اخبار داخلی فناوری اطلاعات بازار فناوری ایران در رکود

بزرگراه فناوري , دوشنبه 15 تير 1388

بازار فناوری ایران در رکود

فعالان بازار سخت‌افزار و لپ‌تاپ از دو هفته اخیر به عنوان سخت‌ترین هفته‌های دهه گذشته یاد کردند. در این میان بازار موبایل از وضعیت بهتری برخوردار است.

شبنم کهن‌چی- بازار فناوری در ایران سخت‌ترین هفته خود را طی سالیان اخیر پشت‌سر گذاشت و بهت‌زده فصل تابستان را آغاز کرد. در حالی که پیش از این انتظار می‌رفت شروع تابستان می‌تواند به بازار موبایل، نت‌بوک‌ها و دستگاه‌های چندرسانه‌ای مانند MP3‌ها، MP4ها و گیم‌ها رونق دهد، روزهای فصل بهار با رکود شدیدی به تابستان گره خورد.
فعالان بازار سخت‌افزار و لپ‌تاپ از دو هفته اخیر به عنوان سخت‌ترین هفته‌های دهه گذشته یاد کردند. در این میان بازار موبایل از وضعیت بهتری برخوردار است.
بازار موبایل، افت قیمت
بازار موبایل ایران که پیش از این با تغییر ناگهانی تعرفه، طعم رکود و سختی را چشیده بود، طی 4 سال گذشته فراز و نشیب‌های زیادی به خود دیده است. تغییر تعرفه، روانه شدن سیل گوشی‌های قاچاق به بازار، رکود بازارهای جهانی، تغییر سیاست تولید‌کنند‌گان موبایل و... همگی بازار ایران را در بازی قیمت‌ها به چالش کشید. این بار هم افت ناگهانی قیمت موبایل در هفته‌ آخر فصل بهار و آغاز تابستان به همراه کاهش معاملات، فعالان بازار موبایل را متضرر کرده است.
مجید داداش‌زاده، یکی از فروشندگان بازار موبایل تهران در این‌باره می‌گوید: مشتری‌های ثابت بازار همچنان به خرید و فروش مشغولند اما قیمت موبایل‌ها با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده است.
وی گفت: به جز دو یا سه مدل خاص، بقیه مدل‌های موبایل در برندهای مختلف بین 10 تا 50 هزار تومان افت قیمت داشته‌اند.
داداش‌زاده با اشاره به اينكه طی دو هفته اخیر مدل جدیدی وارد بازار نشده است، گفت: با توجه به کاهش قیمت و کاهش تقاضا در بازار، در دو هفته اخیر مدل جدیدی وارد بازار نشده است و فروشندگان، اجناس انبار خود را به فروش می‌رسانند.
بر اساس این گزارش به‌‌رغم کاهش قیمت‌ها در بازار موبایل، به نظر می‌رسد اين بازار به نسبت سایر بازارها از وضعیت بهتری برخوردار باشد.
تقسیم بازار موبایل
به‌‌رغم اینكه همیشه بین چند برند در بازار موبایل رقابت تنگاتنگی بوده، اما هیچ‌وقت بازار به دو دسته تقسیم نشده است. در رقابتی که روزهای اول بین نوکیا و سونی‌اریکسون جان گرفت، با گذشت زمان سامسونگ و HTC نیز یارگیری کردند. در اين ميان در قیمت و تنوع تفاوت‌هايي وجود داشت اما هیچ‌کدام باعث ایجاد دو دستگی در بازار نشد. اين در حالي است كه در این تابستان در دل بازار موبایل ایران بازار دیگری به نام بازار موبایل‌های چینی نيز متولد شد.
اجناس چینی سال‌هاست که در بسیاری از بازارها به اجناس نامرغوب شهرت یافته‌اند، اما چینی‌ها بی‌توجه به این مسئله با تلاشی چشمگیر سهم خوبی در بازارهای مختلف از آن خود کرده‌اند. آنچه اجناس چینی را به شهرت می‌رساند، قیمت پایین آن است که در هر جامعه‌ای مورد استقبال قشرهاي مختلف قرار می‌گیرد. در بازار موبایل، چینی‌ها از راهی وارد شدند که بتوانند کاربران را وسوسه کنند: الگوبرداری مستقیم از مدل‌های محبوب و گران‌قیمت. چینی‌ها با الگوبرداری از محبوب‌ترین و گران‌ترین مدل‌ها مانند آیفون و مدل‌های سریN نوکیا و گران‌قیمت‌های سایر برند‌ها توانسته‌اند در ایران مشتری پیدا کنند. هر چند روزهای اول به دلیل شهرت کالاهای چینی به نامرغوب بودن، این موبایل‌ها چندان طرفدار نداشتند اما این روزها بازار گوشی‌های چینی داغ شده است.
چینی‌ها در ایران
چینی‌ها علاوه بر الگوبرداری از مدل‌هاي محبوب و گران‌قیمت برندهای محبوب، گوشی‌هایی با قابلیت‌های وسوسه‌کننده روانه بازار کرده‌اند که به تنهایی می‌توانند خریداران را به سمت خود جذب کنند. از جمله اين قابلیت‌ها مي‌توان به پخش برنامه‌های تلویزیونی، استفاده از چند سیم‌کارت به صورت همزمان، سیستم عامل، صفحه‌های لمسی و غیره اشاره كرد. این امکانات با قیمت پایین کاربران را به سمت خود می‌کشاند اما کیفیت این گوشی‌ها، چندان مطلوب نیست. در خصوص گوشی‌های الگوبرداری شده می‌توان به وضوح تفاوت کیفیت‌ها را مشاهده کرد.
اما آنچه به‌رغم کیفیت پایین گوشی‌های چینی باعث شده این محصولات جایی در بازار برای خود پیدا کنند، پیشتاز بودن امکانات این گوشی‌هاست. در حالی که تعداد بسياري از برندهای معتبر و معروف -که سهم بزرگی از بازار نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورها دارند- هنوز نتوانسته‌اند مدلی برای استفاده همزمان از دو یا چند سیم‌کارت به بازار و طرفدارانشان عرضه کنند، چینی‌ها با استفاده از همین امکانات در گوشی‌های خود مشتری جذب می‌کنند. گوشی‌های چینی که تعداد زيادي از آن‌ها در چین تولید نمی‌شوند و کشورهای دیگری در آسیای شرقی دست‌اندر کار تولید این‌ گوشی‌ها هستند از کیفیت نامطلوبی در بدنه و مونتاژ برخوردار هستند.
جدا از کیفیت قطعات، بدنه و مونتاژ، کاربرانی که از گوشی‌های چینی استفاده مي‌كنند پس از مدتی مشکلات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری نیز پیدا کرده‌اند. کارایی بلوتوث و اسپیکرها، نشناختن سیم‌کارت، قدرت ضعیف پخش فایل‌های چندرسانه‌ای و شارژ باتری اشاره كرد.
تردیدی نیست که در خصوص بازیافت قطعات موبایل تا به حال شنیده‌اید و می‌دانید چین یکی از فعال‌ترین کشورها در این زمینه است. بسیاری از کارشناسان بر این نظرند که موبایل‌های ارزان‌‌قیمتی که چین می‌سازد و به کشورهایی مانند ایران صادر می‌کند، محصولاتی است که با استفاده از قطعات بازیافت شده ساخته می‌شوند. بر همه این مشکلات و کاستی‌ها، نداشتن گارانتی را نيز بايد اضافه كرد.
. اما جالب توجه اینکه بسیاری از کارشناسان بر این نظرند که بیش از 80 درصد گوشی‌های چینی از کیفیت خوبی برخوردارند و آنچه به کشورهایی مانند ایران صادر می‌شود، گوشی‌های بی‌کیفیتی است که به واردکننده سود فراوانی می‌رساند.
بازار کامپیوتر، راکد اما در کمین
یکی از کارشناسان بازار کامپیوتر می‌گويد: رکود دو هفته اخیر، طی دهه گذشته بی‌سابقه بوده است.
آقازاده -مدیرعامل همراه سیستم طلایه- گفت: می‌توان گفت بازار سخت‌افزار تقریبا فلج شده است. به‌‌رغم اينكه افت قیمت در بازار جهانی رخ نداده، اما بازار داخلی ایران هم با کاهش قیمت روبه‌رو شده و هم رکود بر بازار سایه انداخته است.
وی درباره عکس‌العمل فعالان بازار در مقابل این رکود گفت: بیشتر فروشندگان و فعالان بازار برای عمل به تعهدات مالی مجبور شده‌اند قیمت اجناس خود را کاهش دهند.
وی ادامه داد: لپ‌تاپ بین 10 تا 50 هزار تومان کاهش قیمت پیدا کرده و CPU در مواردی با 20 هزار تومان افت قیمت روبه‌رو شده است. سایر قطعات سخت‌افزاری نیز با افت قیمت روبه‌رو بوده‌اند.
آقازاده به کاربران توصیه کرد هفته جاري برای خرید سخت‌افزار بهترین زمان است زيرا پیش‌بینی شده این کاهش و افت قیمت‌ها طی یک هفته آینده متوقف شود. به این ترتیب نیمه دوم تیرماه شاهد افزایش قیمت در بازار سخت‌افزار ایران خواهیم بود.
این کارشناس اعلام کرد واردات قطعات کاهش یافته و همين ميزان واردات نيز این روزها ناشی از سفارش‌هاي قبلی است.
سیم‌کارت‌ها، مهجور
بازار سیم‌کارت مدتی است از دایره بازارهای داغ خارج شده است. کاهش قیمت سیم‌کارت و اشباع بازار از سیم‌کارت‌هایی با قیمت‌های متنوع باعث شده این بازار از تب و تاب پیشین خود بیافتد. نه تنها این دو هفته بلکه مدتی است بازار سیم‌کارت‌ها روزهای ساکت و سردی را سپری می‌کنند و از حالت رقابت خارج شده‌اند.
اختلالات گسترده اخیر اپراتورها در تهران و شهرستان‌ها بر این رکود و سردی دامن زده است زيرا سیم‌کارت‌ها در برخی نقاط برای مدتی بی‌استفاده بودند. عدم استقبال مشتریان از برخی سیم‌کارت‌های خاص نیز نکته قابل توجهی است. موبنا گزارش داده سیم‌کارت‌های پیام‌رسان ایرانسل یکی از سیم‌کارت‌هایی به شمار مي‌رود که به دلیل عدم استقبال -که از قطعی سرویس پیام کوتاه ناشی می‌شود- بازارش به حالت تعطیل درآمده است.
قطع سرویس GPRS و پیام کوتاه نه تنها بازار سیم‌کارت را تحت تاثير قرار داده است بلکه به نظر می‌رسد اپراتورها (همراه اول – ایرانسل و تالیا) نیز این روزها با کاهش درآمد روبه‌رو هستند. هر چند مشکل اختلال در آنتن‌دهی کم‌کم در حال از بین رفتن و بازگشتن به حالت عادی است اما قطعی سرویس پیام کوتاه برای 31 میلیون مشترک اپراتور اول، یک میلیون مشترک تالیا و 14 میلیون مشترک اپراتور ایرانسل مبلغ قابل توجهی از درآمد اپراتورها کم کرده است.
در حال حاضر قیمت کد‌های مختلف سیم‌کارت به صورت متوسط به شرح زیر است:
سیم‌کارت کارکرده کد یک همراه اول با قیمت 530 هزار تومان در بازار تلفن همراه به فروش می‌رسد.
شماره‌های رند و مرتب این کد با قیمت بالاتر از 800 هزار تومان در اختیار مشتریان قرار می‌گیرد.
سیم‌کارت صفر و کارکرده کد دو نیز به ترتیب با قیمت 560 و 335 هزار تومان به فروش می رسد.
سیم‌کارت صفر کدهای سه، چهار و پنج هم به ترتیب 460، 330 و 330 هزار تومان فروخته می‌شود.
سیم‌کارت کارکرده این کدها نیز به ترتیب با قیمت 310، 240 و 235 هزار تومان در سطح بازار تلفن همراه در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد.
سیم کارت صفر کدهای شش، هفت و هشت نيز با قیمت 325، 305 و 300 هزار تومان به فروش می‌رسد.
سیم‌کارت کارکرده سه کد فوق به ترتیب 225، 215 و 195 هزار تومان به فروش می‌رسد.
سیم‌کارت‌های همراه اول، تالیا و ایرانسل به ترتیب 30، 12و 7 هزار تومان در بازار آزاد سیم‌کارت به فروش می‌رسند.