اخبار خارجی روزی روزگاری هاييتي تاسيس شد

جام جم , چهارشنبه 27 آبان 1388

هاييتي تاسيس شد

هاييتي نخستين مستعمره سياهپوست نشين بود که توانست از چنگال استعمار رهايي يافته و به يک کشور مستقل تبديل شود.

206 سال پيش در روز 18 نوامبر سال 1803 ميلادي ، بازمانده سپاه فرانسه در شهر سن دومينگو تسليم برده هاي سابق سياهپوست مي شود.مستعمره سابق فرانسه به نخستين کشور مستقل سياهپوستان تبديل شده و هاييتي ناميده مي شود.
اين کشور جديد در جزاير آنتيل بزرگ در درياي کاراييب و در غرب جزيره هيسپانيولا واقع شده است.
نام هاييتي برگرفته از ساکنين اوليه آن سرخپوستان تاينوس از شاخه آراواکس ها است.
اين سرخپوستان پس از استعمار توسط اروپايي ها به شکل غم انگيزي به دليل کار اجباري ، سرکوب و بيماري هاي سوغات اروپا منقرض شدند.
نخستين برده هاي سياهپوست از سال 1502 ميلادي جايگزين سرخپوستان در مزارع ، معادن و خانه ها مي شوند. فرانسوي ها در قرن هفدهم اسپانيايي ها را از اين بخش از جزاير آنتيل بيرون رانده و اين جزاير را متصرف مي شوند.
اين مستعمره به دليل مزارع نيشکر و تعداد زياد بردگان سياهپوست يکي از غني ترين مستعمرات ماورا البحار فرانسه محسوب مي شد.
درآستانه انقلاب فرانسه ، اين مستعره داراي 600 هزار جمعيت بود که 500 هزار نفر از آنها را بردگان سياهپوست تشکيل مي دادند.اما بخش اسپانيايي جزيره ، به نام سن دومينگو از رونق برخوردار نبود و به زحمت چند ده هزار جمعيت داشت.
انقلاب فرانسه ، سرنوشت اين جزيره را دگرگون مي سازد. در روز 15 مه سال 1791 در پاريس ، مجمع ملي به رنگين پوستان آزاد اين جزيره حق راي داده و حقوق يکساني براي آنها به عنوان مردان آزاد قايل مي شود که البته اين مساله شامل برده ها نمي شد.
در شب 22 اوت سال 1791 ميلادي «بردگان قهوه اي» (برده هاي فراري از مزارع که به جنگل ها پناه برده بودند) در يک مراسم وودو (جادوي سياه) به رهبري بوکمان جادوگر وودو شرکت مي کنند.
اين سرآغاز يک جنگ مرگبار و طولاني بود که سرانجام به استقلال اين مستعمره منجر گرديد.به زودي دامنه شورش بالاگرفت و مردي به نام فرانسوا توسن ملقب به توسن لوورتور رهبري شورشيان را به عهده مي گيرد.
پس از به قدرت رسيدن ناپلئون ، او تصميم مي گيرد ، بار ديگر کنترل فرانسه بر اين مستعمره را برقرار و شورش را سرکوب کند.
در فوريه سال 1802 ميلادي 23000 سرباز فرانسوي با 36 فروند کشتي جنگي به جزيره رسيده و در کاپ فرانسه پياده مي شوند.ژنرال لوکلر ، شوهر خواهر ناپلئون فرماندهي اين سپاه را به عهده داشت.
در روز 7 ژوئن سال 1802 ميلادي ، ژنرال لوکلر از توسن لوورتور دعوت مي کند تا براي مذاکره به شهر سن دومينگو بيايد.اما به محض ورود توسن ، لوکلر او را دستگير و به همراه اعضاي خانواده اش به فرانسه مي فرستد.
توسن لوورتور در روز 7 آوريل 1803 ميلادي در زندان قلعه ژوکس بر اثر رنج فراوان مي ميرد.
پس از تبعيد لووتور دامنه شورش بالا مي گيرد و تب زرد نيز به کمک استقلال طلبان آمده و ده ها هزار سرباز فرانسوي را قتل عام مي کند. يک بيماري که سياهپوستان در مقابل آن مصونيت داشتند.
پادگان هاي فرانسوي يکي پس ازديگري به دست استقلال طلبان تصرف مي شوند و سرانجام باقيمانده سپاه فرانسه در شهر سن دومينگو تسليم مي گردد.
به اين ترتيب در روز 18 نوامبر سال 1803 ميلادي ، بازمانده سپاه فرانسه تسليم استقلال طلبان سياهپوست شده و کشور هاييتي تاسيس مي شود.هاييتي نخستين مستعمره سياهپوست نشين بود که توانست از چنگال استعمار رهايي يافته و به يک کشور مستقل تبديل شود.

امپراتور اينکا اسير پيزارو شد