اخبار داخلی فرهنگ و هنر مجموعه ای در وادی کلیشه و شعار

هموطن , سه شنبه 4 بهمن 1384

مجموعه ای در وادی کلیشه و شعار

یکی از ویژگی‌های یک شخصیت دلچسب این است که در کارش ثابت‌قدم باشد و هر لحظه به رنگی درنیاید.

اکبر عالمی در نقد «پیله‌های پرواز» از کارگردان این سریال پرسید، فکر نمی‌کنید این مجموعه گاهی در وادی کلیشه و شعار وارد شده‌ است؟!
سهیلی‌زاده در پاسخ به این پرسش گفت: درست است که در بخشی از این سریال از شعار استفاده کرده‌ایم و وارد کلیشه شده‌ایم اما اگر درست از این مقولات استفاده شود، خوب است.
« تعاون» مسئله بزرگی است و باید بعضی جاها شعار بدهیم. ضمن این که یک اسپانسر در کار وجود دارد و موظف بودیم در خدمت اسپانسر باشیم.
به اعتقاد این کارگردان، مخاطب ایرانی نیاز به شعار دارد و گاهی باید در فیلم‌ها و سریال‌ها شعار داد.
این مطالب در نقد و بررسی سریال « پیله‌های پرواز» با حضور حسین سهیلی‌زاده ( کارگردان)، جمشید شاه‌محمدی (تهیه‌کننده و بازیگر)، نسرین غزنوی‌راد (نویسنده)، عزیزالله حاجی‌مشهدی (منتقد) و اکبر عالمی (منتقد - مجری) در قالب برنامه «نگاه دو» مطرح شد.
در این نشست غزنوی‌راد، نویسنده سریال «پیله‌های پرواز»، در خصوص دلایل خود از نگارش متن این مجموعه تلویزیونی، گفت: موضوع همبستگی همواره برای من جاذبه داشت و از آن جا که هم‌اینک در سال همبستگی هستیم، درخصوص موانع آن خیلی فکر کرده بودم.
حسین سهیلی‌زاده نیز درخصوص دلایل خود برای ساخت سریال « پیله‌های پرواز»

	" در 20 سال گذشته جهان به طرز توفنده‌ای تغییر کرده است. ... "

گفت: با خواندن فیلمنامه به این نتیجه رسیدم که می‌توان روی آن کار کرد. فیلمنامه 2 بار بازنویسی شد و سپس به مرحله تولید رسید.
جمشید شاه‌محمدی، بازیگر و تهیه‌کننده نیز معتقد است: در سریال « پیله‌های پرواز» قصه در روند دراماتیک جلو می‌رود و 20 بازیگر این مجموعه تلویزیونی در طول داستان به طور موازی حرکت می‌کنند.
حسین سهیلی‌زاده اذعان کرد: در 6-7 قسمت اول قصه بازتاب لازم را نداشت چرا که خیلی تخصصی به موضوع نگاه شد و برای بیننده ثقیل بود. اما به تدریج که قصه وارد درام شد و مثلث عشقی به وجود آمد، بر تعداد مخاطبان افزوده شد.
عزیزالله حاجی‌مشهدی داستان «‌پیله‌های پرواز» را جذاب خواند و افزود: این سریال از درون مایه جذابی برخوردار است. جامعه‌ای که بسیاری از ناهنجاری‌ها عذابش می‌دهد، توجه به همبستگی جوانان از طریق تشکیل تعاونی مهم به نظر می‌رسد.
اکبر عالمی، منتقد، با بیان این که در عصر کثرت‌ها و رقابت‌های حیرت‌آور زندگی می‌کنیم، اظهار کرد: در 20 سال گذشته جهان به طرز توفنده‌ای تغییر کرده است. زمانی 2 شبکه بیشتر در کشور نداشتیم و تماشاگران بالاخره با دیدن برنامه‌های این 2 شبکه سرگرم می‌شدند. ساعت فراغت بینندگان بسیار عزیز است وهر اثر زمانی، ارزش‌یابی می‌شود که پایداری آن به ما ثابت شده باشد.
در ادامه این نشست عزیزالله حاجی‌مشهدی، با اعتقاد به کم فروشی در ساخت سریال « پیله‌های پرواز» خصوصا در بخش پیش‌تولید و نگارش فیلمنامه، تصریح کرد: علیرغم جذابیت مجموعه «‌پیله‌های پرواز» به نظر می‌رسد، فیلمنامه

	" به اعتقاد اکبر عالمی، منتقد و مجری « نگاه دو»، بازی‌ها در سریال « پیله‌های پرواز» تئاتری هستند و کارگردان در وادی میزانسن دچار غفلت بوده است. ... "

از پشتوانه پژوهشی کافی برخوردار نیست. سریال در مواردی از برخی تصاویر به حدی زودگذر رد شده است که فرق نوقان‌داری، با کاشت کاهو تمیز داده نمی‌شود. نوقان‌داری صنعت پیچیده سنتی است و پرداختن به آن نیاز به تحقیق بیشتری داشت.
به گفته این منتقد، فیلمنامه‌نویسان ما مرحله تحقیق را در تلویزیون چندان جدی نمی‌گیرند. به نحوی که در سریال « پیله‌های پرواز» از یک مشاور درجه‌یک در امر نوقان‌داری استفاده نشده و به پایین آمدن کیفیت کار منجر شده است.
اکبر عالمی از هم پوشانی ساعت پخش « پیله‌های پرواز» به عنوان یکی از موانع دیده شدن سریالها در قسمت‌های نخست یاد کرد و گفت: مسئولان تلویزیون باید جدول پخش برنامه‌ها را به گونه‌ای تنظیم کنند که هم پوشانی اتفاق نیفتد. ضمن این که داستان «‌پیله‌های پرواز» در قسمت نخست کند پیش‌رفت و در قسمتهای دوم و سوم وضعیت بهتر شد.از قسمت هفتم شتاب کار تغییر کرد. گره‌های پیچ در پیچ ضمن داستان اتفاق می‌افتاد، تعلیق در ذهن بیننده زنده می‌شد. به نحوی که بیننده فکر می‌کرد این گره‌ها چگونه باز خواهند شد؟! البته آخر سریال برای این که مردم خوش و خرم به خواب روند، همه چیز به خوبی تمام شد.
غزنوی‌راد نیز در خصوص استفاده از شعار و کلیشه در متن سریال « پیله‌های پرواز» اظهار کرد: وارستگی و آزادی تا زمانی که در مرحله همبستگی زندگی کنیم، شعار باقی می‌ماند و زندگی در مرحله همبستگی نیازمند دوری از وابستگی‌هاست. فرهنگ ملی و مذهبی ما سرشار از همبستگی و ایثار است.
نویسنده سریال « پیله‌های پرواز» یادآور شد: ما به دلایل الزام خوش ساخت بودن سریال « تارا» را نکشتیم تا بیننده راضی باشد.
این تفاوتی است که بین کاری که بر اساس روایت پیش می‌رود و یک کار هنری، به وجود می‌آید. من در نوشته‌هایم به زنجیره و این که هر زنجیره متولدشده زنجیره قبلی‌اش باشد علاقه دارم. این زنجیره خودش نیازش را اعلام می‌کند.
جمشید شاه‌محمدی در پاسخ به پرسشی درباره ایفای نقش منفی در سریال «‌پیله‌های پرواز» متذکر شد: اگر بازیگر به این مسائل فکر کند، هرگز نمی‌تواند موفق باشد.

	" « تعاون» مسئله بزرگی است و باید بعضی جاها شعار بدهیم. ضمن این که یک اسپانسر در کار وجود دارد و موظف بودیم در خدمت اسپانسر باشیم... "

من این نقش را انتخاب نکردم بلکه آقای سهیلی‌زاده، مالک اثر به من گفتند که باید این نقش را بازی کنم. ضمن این که نقش من در «پیله‌های پرواز» چندان منفی نیست و خاکستری است.
بازیگر و تهیه‌کننده سریال «‌پیله‌های پرواز» معتقد است: شخصیتی که در این سریال بازی کرده، پیام فرهنگی قشنگی دارد و در پایان رابطه‌اش با آدم‌ها، از کرده خود پیشیمان است. هر هنرمند نماینده قشری از جامعه خودش است و نمی‌توان تا آخر عمر منتظر ماند تا نقش مورد علاقه‌مان به ما پیشنهاد شود.
به اعتقاد اکبر عالمی، منتقد و مجری « نگاه دو»، بازی‌ها در سریال « پیله‌های پرواز» تئاتری هستند و کارگردان در وادی میزانسن دچار غفلت بوده است. همه بازیگران پشت به دوربین بازی می‌کردند.
وی با اشاره به استفاده از گل پلاستیکی در خانه نیما، متذکر شد: گل پلاستیکی در خانواده‌ای همسطح نیما استفاده نمی‌شود. ضمن این که گل پلاستیکی به معنای عشق پلاستیکی است. چنین کاری را نباید ترویج کرد شما با آثارتان سلیقه‌ساز هستید.
دکتر عالمی همچنین در خصوص موسیقی به کار گرفته شده در سریال پیله‌های پرواز تصریح کرد: موسیقی فیلم‌های «بیمار انگلیسی» و «آبی» در این سریال استفاده شد، حداقل باید در تیتراژ لحاظ می‌کردید که موسیقی آرشیوی است.
حسین سهیلی‌زاده، کارگردان، در پاسخ به صحبت‌های عالمی، گفت: میزانسن کمی سلیقه‌ای است. میزانسن‌های این چنینی را می‌پسندم و زیاد صحنه‌ها را رئال نمی‌بینم.
عزیز‌الله حاجی‌مشهدی نیز با تاکید بر امانتداری به هنگام استفاده از موسیقی‌های آرشیوی اظهار کرد: باید به شدت از استفاده موسیقی‌های آماده در سریال‌ها پرهیز کرد.
وی درباره شخصیت‌پردازی سریال « پیله‌های پرواز» گفت: آقای فروزش شخصیت منفی نیست بلکه شخصیتی خنثی است. چنین شخصیتی ما به ازای بیرونی در جامعه ما فراوان دارد. یکی از ویژگی‌های یک شخصیت دلچسب این است که در کارش ثابت‌قدم باشد و هر لحظه به رنگی درنیاید. در حالی که شخصیت‌های پیله‌های پرواز چنین نیستند و هر لحظه به رنگی درمی‌آیند.