولان شهري قرار ميگيرد.
سرانجام پس از ماهها تلاش مديريت شهري براي رفع معارضان اين اراضي، در حاليكه بر اساس وعده مسئولان شهري و شهردار تهران قرار بود كلنگ احداث گورستان جديد پايتخت در اراضي «تلو» در سال 87 به زمين زده شود، مسئولان محيط زيست خواستار توقف پروژه تا زمان بررسي كامل مطالعات انجام شده توسط شهرداري و شوراي شهر تهران و اعمال نظر نهايي محيط زيست ميشوند.
*دامنه البرز مركزي محل احداث گورستان نيست
سروش مدبري، مدير كل آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست درباره احداث گورستان جديد براي تهرانيها در «تلو» معتقد است اين منطقه جزء دامنه جنوبي البرز محسوب ميشود و از نظر زيستمحيطي به شدت آسيبپذير است و احداث گورستان به منطقه آسيب ميزند.
وي نيز همچون ساير كارشناسان محيط زيست ميگويد: براي احداث گورستان در هر منطقهاي بايد ضوابط زيست محيطي رعايت شود شيب منطقه، ميزان تأثيرگذاري بارندگي در منطقه، مسير حوزه آبريز و ... بايد مورد توجه قرار گيرد.
مدير كل آب و خاك سازمان حفاظت محيط زيست تأكيد دارد كه بافت منطقه جنوب البرز بافت آسيبپذيري است و محيط زيست بكري دارد و احداث گورستان در اين منطقه حتماً بايد با مطالعات زمينشناسي و ژئوتكنيكي همراه باشد و عمق سفرههاي زيرزميني و نفوذپذيري خاك مورد بررسي قرار گيرد.
*جلسات مستمر شوراي شهر و محيط زيست براي «تلو»
داريوش گلعليزاده، معاون محيط زيست انساني اداره كل محيط زيست استان تهران از برگزاري جلسات مستمر با شواري شهر تهران براي رفع ابهامات در فعاليتهاي شهرداري و شوراي شهر در زمينه احداث اين گورستان جديد ميگويد و اميدوار است كه به نتايج مثبتي در يافتن راه حلي مناسب براي ايجاد گورستان براي تهرانيها با كمترين ضرر زيست محيطي دست يابند.
به گفته وي تنها دغدغههاي محيط زيست در اين زمينه نميتواند تأثيرگذار باشد بلكه در بعضي موارد اولويتهاي اجتماعي مطرح است يعني بايد طرحي داده شود كه حداقل تخريب در منطقه به وجود بيايد.
معاون محيط زيست انساني اداره حفاظت محيط زيست استان تهران مي گويد: منطقه «تلو» حوزه آبريز سد «ماملو» است و از نظر زيست محيطي اهميت بالايي دارد.
*كارشناسي امروز؛ پيشگيري از وقوع فجايع فردا
ايجاد گورستان در منطقه نظامي «تلو» در بالاي مخازن بزرگ آب اين كلانشهر اگر امروز با كار كارشناسي بيشتر و سنجيدهتري انجام شود و هماهنگيهاي لازم بين مسئولان شهري و محيط زيست صورت پذيرد جلوي بسياري از بار مشكلاتي كه در آينده دامنگير تمام مسئولان و مردم ميشود، گرفته خواهد شد. | 
سرنوشت همسايگان بهشت زهرا در انتظار مردم شرق تهران 
