 برخي افراد در گروههاي پرخطر يا در معرض خطر براي اهداي خون به پايگاههاي انتقال خون مراجعه ميكنند. با مشاوره هاي انجام شده قبل از اهداي خون ، اين گروههاي پرخطر يا در معرض خطر شناسايي شده و از اهداي خون آنها جلوگيري ميشود.
اما متاسفانه ديده شده برخي افراد كه مبتلا به بيماري ايدز هستند يا ويروس اچآيوي در خون آنها وجود دارد با علم به اين موضوع براي اهداي خون مراجعه ميكنند.
برخي از اين بيماران بر اين تصورند كه با اهداي خون، خون آنها تصفيه شده و ويروس از آنها جدا ميشود. برخي ديگر نيز هنوز بيماري خود را باور نكرده و به اميد دريافت جواب منفي براي اهداي خون خود اقدام ميكنند.
البته اين مشكل در همه جاي دنيا وجود دارد و تنها مختص ايران نيست. در مجموع بايد انگيزههاي افرادHIV مثبت براي اهداي خون را شناسايي كرده و با توجه به فرهنگ جامعه از اهداي خون اين افراد و ورود آنها به چرخه انتقال خون جلوگيري شود. در اين زمينه در پايگاههاي انتقال خون مشاورههايي براي اين افراد در نظر گرفته شده است.
در سازمان انتقال خون انگيزههاي افرادHIV مثبت براي اهداي خون بررسي ميشود و بر اين اساس مشخص ميشود كه اين افراد با چه انگيزهاي به پايگاههاي انتقال خون مراجعه ميكنند. به اين ترتيب ميتوان به منظور افزايش سلامت خون، از ورود افرادHIV مثبت به سازمان انتقال خون براي اهدا جلوگيري كرد.
برخي افراد به دنبال يك رفتار پرخطر يا قرار گرفتن در معرض خطر، به منظور كنترل از جهت آن كه آيا اين رفتار منجر به مثبت شدنHIV در آنها شده است يا نه، به پايگاههاي انتقال خون مراجعه ميكنند كه اين امر براي سلامت خون در سازمان انتقال خون بسيار خطرناك است. اين افراد ميتوانند به منظور كنترل سلامت خود به آزمايشگاههاي تشخيص طبي مراجعه كنند. همچنين آزمايشگاههاي سازمان انتقال خون به صورت رايگان نمونه خون اين افراد را دريافت كرده و نتيجه آزمايش به صورت محرمانه ارائه ميشود.
اقدامات موثر سازمان انتقال خون در مشخص شدن انگيزه اهداي خون در افرادHIV مثبت و تغيير در نوع آموزش پزشكان در واحدهاي اهداكنندگان خون موجب به حداقل رساندن ورود افرادHIV مثبت به چرخه انتقال خون شده است. به طور معمول افرادي كه اجازه ورود به چرخه اهداي خون به آنها داده نميشود حدود 20 درصد مراجعان هستند.
حذف خون جايگزين
با راهاندازي سازمان استفاده از اهداكنندگان پولي كه عمده اهداكنندگان قبل از تاسيس سازمان بودند، ممنوع گرديد و به جاي آن مقرر شد از اهداكنندگان داوطلب و جايگزين استفاده شود. در سيستم اهداي خون جايگزين هر زماني كه بيمار نياز به خون داشت ميبايست ابتدا خون مورد نياز وي توسط بستگان، دوستان و يا آشنايان جايگزين گردد.
با شناخت ويروس ايدز و هپاتيتC و احتمال انتقال آنها از طريق تزريق خون مطالعات زيادي در جهت كاهش انتقال اين عفونتها صورت گرفت. در همين مطالعات نشان داده شد كه درصد بيشتري از اهداكنندگان خون جايگزين از نظر ايدز، هپاتيتB وC مثبت هستند. به همين منظور در سال 1376 برنامه حذف خون جايگزين در كشور به اجرا درآمد و تا پايان سال 1379، 9 استان كشور موفق به حذف خون جايگزين گرديدند.
در اوايل دهه هشتاد شاخص اهداي خون داوطلبانه به 95 درصد رسيد و 33 درصد از اين خونهاي اهدايي توسط اهداكنندگان مستمر تامين شد و فقط در استانهاي خوزستان، سيستان و بلوچستان و هرمزگان درصد كمي از خون جايگزين استفاده ميشد. با فرهنگسازي اهداي خون در20 ساله گذشته ايران توانست به مرحله صددرصد اهداي خون داوطلبانه تا پايان سال 86 برسد.
دستيابي به اهداي خون داوطلبانه در سال 1386 موفقيتي بزرگ براي سازمان انتقال خون است و موجب گرديد تا سازمان جهاني بهداشت، طي نامه رسمي به مديرعامل سازمان انتقال خون ايران، دستيابي اين سازمان به اهداي صددرصد داوطلبانه و بدون چشمداشت مالي در سال گذشته را تبريك بگويد. در سال گذشته ايران از40 درصد اهداي خون مستمر برخوردار بوده است.
ايران كشور مهمي در جمعآوري خون است كه از پيشرفتهاي زيادي در زمينه سلامت خون برخوردار بوده اما هنوز راه زيادي را براي پيمودن در پيش دارد.
ميزان اهداي خون در ايران در هزار نفر جمعيت،24 نفر است اين در حالي است كه ميانگين ميزان اهداي خون در كشورهاي مديترانه شرقي 14 واحد به ازاي هر هزار نفر گزارش شده است.
سال گذشته يك ميليون و875 هزار واحد خون در ايران مطابق با استانداردهاي جهاني از پايگاههاي انتقال خون جمعآوري ميشود كه 41 درصد آن را اهداكنندگان مستمر اهدا كردند. | 
ايست; ورود ممنوع
