 |
توصيه روز |
 |
 |
| :: بازار کامپيوتر :: |
 |
|
| :: نکته آموزشی :: |
|
|
|
 |
 |
|
 |
|
|
|
|
|
جام جم , پنجشنبه 25 مهر 1387 |
|
 هستيشناسي مجيدي
|
| | | |
 | او جواني شيفته بازيگري بود كه پس از پايان دورانش سعي كرد با ورود به عرصه فيلمسازي براي خود پايگاه و جايگاه جديدي ايجاد كند و در اين راه، از موقعيتها به خوبي بهره برد.
|  مجيد مجيدي كيست؟ چگونه بايد به او نگاه كرد؟ آيا ميتوان به عنوان فيلمساز از او انتظاراتي داشت و به آثارش به عنوان يك سبك و تفكر خارقالعاده و نوين نگاه كرد؟ يا بالعكس. او جواني شيفته بازيگري بود كه پس از پايان دورانش سعي كرد با ورود به عرصه فيلمسازي براي خود پايگاه و جايگاه جديدي ايجاد كند و در اين راه، از موقعيتها به خوبي بهره برد.
اين دو نگاه متفاوت به طور جدي در ميان مخاطبان مجيدي وجود دارد، اما هيچ يك سعي نميكنند در تبيين يا آگاهسازي بيشتر ديدگاه و نظر خود تلاشي منطقي و قابل تامل داشته باشند. به همين دليل هرگاه مجيدي اثري خلق ميكند يا سخني ميگويد موجي و هياهويي ايجاد و سپس خاموش ميشود.
نگارنده معتقد است مجيدي پس از پايان بازيگرياش با خلق آثار سينمايي، يك پديده جديد همسو با تفكر و انديشههاي فرهنگي انقلاب اسلامي نشات گرفته از رهنمودهاي رهبر كبير انقلاب اسلامي است.
به همين دليل براي مشتاقان و علاقهمندان، اين تفكر قابل تامل و حمايت و حتي تجليل و تشويق است؛ فرهنگي كه معتقد است سينما به عنوان يك ابزار، موثرترين وسيله براي تحول دروني انسانها و پيشرفت و تعالي يك جامعه است كه ميتواند در قالبي ساده و روان با بيان برخي روايتها و قصههاي ملموس ديني مطابق با موقعيتهاي روز كه گاه بظاهر پيشپاافتاده به نظر ميرسد ، تحول و دگرگوني را در مخاطب ايجاد كند.
در اين گونه آثار، همچون ديگر آثار سينمايي ايراني و خارجي محور اصلي، مضمون و محتواي قصه در قالبي درست و مخاطبپذير و بعد تكنيكها و ترفندهاي مختلف سينمايي براي جذب تماشاگر است.
مجيدي از ابتداي شروع فيلمسازي، محور اصلي را دگرگوني فطري آدمها براساس آموزههاي ديني قرار داد كه نما بهنماي آن حتي در ساختار و زيباشناسي سينمايي نشات گرفته از آموزههاي ديني است و درون انسانها را به گونهاي منقلب ميسازد كه هر تماشاگر در هر مكان و هر سكويي قدري به تامل و تعمق ميپردازد.
از اين فيلمساز با چنين تفكر و انديشهاي نبايد انتظار تحول و تنوع ساختاري در آثارش را داشت. او اين مسير يكدست و يك خط را انتخاب كرده و ميخواهد با مخاطبان داخلي و خارجياش ارتباط برقرار كند مثل فيلمسازاني همچون كيارستمي، سالهاست يك خط جادهاي را دنبال ميكند يا كيميايي كه سالهاست به دنبال رفاقت و جوانمردي است يا افراد ديگر كه البته در جايگاه خودشان قابل احترامند.
مجيد مجيدي هم ميتواند صاحب يك سبك و ساختاري ثابت و منحصربهفرد باشد. نبايد انتظار داشته باشيم با انبوه مخاطبان قرص و محكمي كه پس از انقلاب اسلامي از سينما خواستار توليد آثاري هستند تا درونيات آنان را در قالبي ساده و صميمي به سوي رستگاري و سعادت رهنمون سازد و نشان دادن آثاري همچون آثار مجيدي نياز آنان را تامين ميكند ، مجيدي به گونهاي ديگر عمل كند. (البته اين كه مجيدي بايد به گونهاي گام بردارد كه همين مخاطب را از دست ندهد يك شرط اساسي و مهم و غيرقابل اغماض است.)
گام موثر ديگر مجيدي با اين سبك و سياق كه در تاريخ سينماي پس از انقلاب اسلامي نمونهاش ديده نشده ورود به عرصه سينماي اجتماعي با مضامين جسارتآميز، جنجالآفرين و همراه با آموزههاي ديني است. مگر نه آن كه امام خمينيره معتقد بودند هنر متعهد هنري است كه روح تعهد را در انسانها بدمد.
برخي فيلمهاي مجيدي همچون «پدر» آنچنان تير معضلات اجتماعي را رها ميكند كه دقيقا به هدف ميخورد، بدون آن كه قصه تكراري، لوسبازي، اغراق و سياهنمايي جشنوارهاي را داشته باشد.
نكته مهمتر آن كه هر بينندهاي، دلسوزي مجيدي نسبت به معضلات اجتماعي را عميقا درك ميكند. (بر خلاف برخي فيلمهاي اجتماعي سينماي ايران كه با سياهنمايي اغراقآميز سعي برتثبيت القائات شخصي دارند و متاسفانه اين ژانر را به نام خود ثبت كردهاند.)
مجيدي توانسته ميدان را در اين عرصه به دست آورد و تماشاگر ايراني معضل مطرح شده در آثار سينمايي او را منطبق با شرايط اطرافش ببيند. يعني يك نوع سينماي اجتماعي خلاف جهت رايج خلق كه نگاهش بسيار متفاوت است.
يك حركت موثر و مفيد ديگر آثار مجيدي در حضور بينالمللي بر خلاف وضعيت رايج است. متاسفانه هر چند تبليغات كاذبي ايجاد شده كه فيلمهاي ايراني در عرصههاي جهاني شگفتي آفريدهاند و مخاطبان گسترده دارند، اما واقعيت اين است كه چنين تبليغات گستردهاي در محدوده جشنوارههاست و حتي اين محدوده شامل مخاطبان جهاني هم نميشود، اما اغلب آثار مجيدي ابتدا در داخل با استقبال روبهرو شد و سپس در نمايشهاي عمومي خارجي و بعد، مورد پسند جشنوارهها قرار گرفت.
اين امتيازي است كه فقط مجيدي توانسته در سينماي پس از انقلاب و در ژانر سينماي انقلاب اسلامي به دست آورد و ناگفته نماند نميخواهم در اين ميان حضور بينالمللي شرافتمندانه و موثر ديگر فيلمسازان را ناديده بگيرم، اما اين يك امتياز ويژه است.
مجيد مجيدي اگر در آينده هم فيلمي بسازد باز هم از اين دست خواهد بود و اگر بخواهد وارد فاز ديگري شود شكستش حتمي است و البته برخي آثارش هم هست كه به خاطر ضعفهاي شديد به نتيجهاي مطلوب نرسيده است اما متاسفانه برخي اهالي قلم كه به اين ديدگاه واقف هستند سكوت پيشه كرده يا مرعوب مخالفان نه منتقدان شده و برخي مخالفان و دوباره تاكيد ميكنم نه منتقدان وقتي احساس ميكنند مجيدي با آنها نيست به طرق مختلف آهنگ مخالف مينوازند و حتي در مقابله با اين ديدگاه به هر ديدگاه سطحي ديگري با تعريف و تمجيد رو ميآورند.
منصفانه است همانگونه كه بستر نقد و تحليل را دلسوزانه براي فيلمسازان ديگر فراهم ساختيم تا به اينجا برسند، براي فيلمسازي كه از نسل انقلاب اسلامي است و دغدغههاي دردمندانه و متعهدانه دارد و اغلب آثارش هماني است كه بر دل مينشيند نيز اين بستر را فراهم كنيم تا «آواز گنجشكها» با افتخار و سربلندي سراسر جهان را فرا گيرد.
| | | | | | | | | | |
|
|
تحليل |
|
|
| :: اقتصادی :: |
|
|
| :: فناوری اطلاعات :: |
|
|
| :: روی خط جوانی :: |
|
|
| :: ورزش :: |
|
|
| :: فرهنگ و هنر :: |
|
|
| :: حوادث :: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
